આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૮૨ / ૧૦૬
વહે પ્રેમ સૌમાં, કિનારો જુદો છે, મળે આંખ સૌની, ઇશારો જુદો છે.
ઓ જમાના! આ નગરમાં તો હવા હાટે મળે, રોગ તો મફતે મળે, મોંઘી દવા હાટે મળે.
મંદિરના શિખરે સોનાનો કળશ ચડ્યો.
પગલાં વિના આવ્યા રે શ્યામ મારી ઝૂંપડીએ, ન ઢોલ, ન શરણાઈ, તોય અજવાળું ભીંતડીએ.
ઝાકળને ઝાકળનું ગજું, દરિયાને દરિયાનું, કોઈ ન મોટું, કોઈ ન નાનું, સૌ પોતપોતાનું.
તમારા હાથમાં બાજી, અમારી હાર કે જીતો, બિછાવો જે ય પાનું, એ જ મારા ભાગ્યની રીતો;
ઝરમર ઝરમર મેહુલો, સૈયર, ઊતર્યો આંગણ-ચોક, ઓઢણી ભીંજે, ઝાંઝર ભીંજે, ભીંજે સઘળો લોક.
લગ્ન પહેલાં એ મારા માટે
સાંજ પડતાં એક થાળી આજ પણ વધતી રહે, ને ઝરૂખે એક દીવો રાતભર બળતો રહે;
દૂર જઈને બાપની એ લાગણી સમજાય છે, સાંધતી’તી રોજ જે બા, ઓઢણી સમજાય છે.
પંડિતે સ્વર્ગનું વર્ણન કર્યું: સોનાના મહેલ,
આવ્યા આવ્યા રે આગેવાન, ગળે ગલગોટાના હાર, માથે ટોપી, મોઢે મીઠું, ખિસ્સાં ભારોભાર!
શિશિરમાં લીમડાનું એક પીળું પાન
કિનારે રહી શું? તરીને જરા જો, હિસાબો તજી દે, મરીને જરા જો.
નેસમાં રાત અડધી હતી
હથેળીમાં તિરાડો છે, છતાં ઘર એ જ બાંધે છે, ફટેલી આંગળીઓથી નગરનાં સ્વપ્ન સાંધે છે;
બાંકડે બેઠા બપોરે પાંદડાં વાંચ્યા કરે, રાત પડતાં પૌત્રનાં એ આંસુડાં વાંચ્યા કરે.
તેં કરી ઝાડની લાકડી, માનવી, ને પછી શોધતો છાંયડી, માનવી.
ચલો, કશું ય ન રાખી, ફકીર થઈ જઈએ, હવા સમાન વહીને, સમીર થઈ જઈએ.
કારખાનું બંધ થયું, ટ્રેન બંધ થઈ,
ભીડ આખી બ્હાર છે ને બારણામાં એકલો, છોકરાં પરદેશ ઊડ્યાં, આંગણામાં એકલો.
વર્ષ વીત્યાં કેટલાંયે, ઉઝરડો રૂઝાય ના, બા ગયાં ને આજ પણ એ ઓરડો રૂઝાય ના.
કયે ઠેકાણે કામણ મેલ્યું, મોહન, કહી દે સાચું, વાંસળીમાં કે આંખોમાં? હું ક્યાંય ન એને વાંચું.
આજ નવલી રાત, ઝગમગ યામિની ગરબે રમે, આભમાંથી ઊતરીને દામિની ગરબે રમે.
ભલે ભૂખ્યો રહું, મારી કહાણી હું નહીં વેચું, પિતાની પાઘડી, માની નિશાની હું નહીં વેચું.
ઘાટ પર ઊભા રહી, સૌ સ્નાન સેલ્ફીમાં ગયું, ધ્યાન કરવા આંખ મીંચી, ધ્યાન સેલ્ફીમાં ગયું.
ગામની છેલ્લી ગલીમાં સાવ છેલ્લું બારણું, દીકરાની વાટ જોતું, રોજ ઘેલું બારણું.
ધોળી ઓઢણી ઓઢાડી, બા, મારાં રંગ લઈ ગ્યાં લોક, હજી હથેળીની મેંદી ના સુકાણી, ને માથે આવ્યો શોક.
નથી નાવ, બેઠો સહારે તરાપે, ન સઢ કે હલેસાં, ઇશારે તરાપે.
સાંઈ, તારી સાથ, પછી શાનો મને ભાર? તું જ નાવ, તું જ નદી, તું જ પેલે પાર.
કૃષ્ણના હોઠે અડી તો વાંસળી મારી ગઝલ, બાળકે પકડી કદી તો આંગળી મારી ગઝલ.
વગડો મને સાદ કરે રે, સાદ કરે, પથ્થરના આ નગરમાં મારો જીવ લીલો ઝૂરે.
કહે તો નદી થઈ ઝુલાવું તને, કહે તો પવન થઈ હસાવું તને.
આયનામાં જોઉં તો દેખાય ગજરો, ગજરામાં દેખાય તું, સાજન, તારા નામની મેંદી હથેળીએ રચાવું હું.
દરદ ભાર સૌ મેં ઉઠાવ્યા હસીને, ઘણા ઘાવ દિલમાં છુપાવ્યા હસીને.
પુસ્તકો વાંચી ઘણા પંડિત થયા આ ગામમાં, વેદ, ગીતા, ઉપનિષદ, સઘળું હતું એ નામમાં;
ઉજાગરમાં બળી દીવો, નભે તારા લખું છું હું, હથેળીમાં ઝરે ઝરણાં, નદી-ધારા લખું છું હું.
ચડી આભ માથે ઘટાઓ અષાઢી, વહે મ્હેક લઈને હવાઓ અષાઢી.
ચાંદને ચાહ્યો, હસીને ગાંડપણ લોકો કહે, ફૂલને ચૂમ્યું, તરત એ ઘેલપણ લોકો કહે.
ઉઘાડો મને, હું ય પાનું બનું છું, ન વાંચો, બની ધૂળ, બસ હું રહું છું;
સંતાકૂકડી રમીએ, સાજન, તું સંતા, હું ગોતું, આંખે પાટા બાંધું તોયે, હૈયું તને જ જોતું!
કઈ ઘડીએ ઘર છોડ્યું મેં, કઈ ઘડીએ લીધી વાટ? ના જાણું, બસ પગ ચાલે ને પાછળ છૂટે ઘાટ.
આંખમાં ને શ્વાસમાં બસ એક મારો શ્યામ છે, ડૂબતાને ઝાલનારો તો સહારો શ્યામ છે.
ઘણાં સ્વપ્ન વેચી ભુલાવે અદાથી, ખરી વાત તો એ છુપાવે અદાથી.
અમે તો રણના થોર, ભાઈ, અમને ના પાવું પાણી, કાંટે કાંટે ફૂલ ઉગાડ્યાં, એવી અમારી વાણી.
ઘરે થાળી, હવે ખાલી, ઉધારી સૌ બરાબર છે, દવાખાને દવા ના છે, બિમારી સૌ બરાબર છે.
બાપુ, મેળેથી લાવજો રે ફુગ્ગો લાલ ગુલાબી, ચકડોળે બેસાડજો ને ખવડાવજો જલેબી!
પ્રેમના મેસેજ સો સો મોકલે એ ફોન પર, સાત જન્મોનાં વચન, ને ગિફ્ટ લીધી લોન પર;
રાત કાળી, પવન, ઉંબરે દીવડો, દીકરા કાજ મા ટેકરે દીવડો.
રોટલાની મ્હેક થઈને ત્યાં જ ચૂલે મા હજી, પારણું ધીમે હલાવે, સાથ ઝૂલે મા હજી.