આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૨૩ / ૨૮
અમે સેલમાં વેચાયા રે ભાઈ, અમે સેલમાં વેચાયા, ડિગ્રીનાં પોટલાં લઈને ફરતા, પાંચ હજારે ખરીદાયા!
ભીતર કોઈ રૂપેરી વાદળ ઘેરાયું રે સઈ, આંખ્યુંના આકાશે ઝરમર વરસી ગઈ રે સઈ.
ભોળું હૈયું માને નહીં રે, કેટલું રે સમજાવું, જ્યાં જ્યાં વ્હાલ મળે ત્યાં દોડે, કેમ કરી અટકાવું?
પ્રભુ, આટલું દેજે મુજને, બીજું કશું ના માગું, પારકી પીડા પોતાની લાગે, એવું હૈયું જાગું.
વૈરાગની વાતો કરું, પણ મોહ ના છૂટે રે, ભગવાં પહેરું, માળા ફેરવું, તોય ઘર ના તૂટે રે.
બાની પોટલીમાં એક નાનકડી કાંકરી રે, એમાં ગિરનાર આખો સંતાયો હો જી.
નકશા વિના મારે રખડવું રે, ભાઈ, નકશા વિના મારે રખડવું, કેડી જ્યાં લઈ જાય ત્યાં જાવું, ને ઝરણાંની જેમ દડવું.
ચહેરા ઉપર ચહેરો રે ભાઈ, ચહેરા ઉપર ચહેરો, સામે મીઠી સાકર જેવો, પાછળ વાંકો-ગહેરો.
‘આભના તારા તોડી લાવું,’ સાજન મારો બોલે, શાક લેવા મોકલું ત્યાં તો મેથી ભાજી તોલે!
મોટા માણસ, મોટી ગાડી, મોટો એનો બંગલો રે, પણ દિલનો ઓરડો જુઓ તો સાવ નાનો સંકડો રે!
ઊગ્યો રે સૂરજ મારે ખેતરે, ભાઈ, ઊગ્યો રે સૂરજ, હળ ખભે ને બળદ જોડ્યા, ચાલ્યો હું પરભાતે રજ.
બાપુ, તમે ગયા ને ઘરની ખીંટી સૂની રે, ચશ્માં ટેબલ પર પડ્યાં છે, લાકડી જૂની રે.
જિંદગી, તું તો કમાલ કરે છે, કમાલ રે, ક્યારેક આપે ગુલાલ ને ક્યારેક આપે સવાલ રે.
ઘડતાં ઘડતાં ઈશ્વર થાક્યો, ત્યારે ઘડી નારી રે, ધરતી જેવી ધીરજ દીધી, આભ જેવી ઉદારી રે.
શબ્દને શણગાર સજાવું, શબ્દને સોળ શણગાર રે, અર્થનું ઝાંઝર પહેરાવું, ભાવનો ઓઢાડું હાર રે.
સૌને મળ્યો હું રોજ રોજ, પણ મને હું ક્યાં મળું? ભીડમાં ભળી ગયો એવો, કે ખુદમાં પાછો ક્યાં વળું?
આટલું ના હસ, સાજન, આટલું ના હસ, મારું હૈયું કાચનું, એમાં તિરાડ પડે બસ.
ક્યાં ક્યાં શોધું તને, મારા વહાલા, તું તો અહીં જ છે, શ્વાસની સાથે આવે-જાય, તું ધબકારે જ છે.
કોઈ આવ્યું તારું નામ લઈ, ને મારું આંગણું મ્હોર્યું રે, સૂકી ડાળે કૂંપળ ફૂટી, મન મોગરા શું ફોર્યું રે.
ગરવી ગાજે ગિરનારે ને સાગર ગાજે સોમનાથ, એવી મારી ગુજરાતની ધરતી, જ્યાં હૈયે હૈયે હાથ.
ઝીણું ઝીણું ઝાકળ ઝરે, ને ઘાસ ઝૂલે રે ઝૂલે, રાતનો સંદેશો લઈને પાંદડું ખૂલે રે ખૂલે.
જિંદગી તો બે-ચાર છાંટણાં, ઝીલી લે રે મનવા, ખોબે ખોબે પી લે, પછી તો ઊંચા થાશે તડકા.
આંગણે આવો તો આવકાર, ભાઈ, આંગણે આવો તો આવકાર, ઓસરીએ ઢાળ્યો ખાટલો ને ચૂલે મૂક્યો છે કંસાર.
સ્મરણ તારું આવે ને મારી સાંજ ભીંજાઈ જાય, ઓસરીનો દીવો ઝાંખો, પડછાયો લંબાય.
મારી નાવ તારા હાથમાં, હલેસાં તારા હાથમાં, દરિયો તારો, કાંઠો તારો, તોફાન તારા હાથમાં.
સાંજે નાખું ઉદાસ જાળ, તારી આંખના દરિયે રે, માછલી જેવી યાદો ઝળકે, સરકી જાય તળિયે રે.
મીણના નગરમાં મારું મીણનું ઘર રે, તડકો આવે ને પીગળે ભીંતો, પીગળે મારો ડર રે.
ઓસરીનો હીંચકો પૂછે, ‘કોણ મને ઝુલાવશે?’ દીકરી તો ચાલી સાસરિયે, કોણ હવે ગીત ગાશે?
અમને તો ચપટીક તડકો બસ, ઝૂંપડીની બારીએ ઊતરે ને માંડે અમ સાથે ગપસપ.
જીવનની પરીક્ષા ચાલુ છે, ભઈ, પેપર કોઈ ન ફૂટે, સિલેબસ તો રોજ બદલાય, ને સાહેબ કદી ન છૂટે!
ભળકડે આવ્યા સાયબા, આંખે ઉજાગરો કોનો? પાઘડીના પેચમાં ભરાયો મોગરાનો ગજરો કોનો?
મને એક જ બોલ વાગ્યો રે, સાધો, એક જ બોલ વાગ્યો, જનમ જનમનો સૂતો આતમ ઝબકી ઝબકીને જાગ્યો.
અમે તો વાદળ જેવા વણજારા, આજ અહીંયાં, કાલ કહીં, ને પરમ દિવસ પરબારા.
ઘરવાળી તો હિસાબની પાકી, પણ પોતાનો હિસાબ રાખે ના, સૌનું ભાણું ગણી ગણી ભરતી, ને પોતાનું ભાણું ચાખે ના.
નંબર તારો ડિલીટ કર્યો, પણ આંગળીઓને યાદ, રાતે ઊંઘમાં ડાયલ કરે છે, તને પાડતી સાદ.
કોઈ પૂછે ‘કેમ છે?’ તો આંખ ભરાઈ આવે, એટલું પણ કોઈ પૂછે, એ ઘટના ક્યાં રોજ થાવે?
કેસૂડાનો રંગ ઊતરે, પણ તારો રંગ ઊતરે ના, ધોઈ ધોઈ થાકી, સૈયર, ચૂંદડી કેમે ય નીતરે ના.
ઊંઘ રિસાઈ ગઈ રે, ભઈલા, ઊંઘ રિસાઈ ગઈ, મોબાઈલનું ચાર્જર લઈને પિયર ચાલી ગઈ!
તમે એક જ ટહુકો દેજો, સાજન, તો હું દોડી આવું, સાત સમંદર, સાત પહાડ, હું પાંપણ પર ઉપાડી લાવું.
હવે ચશ્માંનો નંબર વધે, ને ઝાંખા સઘળા ચહેરા, ઝાંખા ઝાંખા દિવસો લાગે, સપનાં થયાં ગહેરાં.
રાતે ખખડી સાંકળ, ને મેં ઓઢી લીધી ચાદર, સવારે જોયું, ઉંબરે મૂકી ગ્યું કોઈ ઝાકળની ઝાલર.
ભરબપોરે તાપ ઝરે, ને ચકલી શોધે છાંય, ધોમ ધખે ધરતી, તોય મજૂરણ ગાતી જાય.
સાંઈ, મારે આંગણ આવો, ખાલી ખોરડું ઝૂરે, તમ વિણ મારો તંબૂરો પણ સૂનો સૂનો સૂરે.
શ્વાસ લઉં તો ખાંસી આવે, ખાંસું તો શ્વાસ જાય, આ શહેરની હવામાં, ભઈલા, ધુમાડા પીરસાય.
એક વાર તું ‘હા’ કહી દે, તો ચાંદો ઊતરે આંગણે, તારલિયાની ઓઢણી ઓઢી હું નાચું રે પાંપણે.
ચોરપગલે આવે તારી યાદ, રે સાજન, ને ઓશીકે વરસે આખો વરસાદ, રે સાજન.
સુખ તો મહેમાન, ભઈ, બે ઘડી આવે ને જાય, દુઃખ તો ઘરનું માણસ, રોજ ચૂલે બેસી ખાય.
નવું ઘર લીધું, ને જૂનું ઘર મનમાંથી ના જાય, ચાવી ખિસ્સે નવી, ને હાથ જૂની સાંકળે જ જાય.
ફાઈલ ચાલી ટેબલ ટેબલ, જાત્રા કરવા નીકળી, અરજદારની દાઢી વધી, ફાઈલ હજી ના ઉકલી.
ઇચ્છાનું પતંગિયું ઊડે, હું પકડું ત્યાં છટકે, આંગણથી આંબા લગી, ને આંબાથી ઊડી અટકે.