આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૨૪ / ૨૮
મોરપીંછની કલમ કરીને, જમનાજળની શાહી, કાગળ લખું રે કાનુડા, તારે દ્વારે મોકલું રાહી.
ટન ટન ઘંટી વગાડતી, મારી સાઇકલ ચાલી, ગલીએ ગલીએ દોડે, જાણે પવનની વહાલી.
ઉંબર ઓળંગી હું ચાલી, ગામ આખું ઝાંપે, કોઈ આંખ કાઢે, કોઈ હસે, કોઈ હૈયામાં કાંપે.
ધીમે ધીમે બોલ, સજનવા, ભીંતોને પણ કાન, ઘૂંઘટ પાછળ મલકું હું, ને ભૂલું સઘળું ભાન.
રોટલો, ઓટલો, ને ગરબો, ગુજરાતની ઓળખ ત્રણ, આવો, ભઈ, બેસો ઘડી, આ ખાટલે મીઠું મન.
સાયબો મારો દરિયાનો ખારવો, હું તો કાંઠાની રેત, એ મોજાં સંગાથે ઝૂલે ને હું ઝીલું એનું હેત.
મીઠી મીઠી શેરડી ને મીઠો મધપૂડો રે લોલ, એથી મીઠો માડી તારો ઝૂલતો ઝૂલો રે લોલ.
વગડે વગડે ભટકું રે, મારો વાલો ક્યાંય ન ભાળું, ઝાંઝરનો ઝણકાર બન્યો રે મારે કાને તાળું.
ચોપડીઓમાં શું શીખ્યો હું? બાની નિશાળે શીખ્યો, કડવું ગળીને મીઠું બોલવું, બાની નિશાળે શીખ્યો.
વાત કહું તો વાત વેડફાય, ને મૌન રહું તો મૂંઝારો, સાનમાં સમજો તો સમજો, સાજન, આંખનો આ અણસારો.
તમે ગયા ને ઓરડે મારે ખાલીપાનું રાજ, ઝાંઝર મૂંગાં, કંગન ચૂપ, ને મૌન બન્યું રે સાજ.
બા, તારી સાડી ઓઢીને સૂતો, ઊંઘમાં તારો હાથ ફર્યો, ને હું તો નાનો થઈને રોતો.
હરિ, તમારી વેબસાઇટ પર અરજી મેં તો ભરી, સર્વર ડાઉન, ઓટીપી ગુમ, ને પ્રાર્થના રહી અધૂરી, હરિ!
ભોળો આગિયો, ભોળી રાત, ભોળી પ્રીતની રીત, જે પોતે બળી અજવાળું આપે, એ જ સાચો મીત.
આજ તો વરસે મેહુલો, મારું મનડું ચડ્યું ચકડોળે, ફાઈલ ભીની, કાગળ ભીના, ને હૈયું હિલોળે.
સાંજે ઘાટ પર દીવા મૂક્યા, સખી, વહેતાં પાણી, એક દીવો એના નામે મૂક્યો, બાકી રહી કહાણી.
રાખડી બાંધું વીરા, તારે કાંડે રેશમ દોર, આ દોરે બાંધ્યું છે બેનીનું હૈયું, નથી બીજો કોઈ તોર.
પગમાં વાગ્યો કાંટો તો મા કાઢી દેતી સોયે, હૈયે વાગ્યો કાંટો, એને કોણ રે કાઢે, કોઈ?
એક છત્રીમાં બે જણ, ને વરસાદ આખું ગામ, તું ડાબે ભીંજાય, હું જમણે, ને વચ્ચે તારું નામ.
સાંકળ વાસી, બારી વાસી, વાસી દીધાં કમાડ, તોય વેલ થઈ કોઈ ચડ્યું રે મારા મનની વાડ.
ઊડી જાશે હંસલો એકલો, પાંજરું રહેશે ખાલી, માયાના આ મેળામાં, ભાઈ, કોણ કોની રખવાળી?
મોડો મોડો આવ્યો મેહુલો, ખેતર રહ્યાં તરસ્યાં, મોડો મોડો સાયબો આવ્યો, તોય નેણ મારાં વરસ્યાં.
અલખનો ઓટલો રે, એને નહીં ઉંબર, નહીં બારી, જે આવે એને આવકારો, એવી રીત અમારી.
સોમવારની સવાર પડી ને માસ્તર ચાલ્યા નિશાળે, ચશ્માં ભૂલ્યા, ચોપડી ભૂલ્યા, ચાવી રહી ગઈ તાળે!
રીસમાં મેં તો કમાડ વાસ્યાં, સાયબો પાછો વળિયો, હવે ઊંઘ ના આવે રાતે, જીવડો મારો બળિયો.
દીવો થઈને બળવું, ભાઈ, એ જ સાચું ભજન, બીજાનાં આંસુ લૂછે, એનું ઊજળું રે મન.
નદી કહે પથ્થરને: ‘ભાઈ, તું કેમ રહ્યો કઠણ?’ પથ્થર બોલ્યો: ‘તારે કાજે ઘાટ બનું, એ મારું વળગણ.’
માટીનો મારો દીવડો, ને રૂની મારી વાટ, તેલ પૂર્યું છે પ્રેમનું, ભલે ઝંઝાવાતની રાત.
કાનો આવ્યો અમદાવાદ, ને ગોપીઓ ગઈ મૉલે, વાંસળી વેચી સ્પીકર લીધું, રાસ રમે ડીજેના તાલે.
સૂઈ જા મારા લાલ, તારો બાપુ જાગે રાત, ફેક્ટરીના ઘોંઘાટમાં હું ગૂંથું તારી વાત.
રાતે મારી પાંપણ ઉપર ઉજાગરાનો મેળો, ઊંઘ રૂઠીને ચાલી ગઈ, ને સપનાં ભૂલ્યાં ડેલો.
તું હોય ને ટપરીની ચા, ને ઓટલાની વાત, એનાથી મોટી શું, દોસ્ત, બીજી કોઈ સોગાત?
પહેલી વાર મેં જોયો તને, ને મનમાં વાગ્યો ઢોલ, આંખ મળી ને બોલી ગઈ હું વગર બોલ્યે બોલ.
છત્રી બંધ કરી દે વ્હાલમ, આભ વરસતું આવ્યું, વરસો પછી આ ગામે કોઈ મેઘધનુષ્ય લાવ્યું.
નથી તું ક્યાંય, તોયે જ્યાં જોઉં ત્યાં તું જ મલકતી, આંગણની તુલસીમાં તારી ઓઢણી ફરફરતી.
લીમડો કાપ્યો, પીપળો કાપ્યો, કાપી આંબાડાળ, હવે ઉનાળે છોરાં શોધે છાંયાનો ભૂતકાળ.
ડુંગળી રાણી, ડુંગળી રાણી, કેટલું રે રડાવે? કાપું ત્યારે આંસુ લાવે, ભાવ સુણું તો ય લાવે!
પાંદડી પર બેઠું ઝાકળ સૂરજ સામે તાકે, ઘડીકનું આયુષ્ય, તોયે આખું આભ એ રાખે.
મનવા, ગાંઠો છોડ ને માફી દઈ દે વ્હેલી વ્હેલી, રાત પડે તે પહેલાં ખોલી નાખ હૃદયની ડેલી.
ખારે પાટે ઝાંઝર વાગે, રણ આખું રણકે રે, ઊંટ ચડીને આવે સાયબો, ચાંદો ઝબકે રે.
ઘોડિયે પોઢ્યું બાળ મલક્યું, ને ઘર આખું ઝળક્યું રે, ભીંતે ટાંગ્યા ભગવાનનું પણ મુખડું સહેજ મલક્યું રે.
એક કવિ ગયો ને ગામની ભાષા સૂની થઈ, આંગણ ઊભી તુલસી પૂછે: ‘કવિતા ક્યાં ગઈ?’
બારી વાટે પતંગિયું આવ્યું, ઘરમાં રંગ ઢોળાયા, વરસો જૂના સૂના ઓરડા ફૂલ સમા મ્હેકાયા.
ઉંમર ગઈ હપ્તા ભરતાં, ને સપનાં રહ્યાં અધૂરાં રે, ખૂણે પડ્યું ગિટાર, તાર સૌ ઢીલા ને બેસૂરા રે.
એક ઝાપટું આવ્યું ને આપણ એક જ છત્રી નીચે, અડધી ભીની તું ને અડધો હું, વરસાદ વહેંચ્યો વચ્ચે.
રાત અડધી, દીવો ઝાંખો, ગયા તમે ચૂપચાપ, એક વાર કહી જાત, સ્વામી, તો ય ન દેતી શ્રાપ.
ચાલ, સખી, આ ભીડ મૂકીને થોડું આપણું જીવીએ, કોઈ ન જુએ એવી રીતે ચાંદની ચપટી પીએ.
કૂકડો બોલ્યો, ઘંટી ગાજી, ગામ ઊઠીને ન્હાયું, વલોણાંનાં ગીત સુણીને આભ ગુલાબી થાયું.
મધરાતે સીટી વગાડે, ગલીએ ગલીએ ફરતો, ‘જાગતે રહો’ બોલી બોલી પોતે જાગ્યા કરતો.
ચકો ચાલ્યો શહેર જોવા, ચકી બોલી: ‘ના ના! ત્યાં તો ટાવર ઊંચા ઊંચા, નથી ઝાડ કે દાણા.’