આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૨૫ / ૨૮
મને અડજો પાણી જેવું, ઝરણું થઈને વહેજો, મારી માટી મ્હેકી ઊઠે, એવું હળવે રહેજો.
તને મારાં નસકોરાં નડે, ને મને તારો ફોન, તોય સાથે ઘરડાં થઈએ, ઘરમાં બીજું કોણ?
ડગમગ ડગમગ પહેલું પગલું, આંગણ આખું હરખ્યું રે, બાની આંખે આંસુ આવ્યું, બાપુનું મન મરક્યું રે.
મેળો વીખરાયો ને ચહેરા રહી ગયા આંખોમાં, ચગડોળે ચડેલું મન હજી ઝૂલે પાંખોમાં.
ક્યારેક તડકો, ક્યારેક છાંયો, ક્યારેક ઝરમર ઝરમર, જીવતર છે ભાઈ, ચાલ્યા કરશે, ના કર એની ફિકર.
દીકરી મારી ભણવા ચાલી, દફતર ઝૂલે કાળું, ગામ ઊભું જોતું રહ્યું ને ઊગ્યું નવું અજવાળું.
હાલો ભેરુ, હાલો રે, ખભે ખભો મેળવીએ, કોઈ ન આવે સાથે, તો ય પગલે પગલું ભરીએ.
વાંસલડી વેરણ થઈ મારી, નીંદર લઈ ગઈ રાતે, શ્યામ, તમે તો સૂરમાં આવો, કેમ ન આવો સાથે?
સરહદેથી બાપુ લખે: ‘દીકરી, રડતી નહીં, ચાંદો જોજે રાતે, એ જ ચાંદો અહીં ને તહીં.’
ડુંગરેથી દડતું ઝરણું ખળખળ ખળખળ બોલે, પથ્થર સાથે વાતો કરતું, ગાંઠ હૃદયની ખોલે.
હાલ્ય હાલ્ય મારા લાલ, તારી મા તો માથે ઈંટ ઉપાડે, બાંધેલ ઝોળી ઝાડની ડાળે, પવન તને રમાડે.
મનવા, ઓછો રાખજે ભાર, નાની નાવ ને ઊંડાં પાણી, જાવું સામે પાર.
ખિસ્સાં મારાં ખાલીખમ, પણ હૈયે શબ્દ હજાર, હું તો રાજા અક્ષરનો, મારે ઠાઠ અપાર.
સાયબા, સાચું કહેજે આજે, વ્હાલું ખેતર કે હું? તારી વાટે ઊભી ઊભી ઉંબરે આંસુ લૂછું.
કાળો કાળો કાનજી, તોયે ઊજળું એનું વહાલ, આંખ્યુંમાં આંજણ થઈ બેઠો નંદજશોદાનો લાલ.
કાયપો છે! કાયપો છે! ગાજે આખું ગામ, ઊડે રે મારો લાલ પતંગો, લઈ પવનનું નામ.
હું તો નાનું વાદળ રે, ભાઈ, નાનું વાદળ, ઊડતું ઊડતું આવું તારા ગામને પાદર.
બંદર ઊભી હું તો દરિયો નીરખું, ક્યાં ગ્યો મારો ખલાસી? મોજાં આવે, મોજાં જાયે, આંખો રહે પ્યાસી.
મનડે ઊગ્યો મોગરો ને મ્હેકે આખી રાત, કોને જઈ હું કહું, સહિયર, આ મીઠી શી વાત?
બાપુ મારા છત્રી જેવા, માથે રાખે છાંય, પોતે પલળે ધોધમાર, ને અમને પલળવા ન દે ક્યાંય.
દાદીમા રે દાદીમા, તારી વાતોનો ભંડાર, રાત પડે ને ખોલે તું તો પરીઓનો દરબાર.
ઢળી સાંજ ને દીવા બળ્યા, આવી કાળી રાત, વાટ જોઉં હું વાવને કાંઠે, કોણ પૂછે મારી વાત?
મધરાતે જાગ્યું ગોકુળ ગામ, પ્રગટ્યા નંદકુમાર, ઢોલ-નગારાં ગાજ્યાં, ને વરસ્યો મેહ અપાર.
રોપ્યું પારિજાત, હરિ, તેં ભામાને દરબાર, ફૂલ ખરે રુકમણી-આંગણ, કેવો આ વહેવાર!
ઝરમર ઝરમર મેહુલો વરસે, ધરતી ઓઢે ધાન, ખેડૂત નાચે, મોરલો ગાજે, ગાય આખું રાન.
ભલે આવે આંધી-તોફાન, હું તો ઊડતી રહીશ, પાંખ કપાશે તો યે આખું આભ ગણતી રહીશ.
કામણ ક્યાં છે કાનમાં, સહિયર, કોઈ મને બતાવો, વાંસળી, પીંછું, પીતાંબર — કોનું, મને સમજાવો.
સિસ્ટર, મારા દીકરાને કહેજો, ગભરાય નહીં, મશીન ભલે બીપ બીપ કરે, મા હજી જાય નહીં.
ગુરુજી, તમે ઉઘાડ્યાં ભીતરનાં દ્વાર, હું તો ભટક્યો જગમાં બ્હાર.
ખાતાવહીમાં લખું હું, શ્યામ, આવક-જાવક સાર, જમા બાજુએ તારું નામ, ઉધારમાં સંસાર.
છોડ ને લૅપટૉપ, સજનવા, આવ ને મારી પાસ, આભ ઝરે છે ઝરમર ઝરમર, ભીનો ભીનો શ્વાસ.
મા, તું ગઈ ને ઘરનું અજવાળું ગયું, કોણ પૂછે હવે: ‘દીકરા, જમ્યો કે નહીં? શું થયું?’
મા, મેં તને જોઈ નથી, તો યે બહુ સાંભરી જાય, લોક કહે: ‘હસે છે તો એ, એની મા જેવો દેખાય.’
પોથાં મેલી બારે આવ, ભેરુ, વાંચ ખુલ્લું પાનું, ધરતી ઉપર લખિયું ઈશ્વરે, વેદથી યે મોટું ગાણું.
ગોરજ ટાણે ગામ સોનેરી, સોનેરી આકાશ, ઘંટડીઓના રણકે આવે ગાયો ઘરની પાસ.
ફકીરી ઠાઠે જીવવું, ભાઈ, ઝાઝું શું કરવું? રોટલો, ઓટલો ને મોટું મન — એથી વધુ શું ભરવું?
બેનડી બાંધે રાખડી રે, વીરાના જમણે હાથ, કાચો તાંતણો, પાકો નાતો, ભવભવનો સંગાથ.
પહેલે વરસાદે નાહી હું તો માથાબોળ, ભીંજ્યાં અંગ, ભીંજ્યાં મનડાં, ઊઠ્યા હરખના છોળ.
નળસરોવરે ઊતર્યાં પંખી, દૂર દેશથી આવ્યાં, હિમાળાની ટાઢ ઉલાળી, ગુલાબી પાંખો લાવ્યાં.
ખુલ્લા હાથે આવો રે સાજન, ખુલ્લું રાખો મન, બંધ મુઠ્ઠીમાં ક્યાંય સમાયું વરસાદી આંગણ?
આંબે મોર બેઠા ને કોયલ ટહુકી, હરિ! હવે તો આવો, ફૂલની પાંખડીઓએ પાથર્યો મારગ, હરિ! હવે તો આવો.
ઢીંગલી મારી રૂપાળી, એને આંજું કાજળ કાળું, એને કાને ઝૂમખાં ને માથે ઓઢણું ઢાળું.
રાત રળિયામણી ને મારું મનડું ઉદાસ રે, ચાંદો ઊગ્યો આંગણે ને આઘો મારો શ્વાસ રે.
હવે થાક્યો રે, હવે થાક્યો, મેં તો ભારો ઉપાડ્યો મણનો, ખભે બેઠો છે સૂરજ ને માથે બોજ આખા જીવતરનો.
કવિ સંમેલન રાખ્યું રે ભાઈ, કવિ સંમેલન રાખ્યું, વીસ કવિઓ મંચે બેઠા, શ્રોતા કોઈ ન ભાળ્યું!
પ્રેમનું પ્રશ્નપત્ર આપ્યું રે સાજન, ઉત્તર ક્યાંથી લાવું? આંખે આંખે પ્રશ્ન પૂછ્યા ને મૌને મૌને જાવું!
મેળો ભરાયો'તો મારે આંગણે રે, અચાનક વીખરાયો, ચકડોળ ફરતું'તું ને વાગતો'તો પાવો, ત્યાં જ સાંજનો વાયુ વાયો.
તું તું છે એટલે નહીં, હું તને ચાહું છું એટલે, તારી સાથે હું જે બનું, એ મને ગમતું એટલે.
છપ્પન ભોગ ધરાવ્યા રે ભાઈ, છપ્પન ભોગ ધરાવ્યા, બહાર બેઠો ભિખારી, એને ઉંબરથી જ વળાવ્યા!
તું આવી ને મારા શ્વાસે સુવાસ બેઠી રે, સૂની ડેલી, સૂના ઓરડે અજવાસ બેઠી રે.