કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૮૬ / ૧૦૯
તમે ક્યાંથી આવ્યાં ગોરી, આમ મલકતાં મલકતાં, ઝાંઝરના ઝણકારે, કેમ રે અલી, છલકતાં છલકતાં?
મનનું આકાશ રોજ નવા રંગ બદલે છે.
કાનુડો આવ્યો આ કળિયુગમાં, હાથે લઈ મોબાઇલ, વાંસળી મૂકી ખૂણામાં, ને ચાલુ કરી પ્રોફાઇલ!
ઘંટ, દીવો, ધૂપ, શંખો, મંદિરો તો ભીતરે, કેમ શોધું બ્હાર જઈને? ઈશ્વરો તો ભીતરે.
અહીં આવવાનું, જવાનું ઉખાણું, પછી શું ગયાથી થવાનું? ઉખાણું!
પળનો પડછાયો તો જુઓ, કેવડો લાંબો થાય! એક ઘડીની ભૂલ, ને આખું આયખું ઢંકાય.
જામ ભર, સાકી! ઘડી બે, કાલની કોને ખબર? આજની આ ચાંદની, આ મોસમે કર તું નજર;
એણે મને પૂછ્યું: ‘ના’ની જોડણી કર.
મારી સરકારી શાળા રે, એનાં તૂટ્યાં’તાં નળિયાં, તોય એ જ છાપરા હેઠે અમને સપનાં મળિયાં.
વસંતી પરોઢે ન આંખો ખુલાતી, ઝરૂખે સુણાતી ટહુકની પ્રભાતી;
લગાવી રંગ ગાલે ને, જગતને હું હસાવું છું, ગળીને સૌ દરદ ભીતર, નગરને હું હસાવું છું.
રામની સભામાં અમે બેઠાં, ના માગ્યું કંઈ ધામ, ખાલી ઝોળી લઈને ગયાં, ને ભરી લાવ્યાં રામ.
દ્વારિકામાં રાજવી, પણ ગામ-નામે મિત્ર છે, તાંદુલોમાં જે ધરાયો, એ જ સામે મિત્ર છે.
ડુંગર ઉપર દીવડો બળે, ને માડી ગરબે ઘૂમે, લાલ ચૂંદડી લહેરાવે, ને આભ આખું ઝૂમે.
મા, તું ન હોત તો?
૭૬૬૬. બારણે ઊભી રહીને રાહ જોતી રોજ મા,
૭૭૦૬. રોજ ઘડિયાળે ફરે કાંટો, સમય ભાગ્યા કરે,
૭૭૪૨. હવે ઘરમાં બધે સૂનું, છતાં સાંજે કરું દીવો,
૭૭૮૭. હતો ગામમાં એક મેળો મજાનો,
૭૮૧૭. ગયો દૂર, પણ ના ગયું ગામ ક્યાંય,
૭૮૪૬. આંગણે ઓસરી, ઓસરી ઓરડો,
રાત મખમલની ઢળે ત્યાં ભોર થઈને આવજે, સ્વપ્નમાં ધીમે પગે તું મોર થઈને આવજે.
ભીતર કોઈ વગાડે ઝાલર, સાંભળ રે મન સાંભળ, વિના તાર ને વિના તંબૂરે વાગે અનહદ કલકલ.
તેં કહ્યું હતું: ‘મળીશું.’
કલમ મારી સદા સાચી જ દેતી આ ગવાહી છે, લખું છું રક્તથી સઘળું, ભલે સસ્તી જ શાહી છે.
અમે સેલમાં વેચાયા રે ભાઈ, અમે સેલમાં વેચાયા, ડિગ્રીનાં પોટલાં લઈને ફરતા, પાંચ હજારે ખરીદાયા!
આપણો મેળ પણ ધૂળનો ખેલ છે, રૂસણું? એય બસ ભૂલનો ખેલ છે.
પિતાનો કોટ હજી ખીંટીએ ટીંગાય છે.
તેં મ્હેણું માર્યું: ‘તું તો પથ્થર છે.’
ગામ આખું ઊંઘતું ને કોઈ જાગે સરહદે, હિમ પવન કાંટા બનીને રોજ વાગે સરહદે.
જાન ચાલી, ઢોલ થંભ્યા, ઘર બધું સૂનું થયું, ઓસરીનો હીંચકો પણ સાવ ચુપ, જૂનું થયું;
આયનો હાથમાં સ્હેજ છૂટ્યા પછી, કોણ છું એ ખબર સાવ તૂટ્યા પછી.
ભીતર કોઈ રૂપેરી વાદળ ઘેરાયું રે સઈ, આંખ્યુંના આકાશે ઝરમર વરસી ગઈ રે સઈ.
ટ્રેન મોડી આવી. પગાર મોડો આવ્યો.
પથ્થરોની ફાટમાંથી ઘાસ ઊગી જાય છે, જીવવાનો રસ હશે તો માર્ગ સૂઝી જાય છે.
ભોળું હૈયું માને નહીં રે, કેટલું રે સમજાવું, જ્યાં જ્યાં વ્હાલ મળે ત્યાં દોડે, કેમ કરી અટકાવું?
આખરે આવી ગયો છું આજ હું મારી તરફ, ને નજર મારી વળી છે ભીતરી બારી તરફ.
બાએ કદી ઘરનું કમાડ
ઓરડામાં મોગરાની સેર,
ખડકની ટોચ પર બેઠાં વિહંગો ધ્યાન કરવાને, ગગન આખું ઉતરતું હોય જાણે સ્નાન કરવાને.
તું હસે જેની તરફ, એ દેવ જેવો થાય છે, ને ગળામાં શબ્દ મારો સાવ થીજી જાય છે;
મૌન પણ ઝેર છે, કૈં કશું બોલ તું, રૂસણું છોડ ને, જે ખરું બોલ તું.
પ્રભુ, આટલું દેજે મુજને, બીજું કશું ના માગું, પારકી પીડા પોતાની લાગે, એવું હૈયું જાગું.
સવારે છ વાગ્યે બગીચાના ખૂણે
તું મળી રસ્તે, ન લાગ્યું ક્યાંય આ મન તે પછી, શ્વાસ ચાલે છે, છતાં મારું નથી તન તે પછી.
વૈરાગની વાતો કરું, પણ મોહ ના છૂટે રે, ભગવાં પહેરું, માળા ફેરવું, તોય ઘર ના તૂટે રે.
શોધ જેની હું કરું છું, એ જ ભીતરમાં હતો, ને દિશાઓ ઘૂમતો હું, સાવ અંતરમાં હતો.
રામ આવીને ગયા એ પછી પણ
બાની પોટલીમાં એક નાનકડી કાંકરી રે, એમાં ગિરનાર આખો સંતાયો હો જી.
આંખમાં તારી છુપાયેલું ય છાનું છે કશું, આંસુ છે કે હર્ષ છે? કે કો' બહાનું છે કશું?