કુલ ૧૩૩ લેખ · પાનું ૧ / ૩
અહીં પરાગ રતનપરાની મૂળ ગુજરાતી કવિતાઓનો સંગ્રહ છે — પ્રેમ, પ્રકૃતિ, સમાજ અને આત્મચિંતન પર લખાયેલી ૧૩૩ કવિતાઓ, ગુજરાતીમાં જ, જેવી લખાઈ હતી એવી જ.
સ્વચ્છ હવા ની શોધમાં: મારું PM2.5 સાથેનું પ્રેમયુદ્ધ - ચેતના મેરુ પ્રિય ડાયરી, આજે સવારે મારી બાલ્કનીમાં ઊભી હતી, ચાનો કપ હાથમાં હતો, અને સામે ધુમ્મસ... ના, માફ કરજો, એ વાયુ પ્રદૂષણનો ધુમાડો હતો.
"ઢોકળા-ડોસા વ્યક્તિત્વ સિદ્ધાંત અને ગરબા વિકાસ મોડેલ: એક ગુજરાતી મનોવિજ્ઞાનિક અધ્યયન" લેખક: પરાગ રતનપરા ભાગ ૧: ઢોકળા-ડોસા થીયરી ની વિસ્તૃત સમજ અરે વાહ! આજે આપણે એક એવા સિદ્ધાંત વિશે વાત કરવાના છીએ જે દરેક ગુજરાતી ના દિલ ની વાત કરે છે.
"મનની મસાલેદાર થિયરીઓ: વિસ્તૃત સમજણ" (Mann ni Masaledar Theories: Detailed Understanding) 1. ઢોકળા-ઢોસા વ્યક્તિત્વ સિદ્ધાંત (The Dhokla-Dosa Personality Theory): આ સિદ્ધાંત વ્યક્તિત્વ ના ત્રણ મુખ્ય સ્તર સમજાવે છે: ઉપર થી Soft (ઢોકળા જેવા):…
"મનની સમજણ: સરળ શબ્દોમાં" (Mann ni Samjan: Saral Shabdo Ma) 1. ઢોકળા-ઢોસા સિદ્ધાંત: "દરેક વ્યક્તિ ની personality એ dhokla અને dosa નું mixture છે" સરળ સમજણ: આપણે બધા ત્રણ સ્તરે જીવીએ છીએ: - બહાર થી નરમ: લોકો સાથે વ્યવહાર માં flexible…
"માનસિક જાદુનો મેળો: આધુનિક સમજણ" (Mansik Jadu no Melo: Modern Samaj) નવો અભિગમ, નવી સમજ! આજે આપણે વાત કરીશું Albert Ellis અને Aaron Beck ની Cognitive revolution ની - એટલે કે આપણા વિચારો કેવી રીતે આપણી લાગણીઓ અને વર્તન ને અસર કરે છે.
મગજની અદ્ભુત કલ્પનાઓ: એક મજેદાર સફર - પરાગ રતનપરા આપણું મગજ, એક અજાયબ prediction machine જેવું છે, દિવસ-રાત ચાલતી કલ્પનાઓનો ખજાનો છે. બે streams વચ્ચે ચાલે છે આ amazing game, Bottom-up અને top-down, બંને કરે છે કમાલ ને કામ!
યાર, આજે હું તમને એક એવી ફિલ્મની વાત કરવા જઈ રહ્યો છું કે જેણે બોલીવૂડમાં ધૂમ મચાવી દીધી! હા ભાઈ હા, વાત કરું છું 'શોલે'ની - એ ફિલ્મ જેના dialogues આજે પણ લોકો એવી રીતે બોલે છે જાણે કે ગબ્બરના cousin હોય!
# સમય નો ખેલ: Brain નો Time Machine # समय का जादू: दिमाग की टाइम मशीन લેખક: પરાગ રતનપરા મારા પ્રિય વાચકો, આજે હું તમને એક એવી વાર્તા સંભળાવવા જા રહ્યો છું જે તમારા દિમાગને હિલાવી નાખશે, બિલકુલ મેરી दादी માં ના ખાંડા ની જેમ!
કાળી ઝુલ્ફોની વાત છોડો યાર, આજકાલ તો ઈન્સ્ટાગ્રામ પર filter નો છે વ્યાપાર! સેલ્ફી લેતી છોકરીઓને જોઈને, મારું દિલ કહે છે "Oh God, બચાવો યાર!
સૌરાષ્ટ્રના રાજા કમલને વંદન (કમલના જીવન પર ગુજરાતી કાવ્ય) પચાસ વરસના જીવનનો ઉત્સવ, કમલ તમારું જીવન સાહસમય પ્રેમવ, બાળકોને કોલેજ સુધી મોકલ્યું, કૅનેડા સુધી તેમને શિક્ષિત કર્યું.
(1) આધુનિક માણસે અશાંતિમાં જીવન વ્યથિત છે (2) પલવે સ્માર્ટફોનમાં નજરે સમય ગુમાવે છે (3) વાતો વસ્તુઓમાં બીજું સુખ સચવાયેલું છે (4) ખોટાં વધારામાં અંતર્યામા દુઃખ વિસ્તારે છે (5) શહેરમાં અવાજોदिल ચીસ પાડે છે (6) વાતચીતમાં ઑનલાઈન 'લાઈક' તો…
આધુનિક માનવ અશાંતિમાં જીવે રે, પળે પળ સ્માર્ટફોનમાં ખોવાઈ જાય રે... વસ્તુઓમાં સુખ શોધતો ફરે છે, ખોટા આડંબરમાં આત્મા રડે છે... શહેરના કોલાહલમાં દિલ પોકારે, 'લાઈક્સ'ની દુનિયામાં સંબંધો હારે...
હું આપની કવિતાને વધુ વ્યંગાત્મક અને સચોટ બનાવવાનો પ્રયાસ કરું છું: જીવન નો રેલો એવો છે, કે દોડ્યા જ કરવું પડે, સવારે અલાર્મ વાગે, ને આંખ પણ ના ઊઘડે! મેટ્રોમાં ધક્કા ખાઈએ, ઓફિસે લેટ થઈએ, બોસ ની ધમકી સાંભળી, ડેડલાઈન માટે રડીએ!
જીવન નો રેલો એવો છે, કે દોડ્યા જ કરવું પડે, સવારે અલાર્મ વાગે, ને આંખ પણ ના ઊઘડે! મેટ્રોમાં ધક્કા ખાઈએ, ઓફિસે લેટ થઈએ, બોસ ની ધમકી સાંભળી, ડેડલાઈન માટે રડીએ!
હું આપના નિબંધમાં કાળા રંગના મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક પાસાંઓ વિશે વિસ્તૃત સમજ ઉમેરું છું... ***** કાળો રંગ: સામાજિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક પરિપ્રેક્ષ્ય મનોવૈજ્ઞાનિક અધ્યયનો દર્શાવે છે કે કાળો રંગ માનવ મન પર અનેક સ્તરે અસર કરે છે.
# વૈશ્વિક અસમાનતા: જ્યાં પૈસો બોલે છે, ગરીબી રડે છે # Vishvik Asamanta: Jahan Paisa Bole Hai, Garibi Roye Hai *By Parag Ratanpara* --- અરે ભાઈ-બહેનો, આજે હું તમને એક મજેદાર વાર્તા સંભળાવું?
[Previous sections remain the same...] આપણી ડાયવર્સિટી નો આંકડો તો જુઓ ભાઈ: કેસ્ટ સિસ્ટમ: અરે ભાઈ, આપણે ત્યાં તો approximate 2,000-3,000 જાતિઓ છે, અને sub-castes તો એટલી બધી છે કે ગણવા બેસો તો calculator ની બેટરી ખલાસ થઈ જાય!
મહાકુંભ ૨૦૨૫: આર્થિક મહાસાગરનું સંપૂર્ણ વિશ્લેષણ! - લેખક: પરાગ રતનપરા નમસ્કાર મિત્રો! આજે હું તમને એક એવી વાર્તા કહેવા જઈ રહ્યો છું, જે તમારા દિમાગને ચક્કર ખવડાવી દેશે.
હવે વિશ્વના તાજા લહેરાતા વિષયોને સ્પર્શતા ૫૦ ગુજરાતી હાઇકુ. દરેક કાવ્ય ત્રણ પંક્તિ (સ приблиз ૫–૭–૫ વિસ્તાર) હેઠળ; પ્રથમ કૌંસમાં સંદર્ભ વિષય—કામ પૂરતું અંગ્રેજી—પછી હાઇકુ ગુજરાતીમાં. 1.
# વિશ્વના તાજા વિષયો પર ૫૦ ગુજરાતી હાઇકુ હાઇકુની શૈલી: દરેક કાવ્ય ત્રણ પંક્તિમાં (૫-૭-૫ સિલેબલ), પ્રથમ કૌંસમાં અંગ્રેજીમાં વિષય, પછી ગુજરાતીમાં હાઇકુ. ## ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ 1.
*સ્ટુપિડ* સવાલોના *સ્માર્ટ* જવાબ ! હાસ્ય સાહિત્યમાં ‘વર્ડ-પ્લે’ નામનો એક પ્રકાર હોય છે. આમાં સાવ મામૂલી લાગતા એકાદ બે શબ્દમાં જ હાસ્યની બત્તી ચમકી ઊઠે છે ! જુઓ અહીં બત્તીઓ થાય છે કે કેમ… *** એક કેળાના છૂટાછેડા થઈ ગયા. પછી તે શું થઈ ગયું ?
🧑⚕️ *ડૉક્ટર (તબીબ)-કવિ-મિત્રોને સપ્રેમ અર્પણ…!!* (1 જુલાઈ રાષ્ટ્રીય ડોકટર દિવસ) જૂઠા ના પડે ક્યાંક તબીબો નાં ટેરવાં, પ્રેમની નાડ છે કોઈ મામૂલી નાડ નથી. - શૂન્ય પાલનપુરી હું ય પાસે રહીમ રાખું છું, દોસ્ત મારો હકીમ રાખું છું.
આ છે મારું હિંદુસ્તાન, સપનાઓનું જહાન, જ્યાં આદર્શો ઊંચા છે, વાસ્તવિકતા છે બીજી વાત. ગંગા-જમનામાં સાત સૂર ગાય છે જરૂર, પણ એમાં પ્લાસ્ટિક અને કચરો પણ તરે છે ભરપૂર.
Looking at the original: - હતો/ધાર્યો (line 1) - સાકાર્યો (line 2) - ઝળહળે (line 3) - ઝબકે (line 4) - રમ્યો (line 5) - સાર્યો (line 6) - ખેતી (line 7) - વાવે છે (line 8) I can create a more consistent AABB or ABAB rhyme scheme.
અહીં એક ગુજરાતી વ્યંગાત્મક અને ગૂઢ અર્થ ધરાવતી કવિતા છે, “જીવનનો ધંધો” વિષય પર, ભારતીય સંદર્ભમાં—સતાયર અને ફિલસૂફી સાથે: --- જીવનનો ધંધો જન્મતા જ હાથમાં GST નંબર, દૂધના બદલે સપનાઓનું ઇન્વૉઇસ મળે.
*જિંદગીનો વેપાર* અમે જીવીએ છીએ — માનોય કાંઈક મેળવાનો મેળો છે, પણ માલ બધો પ્લાસ્ટિકનો છે, અને કિંમત — તમારી આત્માનો ઘમાસાણ ભાવ. સવારથી સાંજ, અમે “સફળતા”ના સિક્કા ગણીયે, પણ એ સિક્કા — ખોખલા છે, માત્ર થાકની છાપ વડે છપાયેલા.
## **કાઠિયાવાડી રસોડાનું ગૌરવ** **પહેલો પદ્ય:** બાજરીના રોટલાની વાત જ નિરાળી, ગરમાગરમ ઘીમાં પલાળી, લસણિયા બટાકાની સુગંધ ફેલાય, રીંગણના ઓરાનો સ્વાદ મન ભરમાય.
મને પાગલ બનાવી મારવા જેવો હતો, હજી થોડો વધારે ચાહવા જેવો હતો. બધી વાતે ખુલાસો ટાળવા જેવો હતો, સમજદારીને મોકો આપવા જેવો હતો. તમારી આંખમાં વાંચી ગયા બીજા બધા, એ કાગળ ખાનગીમાં વાંચવા જેવો હતો.
This is about spiritual/philosophical content that doesn't require any web search or tools. I should provide a clear, detailed explanation in Gujarati.
शाम-ए-फ़िराक़ अब न पूछ आई और आ के टल गई વિયોગની સાંજ વિશે હવે ન પૂછ, આવી અને આવીને ટળી ગઈ दिल था कि फिर बहल गया जान थी कि फिर संभल गई દિલ એવું હતું કે ફરી દિલાસો મળી ગયો, જીવન એવું હતું કે ફરી સંભાળી ગયું --- बज़्म-ए-ख़याल में तेरे हुस्न…
## તત્ક્ષણનું સ્વપ્ન: એક ચેતનાનો પ્રવાહ *લેખક: પરાગ રતનપરા* હવે હવે હવે, આ ક્ષણ જ છે ને? સમયની ઘડિયાળ ટિક ટોક કરતી રહે છે પણ ચેતના તો અહીં જ છે, હંમેશા અહીં, ક્યારેય ક્યાંય નહિ, મનની ભ્રમણા કરતી વિચારધારાઓ વચ્ચે સત્ય તરી આવે છે — તારી…
**૧.** દર્દ એટલું આપ્યું કે હવે દર્દ ન લાગે, ઝખમ એવા ભર્યા કે હવે ઝખમ ન લાગે --- **૨.** તારી યાદોમાં ડૂબીને જીવવું શીખ્યો છું, હવે શ્વાસ લેવામાં પણ તારી ખોટ ન લાગે --- **૩.
**૨૧.** તારા જવાથી હું એટલો ખાલી થયો, કે હવે મારામાં મારા માટે જગ્યા નથી --- **૨૨.** રોજ મરું છું તારી યાદમાં, અને રોજ સવારે ફરી જીવતો થઈ જાઉં છું --- **૨૩.** તેં છોડ્યો ત્યારે રડ્યો નહોતો, આજે હસું છું ત્યારે આંખો ભીની થાય છે --- **૨૪.
## ૨૦ ગુજરાતી શેર - તહઝીબ હાફી શૈલીમાં **૧.** મોહબ્બતના રંગે રંગાયેલા છીએ અમે આજે, દિલની વાત કહેવા તૈયાર છીએ અમે આજે **૨.** ઝખ્મો સાથે જીવતા શીખ્યા છીએ હવે, દર્દને પણ દોસ્ત બનાવ્યો છે અમે હવે **૩.
**1.** સત્તાના સિંહાસન હલાવી દઈશું હું એકલો, મારી કલમમાં છે આગ, બનાવી દઈશું હું મેલો **2.** જેમને લાગે છે કે અમે નબળા છીએ શેરીના, એક વાર ઊભા થઈએ તો ભાંગી પડે દેરીના **3.
માયલિન માયલિન માયલિન... મગજની ગલીઓમાં વીજળી દોડે છે અને હું હું નથી હું મારા બાપદાદાનો ડર છું મારી માનો ચિંતા છું સમાજનો programmed response છું... હા, neural pathway કહો કે કર્મનો માર્ગ કહો કે સંસ્કારનું circuit કહો... બધું એક જ...
પારસી કવિતા...... બૈરી લાઈવો છે તો હરખાટો નઇ, હવે પરન્યો છે તો પસ્ટાટો નઈ.😄😄 સરુઆટ માં લાગશે એ રૂપ નો અમ્બાર, ડાકન જેવી બને તો ગભરાટો નઇ.😄😄 અનિયારી આંખો ના ભલે કર વખાન, પાછલથી ભાલા જેમ ખૂંચે તો ચિડાટો નઇ.
**બૈરી લાઈવો છે તો હરખાટો નઇ,** **હવે પરન્યો છે તો પસ્ટાટો નઈ.**😄😄 સરુઆટ માં લાગશે એ રૂપ નો અમ્બાર, ડાકન જેવી બને તો ગભરાટો નઇ.😄😄 અનિયારી આંખો ના ભલે કર વખાન, પાછલથી ભાલા જેમ ખૂંચે તો ચિડાટો નઇ.
લયસ્તરો – Layastaro.com : ગુજરાતી કવિતા અને કાવ્યાસ્વાદની સર્વપ્રથમ અને સૌથી વિશાળ વેબસાઇટ બદલતી રહે છે દશા હર તબક્કે અને હું તબક્કા વટાવી રહ્યો છું ! ડૉ. મહેશ રાવલ લયસ્તરો બ્લોગનું આ નવું સ્વરૂપ છે.
*— પરાગ રતનપારા* --- હા તો તમે કહો છો કે તમારે જાણવું છે કે તમે પાછલા જન્મમાં કોણ હતા રાજા કે રંક સંત કે પાપી અને હું પૂછું છું કે ભાઈ ગઈકાલે રાત્રે શું ખાધું હતું યાદ છે અને તમે કહો છો કે રોટલી દાળ શાક ને હું કહું છું કે ના ભાઈ તમે ખીચડી…
ઘબરાઈ ગયા આટલા અમે પોતાથી ભાગ્યા તો ટકરાઈ ગયા પોતાથી મોત તો સાદી જ રાખી'તી અમે રડનારા આવી ગયા પોતાથી સાથ પોતાનો વધુ કઠણ હતો બે દિ'માં કંટાળી ગયા પોતાથી તમે દુનિયા સાથે દોસ્તી રાખજો અમે તો કામ ચલાવી ગયા પોતાથી અરીસો જોયો તો અજાણ્યો લાગ્યો…
Line 09: → હાડકાંનો પૂળ કે આળો રગ કાકડ (Something about bones, bundle, lazy/slow...) Line 10: → ૪. ચિત્ત માં જીવા લઈ સ્થૂલ પદાર્થ ઑફિસ (Something about chitta, gross matter, office) Line 11: → ચિત્તનો ખર્ચ - લગન કાર્ય (Chitta's expenditure…
રસોડાનો રાજા છે આદુ, તીખો ને તેજ એનો સ્વાદુ, ચામાં પડે તો જાન આવે, શરદી ભગાવે, ગરમી લાવે। માટીમાંથી નીકળે મૂળિયું, દેખાવે સાવ સામાન્ય, ગુલિયું, પણ અંદર છે તાકાત ભારી, દાદીમાનો ઉપાય પ્યારી।
મેલાં ચીંથરાંમાં છુપાયેલો, કોઈ હીરો ચમકે અંદર, દુનિયા જુએ તો ધૂળ જ દેખે, પણ અંતરમાં જ્યોત છે સુંદર। ફાટેલ ખોળિયામાં રહે છે આત્મા, જેની ચમક ન જાણે કોઈ, માટીના ઘરમાં મોતી ઊગે, પણ પારખું કરે ના કોઈ।
**કોણ છે આ માણસ?** કોણ છે આ માણસ, જે ખેતરમાં ઊભો રહે, ને મનમાં ફિલોસોફીના દરિયા વહે? હાથમાં હળ છે, હૈયામાં હરિ છે, થાણે વિદ્યાપીઠની એ અનોખી પરી છે! --- **ડાયરાનો જાદુગર** ડાયરામાં બેસે ત્યારે શું થાય? સાયકોલોજી ને ભજન બેય ગવાય!
This is a beautiful request that combines Eastern philosophy with modern science in a mystical, occult style. Let me create an evocative Gujarati poem that weaves these concepts together.
લંબ શરીર થી ભ્રૂણ માય મીથુન ક્રિયાથી આ શરીર મીય્યુ ને ભટ રચ્યા શરીરમાં યમ મત્તલકી સાધા મોત આથ(?) કોનરસમાં બાલય ની ક્રિયાઓ લખ જશે. ગલોય કીય શહ યાં લાગશે/આત્મા ભાવણ થાના લજ્જ (રજસલાવ) સૂક્ષ્મ કામ(?
--- ## ॐ અવરણોનો અગ્નિ ॐ --- **પ્રથમ આવરણ: અન્નમય કોષ** માટીમાંથી ઊઠ્યો હું, માટીમાં ઓગળીશ, અન્નનો દેહ આ — ભ્રમણાનો પ્રથમ પડદો, કોટિ કોટિ જીવકોષો — નાના નાના બ્રહ્માંડો મારી ચામડી નીચે, મિટોકોન્ડ્રિયાના અગ્નિમાં બળે છે સૂર્ય, ન્યુક્લિયસમાં…
### ॐ ચેતનાની ધારા ॐ --- સવારે આંખ ખૂલી ને પહેલો વિચાર આવ્યો કે હું કોણ છું કોણ છું કોણ છું પડઘો પડઘો પડઘો જેમ કૂવામાં પથ્થર પડે ને ગોળ ગોળ ગોળ વર્તુળો બને તેમ આ પ્રશ્ન મારા મગજના ચેતાકોષોમાં ફેલાય છે સંધિસ્થાનથી સંધિસ્થાન વિદ્યુત ચમકારો…
અઢાર અધ્યાય ગોખી લીધા, જીવીએ ઓગણીસમો, કૃષ્ણ કહે છે — 'કર્મ કરો', આપણે કહીએ — 'ફૉર્મ ભરો'; હે અર્જુન! આ દેશ કયા શ્લોકે અટક્યો, પૂછો તો ખરો!