કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૮૧ / ૧૦૯
જરૂર છે — એક માણસની,
એ તો નદી જેવી નારી રે, વહેતી રહે ચુપચાપ, કાંઠે કાંઠે લીલું ઉગાડે, ભીતર સહે સૌ તાપ.
તાપી મૈયા, શીદ રિસાણી, ઘરમાં પેઠાં પાણી? સૂરતની આ સોનાની નગરી તેં કાદવમાં તાણી!
કાલની રાખે ભરેલી ઓસરી વાળી લઉં, આજના આ ઉંબરે બસ દીવડો બાળી લઉં;
એ તળાવે સાંજ ઢળતાં કાંઠડે રમતા હતા, ધોમ તડકે વડ તણા એ છાંયડે રમતા હતા.
એક દીવો આજ કાળી રાતમાં વાવી જુઓ, હાસ્યની ફોરમ જરા આ વાતમાં વાવી જુઓ.
એ રાતે આપણે બંને
આખી રાત હું ખડિયા પાસે બેઠો રહ્યો.
હું પરોઢે ઝાકળે, આ ભોરમાં શોધું તને, રાતભર ઘોંઘાટ, ભીડે, શોરમાં શોધું તને.
પોષની ઠંડી સવારે જેમ કૂણો તડકો આવે, એમ તું આવ્યો ઉંબરે, ને આખું ઘર હૂંફાવે.
પીપળાની છાયામાં કૃષ્ણ સૂતા હતા,
ચૌદ વરસ મેં દીવો રાખ્યો, કોઈએ ગાઈ ન ગાથા, સીતા સંગે રામ ગયા, પણ ઊર્મિલાની વ્યથા?
રોજ સાંજે દીવડો લઈ આંગણે છે બા હજી, રાહ જોતી, આંખ ખોલી, બારણે છે બા હજી.
કોઈ ચા પીએ, કોઈ પાન ખાય, કોઈને ગમે સોપારી, મને તો લાગી ગઝલની લત, ઊંઘ ગઈ છે મારી!
ફી ભરી ના, ને નિશાળે માસ્તરે ચા આપતો, દફતરો તાક્યા કરે ને ઉંબરે ચા આપતો.
મ્હેફિલે સૌ ગાય ત્યારે રાગ થઈ સરકી જવું, વાટ બળતી હોય ત્યાં તો આગ થઈ સરકી જવું.
નામ તારું પીપળાના પાનમાં લખ્યા કરું, સાદ થઈ તારી કહાણી કાનમાં લખ્યા કરું.
વાંદરા શું મન સદા આ ડાળ પર ઝૂલ્યા કરે, ચાખતું ફળ, ફેંકતું, ને સૌ પછી ભૂલ્યા કરે;
આ કાંઠે મારું ગામ, પેલે કાંઠે એનું.
હવે એના હાથ ધ્રૂજે છે. ચોટલો
કાલ જે ઊગ્યું હતું, એ આજ પણ વેરાય છે, રંગ બદલે છે ગગન, ને વાદળો ઘેરાય છે;
રાત ભલે ને લાંબી, સાજન, સવાર થાશે જ, ભીંજેલી આ પાંપણ ઉપર સૂરજ આવશે જ.
મંચ પર બેઠા મહાશય, હાર, શાલો ને ઇનામ, ને ગઝલમાં કાફિયા ચોરેલ છે સઘળા તમામ;
કોણ વાળે રોજ મારું આંગણું મારા પછી? કોણ ખોલી રાખશે આ બારણું મારા પછી?
મેળો રે મેળો, મારો જીવ ચગડોળે ચડ્યો, ઘેર જવાનું મન ના થાય, ને પગ તો પાછો પડ્યો.
દર શિયાળે કુંજડીઓ
ગામ આખું ઊંઘતું હો, એ સવારે આવ ને, રાહ જોતી મા હજી ઘરને દુવારે આવ ને.
શિયાળાની સવારે ધુમ્મસ
પતંગિયું મારા હાથ પર બેઠું.
વરસો પછી સ્ટેશન પર
તમારું બધું આજ જાણે પડોશી, નકામી કથાઓ ય તાણે પડોશી.
ચકલી રે ચકલી, તું પાછી આવ ને મારે ઘેર, ખાલી ઘરમાં તારું ચીં ચીં, જાણે આખી લ્હેર.
ફોનમાં ડૂબ્યાં અમે, ને ફોનમાં ડૂબ્યા તમે, એક થાળીમાં ભલે, પણ સ્ક્રીન સાથે સૌ જમે;
ગોળગપ્પાં, ભેળ, ભજિયાં, ચાટ, ડાયટ કાલથી, આજ તો પત્ની જુએ છે વાટ, ડાયટ કાલથી.
અમારું-તમારું કપાળે લખાયું, હતું નામ જોડે નિશાળે લખાયું.
ઝરમર ઝરમર ક્યાં લગ વરસીશ? વાદળ થઈને આવ, આખું આંગણું તરબોળ કરી દે, એવો આજે ભાવ.
દાદાજી ગયા એ રાતે ચોપાટ
વાંચજે ધીરે ધીરે, દીકરા, માનો કાગળ આવ્યો, અક્ષર વાંકાચૂકા, પણ એ હૈયું આખું લાવ્યો.
હતો આયના જેમ સાચો ભરોસો, તિરાડે થયો કાચ કાચો ભરોસો.
ધૂળમાં પગલાં પડે, તો વાયરો ભૂંસી શકે, રેતનાં પગલાં ય મોજું એક પળમાં લઈ શકે;
ઉનાળુ વેકેશનમાં રે, મામાને ઘેર જાતા, નાનીમાના હાથના રોટલા ને માખણ ખાતા.
બાર વરસનો હતો ત્યારે
ગગન ગાજતું, પણ ઘટાઓ ન વરસે, હૃદય ઝંખતું, પણ દુઆઓ ન વરસે.
અમે તો માટીનાં માનવી રે, ભીના ભીના લોક, હસીએ તો ખેતર લહેરાય, રડીએ તો સૂનો ચોક.
નદી પાર કરવા, થકેલાં હલેસાં, હજી હાથમાં છે ઘસેલાં હલેસાં.
બાપુ સાથે વાત કરવી’તી, રહી ગઈ અધવચ્ચે, હોઠ સુધી આવીને અટકી, મૌન અને શબ્દોની વચ્ચે.
દરિયા, તારાં મોજાં ગણતી, રાત પડી ગઈ ઘેરી, મારો માછીમાર ગયો તે પાછો ના આવ્યો, વેરી!
મંદિર બંધાય છે. મજૂરણ
હૃદયને ફરીથી રમાડે ધુળેટી, ગુલાલે ઉદાસી ઉડાડે ધુળેટી.
કેટલો મોટો તમારો છે ચઢાવો મંદિરે? એ પ્રમાણે દર્શનોનો છે લહાવો મંદિરે.