આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૬૭ / ૧૦૬
હળવે હંકારજે હોડી રે ખારવા, દરિયો છે આજ રે ઉદાસ, ઝાંપે ઊભી છે તારી ઝીણી રે નાર, એની આંખોમાં ખારો ઉજાસ.
તું કોઈ કૂંડામાં ઊગ્યું નથી, કોઈ માળીએ તને પાણી પાયું નથી,
વાતો તો આખો દિ' કીધી રે વાલમા, વાત તો રહી ગઈ હેઠ, હોઠ ઉપર મેળો ભરાયો, ને હૈયામાં સૂની રે પેઠ.
મોગરો લ્યો રે કોઈ મોગરો લ્યો, ભીની સવારનો ભીનો રે મોગરો, છાબડી ઉપાડીને નીકળી છું ગામમાં, કોઈ તો ખરીદો મારો ઓરતો.
છ વર્ષે ‘સફળ’ એટલે
દર્દ જો ના હોય તો આ શાયરી ક્યાંથી હશે? વાંસ જો વીંધાય ના, તો બંસરી ક્યાંથી હશે?
ઠેસ તેં દીધી હતી, તો પગ મહીં તાકાત છે, આંસુ તેં દીધાં હતાં, તો ગીતમાં સોગાત છે;
ઘટમાં બેઠો શ્યામ, પછી હું ક્યાં રે શોધું ધામ? શ્વાસ મહીં જ્યાં વાંસળી વાગે, ત્યાં જ મારું ગામ.
ચાંદ પણ શરમાઈ બેઠો આ નજારો જોઈને, રાત પણ રોકાઈ ગઈ તારો ઇશારો જોઈને.
પાન ઝીલે ઝાકળને, કે ઝાકળ પાનને ઝૂલે? પ્રીતનું પૂછો તો, બેનાં મન કોણ પહેલું ખૂલે?
જોઈને ખંજર બધાનાં, થઈ કટારી શબ્દ પણ, આજકાલે તો થયા છે સૌ શિકારી શબ્દ પણ.
ઘડી ઘડી ઝાંપે જાઉં, ને ઘડી ઘડી પાછી વળું, તારા આવ્યાની એંધાણી, સાયબા, હું ક્યાંથી કળું?
શોક મનાવવાનું કામ દિવસે નથી થતું.
પાન ખરતું હોય એવા કો' બહાને આવજે, મોત, તું ધીમે પગે મારા મકાને આવજે.
જિંદગીના ઓરડામાં રોશની મોડી પડી, વાત કરવી'તી ઘણી, પણ લાગણી મોડી પડી.
હું કશું પણ જ્યાં ય ધારું, થાય છે સૌ ઊલટું, જો સવારે હું વિચારું, થાય છે સૌ ઊલટું.
વાદળ રિસાયું, રે વાદળ રિસાયું, ખેતરને શેઢે બેઠું ને મોઢું ફુલાયું.
કામ ગમતું હોય તો લાંબો દિવસ પળ થાય છે, ને પસીનો પણ પછી ઝાકળ બની ટપકાય છે;
મ્હેક તારી છે હજી આખી ભરેલી ઓરડે, ચાંદની જાણે અહીં આવી ઢળેલી ઓરડે.
હું હસું છું તો ય એને મશ્કરી ના માનજે, સાથ ચાલું પગ મિલાવી, ચાકરી ના માનજે;
જમાવી ગયા છે મજા ડાયરામાં, ફરકતી ગઝલની ધજા ડાયરામાં.
માળિયામાંથી દાદાની કાળી છત્રી નીકળી.
ઓસરી મ્હેકી જરા, જ્યાં ઘેર આવી દીકરી, સાથમાં એ સાસરેથી યાદ લાવી દીકરી.
બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે, ને કેડ્યે ઝૂલે છે બાળ, તડકો પણ થાકીને બેઠો, પણ બાઈને ક્યાં છે ભાળ?
ભીંત જેવી રાત આવે, તો બનું હું બારણું, શીત થથરાવે બધાંને, તો બનું હું તાપણું;
વહેલી સવારે અરીસામાં એક માણસ ઊભો છે.
ન્યૂ જર્સીના બગીચામાં વાસંતી સવારે
સવારે સાત વાગ્યે ફોનમાં એકસો સત્તર તિરંગા ફરક્યા.
બધું જાણનારા, ગજબ છે ભગાભાઈ, વિના પાંખ ઊડે, અજબ છે ભગાભાઈ.
દીપ ઝળહળતા બધે ને બારસાખે તોરણાં, માવડી લેતી ઉમંગે સૌ તણાં ઓવારણાં;
ચાર દીવાલો મહીં જો એક બારી હોત તો, આંગણે તુલસી, ગુલાબોની ય ક્યારી હોત તો.
ગઈ રાતે વાવાઝોડું આવ્યું,
શિર ઉપર મૂક્યો ભલે તેં તાજ, સાથે શું જશે? તેં ભલે જીત્યાં હજારો રાજ, સાથે શું જશે?
તું નથી પાસે, છતાં પગરવ તમારો થાય છે, ચા બનાવું બે કપે, ને એક ઠંડી થાય છે;
ગામમાં વરસો પછી લાવી ઉજાણી ચૂંટણી, ને નવી નેતા તણી દેતી કમાણી ચૂંટણી.
સૂરજને ખિસ્સામાં ઘાલું શી રીતે, ને ચાંદાને બાંધું શી રીતે રે? વાલમ, તેં માગ્યું તે સઘળું લાવું, પણ સપનાને સાંધું શી રીતે રે?
દાદાની ડાયરીમાં પહેલા પાને લખ્યું છે:
સૌ સૌના માળામાં, સૌ સૌની બારીએ, સૌ સૌનાં તાળાંમાં બંધ, એક જ મકાનમાં સો સો ઘર, પણ એકે ઘરમાં નહીં સંબંધ.
સૌ છુપાવીને ફરે છે એ ચહેરો માસ્કમાં, કોણ રડતું, કોણ હસતું, છે પહેરો માસ્કમાં.
જે ધરે છે ભોગ, એ ભગવાનને એંઠું કરે, ઢોલ પીટીને કરે જે, દાનને એંઠું કરે.
અમને રખડુ ન કહેજો રે લોલ, અમે વાયરાની જાતના, ઝોળીમાં ગીત ને ખભે એકતારો, અમે ફકીરો રાતના.
એકતારો ને હું, હવે બે જણ રહ્યાં, ત્રીજું તારું ગીત, જે અધૂરાં રહ્યાં.
બે વર્ષના પૌત્રે બારીમાંથી ચકલી જોઈ
રંગરેજ રે, મારી ચૂંદડી રંગી દે એવી, કે રંગ ના ઊતરે જનમભર, ધોબીનો ઘાટ ને આંસુનો ધોધ, એ ય ના ધોઈ શકે ઝરમર.
ઓ ખુદા, ભીતર તણા અંધારથી છોડાવજે, ને મને આ મોહના સંસારથી છોડાવજે.
એ કોઈ પોસ્ટર પર નથી, કોઈ ભાષણમાં એનું નામ નથી,
નવું વર્ષ આંગણ નવી ભાત લાવે, પુરાણા અબોલા ઘડીમાં મિટાવે;
કેટલાં વર્ષો ગયાં, પણ યાદ તો અકબંધ છે, નામ પણ ના, તો ય કેવો આ મધુર સંબંધ છે;
ભલે હો સમંદર, તરી નીકળીશું, ભલે ઠેસ વાગે, ફરી નીકળીશું.
ઘાસ તો ખડકાળ આ ચટ્ટાનમાં ઊગી શકે, ને ગુલાબો આગના તોફાનમાં ઊગી શકે.