આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૫૫ / ૧૦૬
બધું તારું, હરિ, બધું તારું, મેં તો માન્યું’તું મફતનું મારું.
આંસુ આવે આંખમાં, પણ એ તમાશો ના કરે, દર્દ ઊંડું હોય, તો એનો ખુલાસો ના કરે.
તારલો થઈ ઝગે, તો ય ખરવું પડે, દીપ થઈ તું જલે, તો ય ઠરવું પડે.
મેં ઈશ્વર પાસે છાંયો માગ્યો; એણે મને બીજ આપ્યું.
દીકરી ચાલી સાસરે ને ઓસરીમાં પગલાં રહ્યાં, કંકુ પગલાં, અડવાં પગલાં, ભીનાં ભીનાં પગલાં રહ્યાં.
ઓળખાણ પડી? હું એ જ, જેના ખિસ્સે રહેતો તારો રૂમાલ ને તારો ભેજ!
વાંસ કહે: મારે અંગે અંગે કેમ પાડ્યા છે છેદ? કાનો હસીને બોલ્યો: ‘એ જ તો સૂરનો ભેદ!’
હિસાબી મન કહે: ‘મારું, બધું મારું, ન કૈં તારું’, હૃદય હસતું કહે ધીમે: ‘મને લાગે બધું સારું’;
કાલ ઢોલે જે ગજાવી, વાતની ચર્ચા નથી, રોશનીથી જે ઝગી’તી, રાતની ચર્ચા નથી.
દિવસ ઊગે, તરત દોડું, ઝબૂકે નોટનું મૃગજળ, હરણ થઈને સતત હાંફું, છતાં મહિનો રહે આગળ;
આંગણે ભીંજાય તારી ઓઢણી વરસાદમાં, ને ઝબૂકે આભમાં આ દામિની વરસાદમાં.
ઢળી એક આખી કહાની ઘડીમાં, રહી ના, વહી ગઈ જવાની ઘડીમાં.
સોમવારે સવારે એલાર્મ ત્રણ વાર વાગે છે,
બાપુનું ઘર વેચ્યું. ખરીદનાર ભલો માણસ હતો,
કહે છે હોઠ ના, પણ એ કહે છે આંખ હા ને ના, ઉઘાડું પાંજરું, તોયે કહે છે પાંખ હા ને ના.
ઘડપણ આવ્યું રે ધીમે પગલે, જેમ સાંજનો તડકો, વાળે રૂપું ચડ્યું, ને હૈયે ઠરી ગયો સૌ ભડકો.
તમે બોલો નહીં તો ય મને સંભળાય, તમારા મૌનમાં આખો દરિયો ઘૂઘવાય.
જેને મળતાં મનડું ઠરે, એવો સંગ દેજો રામ, જેને જોતાં આંસુ ઝરે, એવો રંગ દેજો રામ.
કોઈ ઑફિસની ફાઈલો નીચે દબાઈને મરે છે,
કાના, ધરામાં ના પડ રે, જમના ઊંડી છે, ત્યાં તો નાગ ફણીધર બેઠો, વાત ભૂંડી છે!
ઊગવું, ખરવું ફરી? આ પારણું ના જોઈએ, ખેલ પૂરો, રંગમંચે બારણું ના જોઈએ.
હાલો ગિરનાર, હાલો ગિરનાર, અલખનો મેળો ભરાય, ભભૂતી ચોળી, ધૂણી ધખાવી, સાધુ ગાતા જાય.
દિવસભર દોડતું રણમાં, તરસનું હરણ હાંફે છે, નથી મંજિલ, નથી કેડી, ઘવાયાં ચરણ હાંફે છે.
પરબત ભલે ડગે, ને ધરતી ભલે ધ્રૂજે, જેનું મન હરિમાં બેઠું, એ તો ના રે મૂંઝે.
થોડાં વરસ પહેલાં તો ફળિયે ચકલી ચીં ચીં ગાતી, હવે મોબાઈલ ટાવરની નીચે ચૂપ થઈ ગઈ છાતી.
સાજન મારો લીમડો, ભલે કડવો બોલે વાત, છાંયો એવો શીતળ દે કે ભૂલું ઉનાળો સાત.
મારું જીવન દીવો થાજો, કોઈ અંધારે અટવાય, ઝીણી જ્યોતે મારગ જડે, ને ઘર સુધી એ જાય.
ત્યાં કશું ના, ઓ હૃદય, આ બારણે રોકાઈ જા, સૂર્ય ઢળતો, સાંજ ઢળતી, આંગણે રોકાઈ જા.
ઘણા સંત બેઠા દુશાલા ધરીને, કથા ચટપટી ને મસાલા ધરીને.
ઝળહળું હું દીપ થઈ, તોફાનમાં જોજે મને, ફૂલ થઈ ઊગું કદી, વેરાનમાં જોજે મને.
હવે કોઈ ઉપાય નથી, તો ચાલ,
નથી ગાદી, નથી તકિયા, છતાં રાતો ફકીરીમાં, ગગનનો ચાંદ સાથી, ને કરે વાતો ફકીરીમાં.
ઘર ઉધારે, ફોન હપ્તે, ને ય ગાડી લોન પર, ગામ આખું વાહ બોલે, બાપ-વાડી લોન પર.
બાળપણની એ વેળા પાછી આવે તો કેવું? માટીમાં રમવું, ને માના ખોળે જઈ સૂવું!
આજ વાવ્યું, કાલ લણવું — એમ ક્યાં થાતું કદી? વૃક્ષ થાતાં, મ્હોર આવે, ત્યાં સુધી વીતે સદી;
જુએ જગ તમાશા, કબીરો હસે, ભરે ઘર, નિરાશા! કબીરો હસે.
તને કાગળ ભરીને મેં, લખી સૌ, નામ લખ્યું નહિ, હવા, ઝરમર, ગલી, શેરી, બધું, બસ ગામ લખ્યું નહિ.
સાંજ પડતાં, શૂન્ય ભાસે ઓટલે તારી જગા, દીવડો બળતો રહે છે ગોખલે તારી જગા.
તું ગયેલી, ચાંદ પણ એ રાતનું સાથે ગયું, ને અધૂરું ગીત પણ એ વાતનું સાથે ગયું.
રેખા હથેળીની કહે: ‘આ તો જ મારું ભાગ્ય છે’, ને કર્મ બોલ્યું: ‘પાડ પરસેવો જ તારું ભાગ્ય છે’.
બધું છોડી, ભભૂતી લઈ, ત્યજી સંસાર, ઇકતારો, વગાડે ગામને ગોંદર, તરાવે પાર ઇકતારો.
હતો એકલો, છું કિનારે હજી પણ, નયન રાહ જોતાં ઇશારે હજી પણ.
હું તો એનો એ જ છું, બસ
જુએ જે નજારો, નથી બોલતો, સુણે જે પુકારો, નથી બોલતો.
દુઃખ આવે તો આવવા દેજે, મનવા, બારણું ખોલી, બેસાડી ઓટલે, પાજે પાણી, બોલજે મીઠી બોલી.
પુસ્તકનાં પાનાં ફેરવતાં એક મોરપીંછું સરી પડ્યું.
તપે રણ, ઉનાળે રહે ચાલતો, ઠરે ઘર, શિયાળે રહે ચાલતો.
રમતમાં લડે, ને હસીને રડે છે, પડે તોય ઊભો ફરી થઈ ચડે છે;
આપણે તો બારેમાસ ચોમાસું, ભાઈ, બારેમાસ ચોમાસું, ચા ને ભજિયાં સાથે હોય તો દુઃખને કહીએ ‘જાશું!’
ઘરે લોન, ખિસ્સે ઉધારી, ‘મજામાં!’ દવા, બાટલા ને પથારી, ‘મજામાં!’