આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૨૧ / ૧૦૬
ગામમાં સૌ કહે છે: ‘રમણભાઈનો દીકરો તો સેટલ થઈ ગયો!’
નગરમાં વરસાદ એટલે
માગણીઓ સાંભળીને થરથરે ભગવાન પણ, લાંચ આપી ભક્ત જાણે છેતરે ભગવાન પણ!
લગનમાં બુફે ગોઠવ્યું રે, ડિશ લઈ ઊભું ગામ, પહેલાં પનીર પર ત્રાટકે, પછી દાળનું ના લે નામ!
ઊઠ જુવાન, ઊઠ હવે, ખોલ આંખની પાંખ, ફોનના કાચ ઉપર નહીં, આભ ઉપર તું તાક.
તને એક વેળા મનાવું હતું, હજી ગીત અડધું સુણાવું હતું.
રેશમી સપનાં બધાં મેં સાચવી રાખ્યાં હતાં, ખાસ અવસર કાજ તો એ ગોઠવી રાખ્યાં હતાં;
ચૂપ ના રહે તું, ઓ રે સાજન, બોલ ને કૈંક તો બોલ, તારા મૌને ઘરનો ઝૂલો ભૂલી ગયો છે ડોલ.
રિસાઈ બેઠી રાધિકા, કાનો મનાવે રે, વાંસળીના સૂરે સૂરે માફી ગવડાવે રે.
ઓસરીએ એકલો હું, રામ ઢળતી સાંજમાં, હાથમાં માળા અને આરામ ઢળતી સાંજમાં.
રમલીને કોઈ કહેતું નથી:
છાપરું નાનું ભલે, પણ ગોખ દીવો બસ થયું, લીમડાનો આંગણે છે એક છાંયો બસ થયું.
ના વિચારો, ના તપાસો, વાત આગળ મોકલો, સુપ્રભાતે ફૂલ, ને શુભરાત આગળ મોકલો.
ધૂળમાં ઝાંખાં છતાં પગલાં હજી અકબંધ છે, ગામની કેડી ઉપર બાની હજી એ ગંધ છે;
ભલે પૂર આવે, કિનારો બની જા, પડે કોઈ ત્યારે સહારો બની જા.
જીવતાં ઠોકર જ ખાધી, પૂતળાં મર્યા પછી, ભૂખથી મરતો હતો, ને આંસુડાં મર્યા પછી.
આ વર્ષનો ‘શ્રેષ્ઠ કવિ’ પુરસ્કાર એને મળ્યો,
સપનામાં તો રોજ પધારો, એમાં શી નવાઈ? એક દિવસ તો આંગણ આવો, થાય સાચી સગાઈ.
હોઠ પર મીઠાશ, ખોટી લાગણી દેખાય છે, હાથ મળતા, પણ હૃદયમાં માગણી દેખાય છે.
વાળ ધોળા થઈ ગયા, મનમાં ઉમંગો છે હજી, ચામડી પર કરચલીમાં પણ તરંગો છે હજી.
ગઝલને ગુલાબો તણી મ્હેક દે, અને શૂળની ધાર ને ટેક દે;
હાથ ન છોડજે, સાજન, જેમ દીવો ન છોડે વાટ, તું જો હોય તો અમાસની પણ ઝળહળ લાગે રાત.
હળ ખભે ને આંખ આભમાં, ખેડુ ઊભો શેઢે, વરસ રે, ઓ મેહુલા, તારી વાટ ગણું હું વેઢે.
મેં કદી પાંખો નથી માગી,
એકલો ઊભો રહીને વેદના કોને કહું? આંખમાં ઊભી થયેલી યાતના કોને કહું?
ટીપણું ખોલી કહે છે: ‘સાતમે ઘર શનિ નડે, જન્મ ટાણે સૂર્ય વાંકો, એટલે તો રવિ નડે.’
ઉદ્ધવજી, આ જ્ઞાનની ગાંસડી પાછી વાળો, અમને તો બસ શ્યામ ખપે, બીજું સઘળું ટાળો.
દીકરીએ પૂછ્યું: ‘પપ્પા, પંખી કેમ ઊડી શકે?’
બેટા, તારી બૅગમાં
મારો દેશ મહાન છે — અહીં નદીને મા કહીએ,
પ્રીતનો પાલવ ઝાલ્યો, રે હવે પાછું શું જોવું? જેણે ઘર બાળ્યું, એને શું ખોવું ને શું રોવું?
કાનો કેસૂડે રંગાયો રે, રાધા રંગાઈ ગુલાલે, વ્રજની ગલીએ ગલીએ ફાગણ નાચે તાલે તાલે.
મારા પગમાં કાંટો વાગ્યો ત્યારે બાપુએ
કોઈ ના સંગાથ, તોયે એકલો ચાલ્યા કરું, રાહ ના દેખાય, તોયે આંધળો ચાલ્યા કરું.
ઘટમાં બેઠો બોલે રે, એને સાંભળ, સાધુ ભાઈ, બહાર ભટકે, ભીતર જો તો મળશે રામ રમાઈ.
પતંગો સમું બાળપણ ક્યાં ગયું? અરીસા સમું ભોળપણ ક્યાં ગયું?
તમસમાં રહીને ઉજાસો લખું છું, અને આંસુએ પણ દિલાસો લખું છું.
અબોલા તજી તું મળી જો ખરો, જરા વાત મનની કહી જો ખરો.
ગાંધીબાપુ, નોટ ઉપર તમે હસતા કેમ રહો છો? લાંચ-રુશવતમાં ફરતા, તોયે ચૂપ કેમ સહો છો?
અમે શોધતા’તા દિશા રેતમાં, મળી માત્ર આખી તૃષા રેતમાં.
સાહ્યબા, દુબઈ દેશે હાલ્યા રે, ઝોળીમાં લઈ જાજો મન, રણની રેતે પગલાં પાડી પાછું વાળજો તન.
ઢોકળાં ને ફાફડા, ને ગરબાનો ઘેલો, આ મારો ગુજરાત, ધંધામાં ચતુર, ને દિલમાં ભોળો, એવી એની જાત.
માગ મા ધન, માગ મા યશ, માગ મા તું તાજ પણ, માગ કે ભૂખ્યું ન સૂએ કોઈ બાળક આજ પણ;
કસુંબલ સાંજ ને ગોરજ વેળા, ગાયો પાછી વળતી, મારા ગામની ભાગોળે મા દીવો લઈને મળતી.
તમે આંખથી પીવડાવો, તો પ્યાલાની શી જરૂર? એક નજરમાં ચડી ગયો છે જનમભરનો સુરૂર.
હરિને ભજવા હિંમત જોઈએ, ના ચાલે ઢોંગ-ધતૂરા, માથું મૂકીને ચાલે, એ જ પામે અંતે પૂરા.
આજ જે દાણો, ધરા પર એક ખેતી થઈ જશે, ખેડુનું ટીપું પસીનાનું ય મોતી થઈ જશે.
ભીંત બોલી નહીં કશું, બસ સાંભળતી રહી રે, ઘરની સઘળી વાતો એ તો મૂંગી ગળતી રહી રે.
ટેરવે ઊગી ગયેલી ડાળ, આ મારી કલમ, કોકિલા જેવી રમે છે ફાગણે ન્યારી કલમ.
સૂરજનું છેલ્લું કિરણ ક્યાં જઈને બેસે છે, ખબર છે?