આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૧૧ / ૧૦૬
એક છોકરી ટહુકા જેવી, ઊડતી ઊડતી આવે, એક છોકરો ઝાડ સરીખો, ઊભો ઊભો ગાવે.
લાઇક ગણજે, દોસ્ત ન ગણજે, ફૉલોઅર ગણજે ભાઈ, માની સાથે સેલ્ફી લેજે, પછી ભલે ને જુદાઈ!
નિશાળમાં મારી પાસે
આસને બેસી ગયો તો એ જરી ઊંચો થયો, આસનેથી ઊઠતાં એ એટલો નીચો થયો;
મારું દફતર ભારે ભારે, મારાથી ના ઊંચકાય, મમ્મી, મારે રમવું છે, પણ ટ્યૂશન ટાઇમ થાય!
પાનખરમાં પાંદડું પણ આભને ચૂમી ગયું, ડાળ છોડી, તોય એ તો મોજથી ઝૂમી ગયું;
લોક કહે છે: તું તો કાયમ હસતો ને હસતો દેખાય, મારા હસવાની પાછળ શું, કોઈને ક્યાં સમજાય?
મેં તો કાળું કાજળ આંજ્યું, ને શ્યામ થઈ ગઈ આંખ્યું, સખી, હવે ક્યાં ધોઉં? મેં તો આખું વૃંદાવન ચાખ્યું!
રેશમી દોરો ભલે, પણ લોહનો આ બંધ છે, બાળપણનાં રમકડાં ને આંસુનો સંબંધ છે.
વાટ નાની, તેલ થોડું, ને નમેલી જ્યોત છે, ચોતરફ ઘનઘોર અંધારું, પવન પણ મોત છે;
હાલ્યો હાલ્યો તોય ન આવ્યું મારું ધાર્યું ગામ, હવે તો વડલા હેઠે બેસું, લઉં ઘડીક વિસામ.
યુદ્ધ પૂરું થયું એને વીસ વર્ષ થયાં.
ખેતરે ઊભો હજી, ખભ્ભે ભલે ને થાક છે, આભ રૂઠે, ભોંય ફાટે, તોય એની ધાક છે.
સાંજે સાત વાગ્યે ચાર રસ્તા પર
હજી ઘર બધું બા સહારે ટકે, નદી પણ સદા બે કિનારે ટકે.
રંગ ન છાંટો મારી ચૂંદડીએ, મારો ફાગણ ગયો પરદેશ, કેસૂડાં તો ખીલ્યાં વનમાં, મારે આંગણ રહ્યો કલેશ.
રણમાં ઊભો થોર એકલો, કાંટા કાંટા દેહ, તોય એને માથે ખીલ્યું ફૂલ, ગુલાબી નેહ.
ફૂલમાં ને ડાળમાં, ને આ પવનમાં તું જ તું, આંખ મીંચું તોય મારા આ નયનમાં તું જ તું.
નિશાળની છેલ્લી બેન્ચ પર
ગામમાં સૌ કાનજીને
મારી દીકરીએ ડ્રૉઇંગ બુકમાં
આ માટી મારી મા, એનું ધાવણ અન્ન ને પાણી, એના ખોળે ખેલ્યો, એની ગાઉં હું ગુણવાણી.
હોઠ પર આવી અટકતી વાતને ક્યારે કહું? ને ગળે ડૂમો ભરાયો, કેમ અત્યારે કહું?
દાદ દીધી સૌ સભાએ, ને બધે બસ વાહ છે, કોણ જાણે, એ ગઝલમાં કેટલી આ આહ છે?
આખરી પળ, ઓ સ્વજન, બસ ઘૂંટ પાણી આપજો, ને પછી કાને ફરીથી ગામ-વાણી આપજો.
હતી ઇચ્છા ઘણી કાલે, ચલો પૂરી કરું આજે, હતો ડર ડૂબવાનો, આ નદીને પણ તરું આજે.
હરિનું નામ લઉં ને મારો ભાર હળવો થાય, જેમ પવન અડે ને પાંદડું ડાળે ઝૂલી જાય.
મુખીની મૂછનો વળ, ભાઈ, આખું ગામ વખાણે, પણ ઘરમાં મુખિયાણી આગળ, મૂછ નીચી કોણ જાણે!
રોજ રસ્તે, ભીડમાં, સૌ લોક પૂછે: કેમ છો? હું કહું ત્યાં, એ ગયો, ને કોક પૂછે: કેમ છો?
ઝાકળ વીણ, સખી, ઝાકળ વીણ, હજી તો સૂરજ ઊંઘે છે, ને રાત હજી છે ઝીણ.
વર્ષો પછી શેરીમાં સાદ પડ્યો:
ખેતરને શેઢે આપણ મળ્યાં, ને મોલ ઝૂક્યો ઝાઝો, તેં મને જોઈ, મેં તને જોયો, ને થંભી ગ્યો આખો વાઝો!
ખોઈ બેઠો ગામ, ને એ ઓસરી ક્યાંથી હવે? આવતી જાતી રણકતી ઝાંઝરી ક્યાંથી હવે?
ઓધવજી, એટલું કહેજો શ્યામને જઈ, ગોકુળની ગાયો હજી ઊભી છે ઝૂરી રહી.
માતૃભાષા બોલવામાં આજ સૌને ભૂલ છે, ને ખરું-ખોટું ભલે હો, ઇંગ્લિશે જો, કૂલ છે!
અન્યને માપ્યા કરે, ખુદનું કશું ના માપ છે, ભીંત ઊંચી, દ્વાર નાનાં, ભીતરે સંતાપ છે.
ગામના જૂના કૂવામાં છોકરાં
આઈસીયુની કાચની બારી પાછળ
રોજ લોકલ પકડવા એ દોડતો જાતો હતો, ને ટિફિન લઈ, એક ઝીણું ગીત એ ગાતો હતો.
ન પ્યાલો, ના સુરા, સાકી, અમે તારી નજર પીધી, હતી એવી નશીલી કે અમે આખી ઉમર પીધી.
દાદાનો જૂનો શબ્દકોશ
બાંકડો સૂનો હવે, ને બાગમાં એકાંત છે, જે ગલીમાં ચાલતાં'તાં, એ ગલી પણ શાંત છે;
મેહુલિયો મંડાણો રે, ને ગામ આખું ગીતે ગાજે, ખેતર બોલે, ખળાં બોલે, મોર બોલે ઝાડે ઝાજે!
અમથી વાગી ઠેસ, ને અમથો ઊડ્યો મારો જીવ, સૈયર, કોણે આ મારગમાં વાવ્યા પ્રીતના બીજ?
જિંદગીભર દોડમાં, ક્યાં ખૂબ હસવું થાય છે? ને કદી ક્યાં મોકળું એ ઝાર રડવું થાય છે?
હું તો થઈ ગઈ દીવાની રે, મારા સાંવરિયાની, લોક કહે છે: ઘેલી, હું તો કહું: નિશાની.
ગામને છેવાડે એક ઘર છે,
ત્યાં આજે પાર્કિંગ છે.
જેબ ખાલી હોય તોયે, મિત્ર વ્હાલો હોય છે, એક ચા, બે હોઠ, ને વચ્ચે ય પ્યાલો હોય છે.
કોણ જાણે કાલને? બસ હાથમાં આ આજ છે, દોષ દે તકદીરને, ને એમ ઢાંકે લાજ છે.