કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૬૬ / ૧૦૯
આંખ અર્જુન જેમ બસ મંડાઈ'તી એ લક્ષ્ય પર, ફોન ત્યાં રણકી ગયો, ને સ્હેજ ભટકી ગઈ નજર;
આ સદીના પથ્થરોના ગામમાં હું કાચ છું, આયનો થઈ રોજ લાગું કામમાં, હું કાચ છું.
જંગલમાં સભા ભરાઈ: ‘રંગ બદલવાની હરીફાઈ.’
ઓરડેથી વાત ચાલી, આંગણે પ્હોંચી નહીં, બાપની ખાંસી કદી એ બારણે પ્હોંચી નહીં.
હતો ધોધ, ને આજ ધીમો થયો, હવે ગીત ગાતાં જ ભીનો થયો.
હતો તણખો, પવન સાથે ભળી, હું આગ બન્યો છું, હતો ટહુકો જરા ઝીણો, હવે હું રાગ બન્યો છું.
ત્યજી મોહ-માયા, બતાવે મહારાજ, ખજાનો ભગતનો ઉડાવે મહારાજ.
વાદળભાઈ, વાદળભાઈ, પૂછું એક વાત? આખો દિવસ ક્યાં ફરો ને ક્યાં વિતાવો રાત?
ઉખેડી એક ઇચ્છાને, જડેથી આગમાં બાળી, સવારે જોઈ, તો દસ દસ નવી કૂંપળ ભરી ડાળી;
એક ખૂણો હોય એવો, ક્યાંક આ સંસારમાં, જ્યાં મને ના ઓળખે કો', હું રહું અંધારમાં;
ગામનો સલાટ પહાડ તોડવા નહોતો નીકળતો;
બાળક થવું સહેલું છે?
ભલે ઘૂમે ઝંઝાવાત, ભલે ગાજે ઘનઘોર રાત, અમે ડગલું ના પાછું ભરીએ, હો જી!
(૧) કવિતા
ભરી ઝોળી ઠલવતાં વાદળી થઈ સાવ ઠાલી, પણ ધરા લીલી, સજળ ખેતર, બધાને એ બની વ્હાલી;
જુઓ પાન કેવું હસીને ખરે છે, જરા ડાળને પણ નમીને ખરે છે.
ચાલ, પંખી થઈએ, સજના, ચાલ પંખી થઈએ, આ ભીંતોના ભાર મૂકીને આભ ભરી લઈએ.
પગ ભલે છોલાય, કાંટા વાગતા રસ્તે ભલે, ગીત મારું ગુંજતું'તું રાતદિન મારે ગળે;
હજી તો બપોર છે, સખી, હજી તો બપોર છે, વાળ ભલે ધોળા થયા, પણ હૈયે કલશોર છે.
કહું કે ના કહું, સૈયર, કહું કે ના કહું? હૈયાની વાત હોઠે આવી, કેમ કરી હું સહું?
દરિયો મારો સાયબો રે, ને દરિયો મારી સોતન, વહાણ લઈને ગયો સાયબો, સૂનું થયું આ જીવન.
નગરમાં નામ ખોવાયું, હવે હું ફ્લેટ-નંબર છું, સવારે લોકલે લટકું, બપોરે ભીડ-પથ્થર છું;
હવા ફરી ફરીને પૂછે, ગામ ક્યાં ગયું રે? ઝાંપે ઊભો લીમડો રુએ, નામ ક્યાં ગયું રે?
ચાલતો આવ્યો સદીથી, પણ નિશાની દૂર છે, જન્મથી વાંચ્યા કરું, પણ આ કહાની દૂર છે.
સાજન, શ્હેરથી શું લાવવું? હવે પૂછવું શાનું, ભાઈ? બધું ઓનલાઇન મંગાવજો, ને ડિલિવરીમાં થાજો રાજી, ભાઈ!
એવું પણ બને, સખી, એવું પણ બને, પથ્થર ફાડીને ફૂલ ઊગે, ને હસી પડે સૌ મને.
હતા જે ઉઘાડા, ઘરોમાં પડી ગાંઠ, હવે બોલવામાં, દિલોમાં પડી ગાંઠ.
હું જવાનો છું, સ્મરણને રાખજે તું દીકરી, બંધ ઘડિયાળે ય ચાવી આપજે તું દીકરી.
ટૉરન્ટોમાં બરફ પડે છે. બારી બહાર
સમય દોડતો નથી,
ધોમ તડકે ધૂળમાં ધખતી ગલીએ તું વરસ, સાવ સુક્કી, રેતમાં સૂતી નદીએ તું વરસ.
સ્વપ્નમાં તારા હવે હું રાતના આવું નહીં, ને ગુલાબો ઓસરીએ મૂકવા લાવું નહીં.
ફોનનું ચાર્જર નથી, ને વાયરોનું ઝાડ છે, બારણાં તૂટી ગયાં, ત્યાં દોરડાની વાડ છે;
ઘર એટલે — જ્યાં ચંપલ ઉતારતાં જ
ક્યાં હવે એ બાળપણની આંખ શી ભોળી સવાર? મા જગાડે સાદ પાડી, દૂધ શી ધોળી સવાર.
આ ધરતીમાં કંઈક છે એવું, જે માને સાંભરે, એક મુઠ્ઠી માટી સૂંઘું, ને આખું ગામ તરે.
ઝૂંપડી છે, હું કદી દરબારથી ઝૂકું નહીં, ભૂખ વેઠું, તોય આ સરકારથી ઝૂકું નહીં.
રાતના નવ વાગ્યા. દીકરી હજી ઘેર નથી આવી.
ઢીંગલી ક્યાં રે, મારી ઢીંગલી ક્યાં? ધડાકે ઘર ગયું, ને ગઈ મારી માડી જ્યાં…
શું થયું, શું ના થયું, એ રાતમાં, કે'વાય ના, આંખ બોલી જે, હવે એ વાતમાં કે'વાય ના.
ગઝલમાં ગગનને ઉછાળે કવિશ્રી, ઘરે ચા ફકત તો ઉકાળે કવિશ્રી.
એક દરિયાનું મોતી રે, મારી નથણીમાં ઝૂલે, સાયબો લાવ્યો ડૂબકી મારી, હૈયું હરખે ફૂલે.
મારા દીકરાએ પૂછ્યું: ‘પપ્પા, યુદ્ધ કેમ થાય?’
મેળામાં ચકડોળ ગોળ ગોળ ફરે છે.
આ નગરના ચોક વચ્ચે એક આશાની કબર, ઝૂંપડીના ઉંબરે ત્યાં ભૂખ-ઇચ્છાની કબર.
ના સુધારો રોડ, એના ઠેર ખાડા ચાલશે, એક કાગળ ચાલવામાં સો દહાડા ચાલશે.
હતો બાળપણનો જમાનો, ગયો, ખિસાનો લખોટી-ખજાનો ગયો.
રોજ ઊઠીને ખુશી લખજે સમયના કાગળે, આ જ પ્હેલી શરત, બીજું તો બધું આપે મળે;
યાદો જાતી નથી, સજના, યાદો જાતી નથી, દીવો ઠરે તોય ધુમાડે, વાટ ભૂલાતી નથી.
હતી કેડી, વળી આજે થયો ડામર, નવો રસ્તો, ગયાં સૌ શ્હેરમાં એથી, હવે ખાલી ઘણો રસ્તો.