કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૫૫ / ૧૦૯
શિલામાંથી ઝરણ જેવું કશું ફૂટ્યું અનાયાસે, હતું બંધન જનમભરનું, ક્ષણે તૂટ્યું અનાયાસે.
તમે ધાર્યું, હું શરમાઈને નીચું જોઈશ,
તારાં નેણનો કેફ ચડ્યો રે, મારે ગામનો રસ્તો ભૂલ્યો, હું તો ઝૂલ્યો રે ઝૂલ્યો, તારી પાંપણ-હીંચકે ઝૂલ્યો.
ચાંદો ને હું રાતે ઓટલે બેસીએ, વાતું કરીએ ઝીણી ઝીણી, એ પૂછે મારી ખબર, ને હું પૂછું એની ચાંદની ભીની.
રંગ રમે રાધા ગોરી, ને શ્યામ રમે સંગાથ, ગોકુળમાં ગુલાલ ઊડે, ને ઊડે મનની વાત.
દર્દને જો ગાઈ લો, તો એ જ સાચું ગીત છે, આંસુને જે સૂર આપે, એ જ મોટી જીત છે;
કોઈ પૂછે, કોણ છે આ? એ જ મારું દર્દ છે, એક થાળીમાં જમે એ તો દુલારું દર્દ છે.
છીંક ખાધી મેં જરા, ને ગામમાં ઝઘડો થયો, ને પછી એ વાત તો પંચાતનો મુદ્દો થયો.
સૂર્ય ઊગે એ પહેલાં ફોનમાં સૌ જ્ઞાન છે, ફૂલ, સૂરજ, ચા અને સુવિચારનું ત્યાં દાન છે.
અહીં ના ઘડી પણ રહીએ હવે, નદી જેમ ક્યાંકે વહીએ હવે.
દીવડો ઝાંખો, અને ઘર સાવ ઝાંખું, મા વગર, રાત જેવું લાગતું આ ગામ આખું, મા વગર.
આંખને અંધારની આ રાતમાં ફાવી ગયું, હોઠને પણ ચૂપકીની વાતમાં ફાવી ગયું.
આંબે મ્હોર્યા મોર, સખી રે, આંબે મ્હોર્યા મોર, કોયલ બોલે ડાળે ડાળે, મનમાં નાચે મોર.
અમારા ફ્લેટની બારી ઉપર આવી ફરે ચકલી, ન ઝાડી, ના જ માળો, ના અહીં ક્યાંયે ઠરે ચકલી.
એનું ‘સ્ટેટસ’ બદલાયું: ‘ઇન અ રિલેશનશિપ’.
મારો ગોવાળિયો રે ગાયું ચારવા જાય, વાંસળીના સૂરે મારું મન વગડે ખેંચાય.
દીકરી સાસરે ગઈ એ દિવસે
દીકરી ગઈ, ને પછી માએ ન વાળી ઓસરી, કંકુનાં પગલે ઝગે છે આ દિવાળી ઓસરી.
ઓ રે નાવિક, તોફાને તું નાવ ન છોડજે, કાંઠો દૂર ભલે ને હોયે, હિંમત ના તોડજે.
તળાવ ભરાયું, સૈયર, ઓલ્યું તળાવ ભરાયું રે, ધરતીનું આખું તરસ્યું ઉર ધરવે ધરાયું રે.
પડી સાંજ ને હું ય આવ્યો ઘરે, હતાં બારણાં બંધ, તાળાં ખરે;
બ્હાર દરિયો શાંત, તૂટેલો કિનારો ભીતરે, હોઠ પર મલકાટ, ને રડતો બિચારો ભીતરે.
રોજ ઊભો હું કતારે, ભીડનો બસ ભાગ છું, ના મુગટ છું, ના ધજા, બસ વોટનો હું દાગ છું.
તું મળે ને મન ઘડીમાં સાવ ગાણું થાય છે, તું જશે ત્યાં આ હૃદય પાછું ઉખાણું થાય છે.
થયાં ઘર બધાં બંધ, જાગી કલમ, ઘણી રાત વીતી, ન થાકી કલમ.
વાદળીમાં ચાંદ છુપ્યો, આંખ મીંચે રાત છે, આપણી વચ્ચે હવે શબ્દો વિનાની વાત છે.
એણે ગુલાબ ખરીદ્યું, ચૉકલેટ ખરીદી,
એક પડછાયો હતો, મેં એ જ ખોયો રેતમાં, ને પછી આ સાંજ ટાણે ખૂબ રોયો રેતમાં.
પિતા ચાલ્યા ગયા, તોયે હજી આ દ્વાર ખખડે છે, હજી ખૂણે પડેલા રેડિયાનો તાર ખખડે છે.
હું જ મારો પ્રશ્ન છું, ઉત્તર વિના રોયા કરું, હું જ તાળું, હાથમાં ચાવી છતાં ખોયા કરું;
યમુનામાં દડો પડ્યો, ને કાનો કૂદ્યો ધુબાક, ગોવાળિયા સૌ ચીસો પાડે, ગોકુળ આખું અવાક.
મારું ઘર કોઈ નકશામાં નથી.
હાથમાં હરદમ રહે, એ જિંદગીનો ફોન છે, ઘર, ગ્રહો ને જાત પર બસ બેંકની આ લોન છે.
સાગર જેનો પગ પખાળે, ગિરનાર જેનું શિર, એ ધરતી ગુજરાતની, જ્યાં જન્મ્યા સંત ને વીર.
લે, આ તારી છરી. વર્ષોથી મારી પીઠમાં
અહીં આકાશ નીચે ઝૂકે છે
કા… કા… કરતો કાગડો આવ્યો, ઓટલે બેઠો આજ, બા કહે: ‘લે ખીર ખાઈ જા, તારા દાદાને કાજ.’
કાલની ચિંતા ન કર, ભરપૂર શ્વાસો આ ક્ષણે, આ જ મંઝિલ, આ જ રસ્તો, આ પ્રવાસો આ ક્ષણે.
(૧) ભોળાભાઈ
આજ પી લે, કાલની કોને ખબર, સાકી ભરે, આ ઘડો માટી તણો, માટી મહીં પાછો ઠરે;
એક સપનું મારું ગામને પાદર ઊભું રે, મને પૂછે: ‘તું ક્યાં ગ્યો, ભેરુ? ક્યાં ગયું તારું ઝૂલું રે?’
હું આંખ નથી ખોલતી. સપનામાં
જરા દ્વૈતે જુઓ તો બે, ખરે એક મન તું ને હું, ભલે બે પાંખ દેખાતી, ઉડે છે મગન તું ને હું.
મા ગઈ. કબાટ ખોલ્યો,
પેન ખોલું છું, કાગળ સામે છે,
મને મીઠું લાગે, હરિ, તારું આ જગ મીઠું લાગે, ઝાકળ, તડકો, પંખી, પાંદડું, સઘળું મીઠું લાગે.
વાત વર્ષોથી હતી જે, એ જ આવી હોઠ પર, ને પછી મેં એ ય દાંતે ઝટ દબાવી હોઠ પર.
ના તિલક, ના આરતી, ના મંત્રના મોટા અવાજ, પ્રેમ જ્યાં પ્રગટે હૃદયમાં, એ જ છે સાચો રિવાજ;
ભરી રાખ મુઠ્ઠી, ઉતારી નદીમાં, અને સાંજ આખી પુકારી નદીમાં.
બળી જશે આ લાકડાં,