આ ટેગ સાથે 1089 લેખ · પાનું ૧૮ / ૨૨
નવરાત્રિમાં આખું ગામ એને પૂજે છે —
ગુરુએ આંગળી ઊંચી કરીને
ક્યારેક થાય છે તને
તું જુવાન છે, એટલે તને બધી ખબર છે.
ધરતી એક જૂની કિતાબ છે.
મનનું આકાશ રોજ નવા રંગ બદલે છે.
એણે મને પૂછ્યું: ‘ના’ની જોડણી કર.
મા, તું ન હોત તો?
તેં કહ્યું હતું: ‘મળીશું.’
પિતાનો કોટ હજી ખીંટીએ ટીંગાય છે.
તેં મ્હેણું માર્યું: ‘તું તો પથ્થર છે.’
ટ્રેન મોડી આવી. પગાર મોડો આવ્યો.
બાએ કદી ઘરનું કમાડ
ઓરડામાં મોગરાની સેર,
સવારે છ વાગ્યે બગીચાના ખૂણે
રામ આવીને ગયા એ પછી પણ
કાનાને કહેજો — હવે જમનાને કાંઠે
ગામના કૂવે સવારથી
સાંજ પડે ને બાંકડો
એ રોજ સવારે અરીસા સામે ઊભી રહે છે.
શાળાના કંપાસમાં એક પરિકર હતું.
ગઝલ ફારસીના દરબારમાંથી નીકળી,
સડક આખો દિવસ
ઝૂંપડીમાં બે છોકરાં
પાંપણની ધારે લટકતું આંસુ
હા, મને ખબર છે —
વહેલી સવારે ગામની સ્ત્રીઓ
બે વૃક્ષો પાસે પાસે ઊગ્યાં હતાં.
મેં બધું કહી દીધું —
દરિયાએ આખી જિંદગી
દાદા ચા પીતા ત્યારે રકાબીમાં રેડતા,
ઑફિસ જતાં ખિસ્સામાં હાથ નાખ્યો
કવિતા એટલે શું, એ પ્રોફેસરે સમજાવ્યું:
દાદીની અથાણાની બરણીમાં તિરાડ પડી હતી.
મારા ગામમાં સૂરજ આથમે ત્યારે
નવી સોસાયટીના રસ્તા પર સિમેન્ટ ભીની હતી ત્યારે
રાહ એટલે તમે કહેશો — ઘડિયાળ.
મધમાખીને કોણે શીખવ્યું કે ફૂલ ક્યાં છે?
દરિયા, તું આખો દિવસ
માળિયું સાફ કરતાં એક જૂની ડાયરી મળી.
મારું મન એક જૂની ધર્મશાળા છે.
તું મારી સવારની ચા નથી,
ગામની ડોશીનો મોતિયો ઊતર્યો.
ચર્ચમાં ક્રૂસ પર ઈસુ
હે ઈશ્વર, મારા ત્રણ ગુના માફ કરજે.
કવિતા કેરી જેવી છે.
શાળામાં ગણિત ભણ્યો નથી.
આપણે આજે પણ ઝઘડ્યાં. વાત તો નાની હતી —
દાદીમા કહેતાં: ‘અથાણું, ગોદડાં, ને મન —
એરપોર્ટ પર બાએ થેલીમાં મૂક્યાં: