કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૭૦ / ૧૦૯
કામ ગમતું હોય તો લાંબો દિવસ પળ થાય છે, ને પસીનો પણ પછી ઝાકળ બની ટપકાય છે;
મ્હેક તારી છે હજી આખી ભરેલી ઓરડે, ચાંદની જાણે અહીં આવી ઢળેલી ઓરડે.
હું હસું છું તો ય એને મશ્કરી ના માનજે, સાથ ચાલું પગ મિલાવી, ચાકરી ના માનજે;
જમાવી ગયા છે મજા ડાયરામાં, ફરકતી ગઝલની ધજા ડાયરામાં.
માળિયામાંથી દાદાની કાળી છત્રી નીકળી.
ઓસરી મ્હેકી જરા, જ્યાં ઘેર આવી દીકરી, સાથમાં એ સાસરેથી યાદ લાવી દીકરી.
બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે, ને કેડ્યે ઝૂલે છે બાળ, તડકો પણ થાકીને બેઠો, પણ બાઈને ક્યાં છે ભાળ?
ભીંત જેવી રાત આવે, તો બનું હું બારણું, શીત થથરાવે બધાંને, તો બનું હું તાપણું;
વહેલી સવારે અરીસામાં એક માણસ ઊભો છે.
ન્યૂ જર્સીના બગીચામાં વાસંતી સવારે
સવારે સાત વાગ્યે ફોનમાં એકસો સત્તર તિરંગા ફરક્યા.
બધું જાણનારા, ગજબ છે ભગાભાઈ, વિના પાંખ ઊડે, અજબ છે ભગાભાઈ.
દીપ ઝળહળતા બધે ને બારસાખે તોરણાં, માવડી લેતી ઉમંગે સૌ તણાં ઓવારણાં;
ચાર દીવાલો મહીં જો એક બારી હોત તો, આંગણે તુલસી, ગુલાબોની ય ક્યારી હોત તો.
ગઈ રાતે વાવાઝોડું આવ્યું,
શિર ઉપર મૂક્યો ભલે તેં તાજ, સાથે શું જશે? તેં ભલે જીત્યાં હજારો રાજ, સાથે શું જશે?
તું નથી પાસે, છતાં પગરવ તમારો થાય છે, ચા બનાવું બે કપે, ને એક ઠંડી થાય છે;
ગામમાં વરસો પછી લાવી ઉજાણી ચૂંટણી, ને નવી નેતા તણી દેતી કમાણી ચૂંટણી.
સૂરજને ખિસ્સામાં ઘાલું શી રીતે, ને ચાંદાને બાંધું શી રીતે રે? વાલમ, તેં માગ્યું તે સઘળું લાવું, પણ સપનાને સાંધું શી રીતે રે?
દાદાની ડાયરીમાં પહેલા પાને લખ્યું છે:
સૌ સૌના માળામાં, સૌ સૌની બારીએ, સૌ સૌનાં તાળાંમાં બંધ, એક જ મકાનમાં સો સો ઘર, પણ એકે ઘરમાં નહીં સંબંધ.
સૌ છુપાવીને ફરે છે એ ચહેરો માસ્કમાં, કોણ રડતું, કોણ હસતું, છે પહેરો માસ્કમાં.
જે ધરે છે ભોગ, એ ભગવાનને એંઠું કરે, ઢોલ પીટીને કરે જે, દાનને એંઠું કરે.
અમને રખડુ ન કહેજો રે લોલ, અમે વાયરાની જાતના, ઝોળીમાં ગીત ને ખભે એકતારો, અમે ફકીરો રાતના.
એકતારો ને હું, હવે બે જણ રહ્યાં, ત્રીજું તારું ગીત, જે અધૂરાં રહ્યાં.
બે વર્ષના પૌત્રે બારીમાંથી ચકલી જોઈ
રંગરેજ રે, મારી ચૂંદડી રંગી દે એવી, કે રંગ ના ઊતરે જનમભર, ધોબીનો ઘાટ ને આંસુનો ધોધ, એ ય ના ધોઈ શકે ઝરમર.
ઓ ખુદા, ભીતર તણા અંધારથી છોડાવજે, ને મને આ મોહના સંસારથી છોડાવજે.
એ કોઈ પોસ્ટર પર નથી, કોઈ ભાષણમાં એનું નામ નથી,
નવું વર્ષ આંગણ નવી ભાત લાવે, પુરાણા અબોલા ઘડીમાં મિટાવે;
કેટલાં વર્ષો ગયાં, પણ યાદ તો અકબંધ છે, નામ પણ ના, તો ય કેવો આ મધુર સંબંધ છે;
ભલે હો સમંદર, તરી નીકળીશું, ભલે ઠેસ વાગે, ફરી નીકળીશું.
ઘાસ તો ખડકાળ આ ચટ્ટાનમાં ઊગી શકે, ને ગુલાબો આગના તોફાનમાં ઊગી શકે.
રાત કાળી, દૂર રસ્તો, તું જ મન અજવાળજે, શ્વાસનો દીવો ઠરે ના, વાટને સંભાળજે;
એક છત નીચે હતાં બે, રાત ભીંજાયાં નહીં, ફોનમાં ખોવાઈને નિજ જાત ભીંજાયાં નહીં.
સાઠમે જન્મદિવસે ફોનમાં
રોજ ગણતો હું રહું, પણ આંકડો ખોટો પડે, વ્યાજ ભરતાં વર્ષ વીત્યાં, ચોપડો ખોટો પડે.
રાત આખી જાગતા'તા એ જવાનો મોરચે, આંખ સામે દુશ્મનોનાં છે નિશાનો મોરચે.
છલકાયું રે છલકાયું, મારી યાદનું તળાવ છલકાયું, પાળ તોડીને પાંપણ સુધી આવ્યું, ને હૈયું આખુંય ભીંજાયું.
આજ મને સોળમું બેઠું રે, હોઠ ઉપર મૂછનો દોરો, અરીસો છોડે નહીં રે મને, ને મા કહે, ‘છોકરો થયો ગોરો!’
રાતનાં સપનાં કદી આવી સવારે ના ટકે, સુખ ઉછીનું હોય તો ઝાઝું ઉધારે ના ટકે.
ખોઈ બેઠા છે બધા એ વાંસળી ઘોંઘાટમાં, કોઈએ ના વાત મારી સાંભળી ઘોંઘાટમાં.
સંગ્રહાલયના કાચની પેટીમાં ગાંધીની લાકડી
દીકરા, પરદેશ જા તો જાજે, પણ ખેતરનો શેઢો સાંભરજે, આંબાની ડાળે બાંધેલો હીંચકો, ઝૂલતો ઝૂલતો રે તું ફરજે.
થઈ ગયો છે જિંદગીભરનો સહારો દર્દનો, ને હવે તો રોજનો છે આ પનારો દર્દનો.
ગામ છોડ્યું, દેશ છોડ્યો, તો ઉદાસી સાથમાં, સો મુકામો પાર કીધા, પણ પ્રવાસી સાથમાં.
ભૂખ ભાંગે એટલો બસ રોટલો તું આપજે, સાંજ બેસી વાત કરવા ઓટલો તું આપજે.
હિમાલય જનમથી ઝુલાવે નદીને, સમંદર સદા યે મનાવે નદીને.
પૂનમની રાતે હંસલો ઊડે રે, મોતી ચરવા માનસરોવર, પીંજરું પાછળ ઝૂરતું રહે, ને દીવો ઝૂરે રે ઓસર.
પીઠી ચોળો રે પીઠી ચોળો, મારી લાડલીને પીઠી ચોળો, હળદરનો રંગ ચડે ગાલે, ને આંખોમાં આંસુનો ઝોળો.