કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૨૪ / ૧૦૯
સપનામાં તો રોજ પધારો, એમાં શી નવાઈ? એક દિવસ તો આંગણ આવો, થાય સાચી સગાઈ.
હોઠ પર મીઠાશ, ખોટી લાગણી દેખાય છે, હાથ મળતા, પણ હૃદયમાં માગણી દેખાય છે.
વાળ ધોળા થઈ ગયા, મનમાં ઉમંગો છે હજી, ચામડી પર કરચલીમાં પણ તરંગો છે હજી.
ગઝલને ગુલાબો તણી મ્હેક દે, અને શૂળની ધાર ને ટેક દે;
હાથ ન છોડજે, સાજન, જેમ દીવો ન છોડે વાટ, તું જો હોય તો અમાસની પણ ઝળહળ લાગે રાત.
હળ ખભે ને આંખ આભમાં, ખેડુ ઊભો શેઢે, વરસ રે, ઓ મેહુલા, તારી વાટ ગણું હું વેઢે.
મેં કદી પાંખો નથી માગી,
એકલો ઊભો રહીને વેદના કોને કહું? આંખમાં ઊભી થયેલી યાતના કોને કહું?
ટીપણું ખોલી કહે છે: ‘સાતમે ઘર શનિ નડે, જન્મ ટાણે સૂર્ય વાંકો, એટલે તો રવિ નડે.’
ઉદ્ધવજી, આ જ્ઞાનની ગાંસડી પાછી વાળો, અમને તો બસ શ્યામ ખપે, બીજું સઘળું ટાળો.
દીકરીએ પૂછ્યું: ‘પપ્પા, પંખી કેમ ઊડી શકે?’
બેટા, તારી બૅગમાં
મારો દેશ મહાન છે — અહીં નદીને મા કહીએ,
પ્રીતનો પાલવ ઝાલ્યો, રે હવે પાછું શું જોવું? જેણે ઘર બાળ્યું, એને શું ખોવું ને શું રોવું?
કાનો કેસૂડે રંગાયો રે, રાધા રંગાઈ ગુલાલે, વ્રજની ગલીએ ગલીએ ફાગણ નાચે તાલે તાલે.
મારા પગમાં કાંટો વાગ્યો ત્યારે બાપુએ
કોઈ ના સંગાથ, તોયે એકલો ચાલ્યા કરું, રાહ ના દેખાય, તોયે આંધળો ચાલ્યા કરું.
ઘટમાં બેઠો બોલે રે, એને સાંભળ, સાધુ ભાઈ, બહાર ભટકે, ભીતર જો તો મળશે રામ રમાઈ.
પતંગો સમું બાળપણ ક્યાં ગયું? અરીસા સમું ભોળપણ ક્યાં ગયું?
તમસમાં રહીને ઉજાસો લખું છું, અને આંસુએ પણ દિલાસો લખું છું.
અબોલા તજી તું મળી જો ખરો, જરા વાત મનની કહી જો ખરો.
ગાંધીબાપુ, નોટ ઉપર તમે હસતા કેમ રહો છો? લાંચ-રુશવતમાં ફરતા, તોયે ચૂપ કેમ સહો છો?
અમે શોધતા’તા દિશા રેતમાં, મળી માત્ર આખી તૃષા રેતમાં.
સાહ્યબા, દુબઈ દેશે હાલ્યા રે, ઝોળીમાં લઈ જાજો મન, રણની રેતે પગલાં પાડી પાછું વાળજો તન.
ઢોકળાં ને ફાફડા, ને ગરબાનો ઘેલો, આ મારો ગુજરાત, ધંધામાં ચતુર, ને દિલમાં ભોળો, એવી એની જાત.
માગ મા ધન, માગ મા યશ, માગ મા તું તાજ પણ, માગ કે ભૂખ્યું ન સૂએ કોઈ બાળક આજ પણ;
કસુંબલ સાંજ ને ગોરજ વેળા, ગાયો પાછી વળતી, મારા ગામની ભાગોળે મા દીવો લઈને મળતી.
તમે આંખથી પીવડાવો, તો પ્યાલાની શી જરૂર? એક નજરમાં ચડી ગયો છે જનમભરનો સુરૂર.
હરિને ભજવા હિંમત જોઈએ, ના ચાલે ઢોંગ-ધતૂરા, માથું મૂકીને ચાલે, એ જ પામે અંતે પૂરા.
આજ જે દાણો, ધરા પર એક ખેતી થઈ જશે, ખેડુનું ટીપું પસીનાનું ય મોતી થઈ જશે.
ભીંત બોલી નહીં કશું, બસ સાંભળતી રહી રે, ઘરની સઘળી વાતો એ તો મૂંગી ગળતી રહી રે.
ટેરવે ઊગી ગયેલી ડાળ, આ મારી કલમ, કોકિલા જેવી રમે છે ફાગણે ન્યારી કલમ.
સૂરજનું છેલ્લું કિરણ ક્યાં જઈને બેસે છે, ખબર છે?
વ્હેમ વાવો તો ફળે છે ખેતરે બાવળ બધે, ને ભરોસો વાવતાં ઊગે ઘટા ઝળહળ બધે;
આ ઘડી પ્યાલો ભરી દે, કાલ ઊગે કે નહીં, આ સુરાહી, આ સખી, આ શ્વાસ ચાલે કે નહીં;
દીકરો અંગ્રેજી નિશાળેથી આવ્યો
આજે બાની તિથિ રે, આંગણ દીવો મેલ્યો, ખીર બનાવી, પણ કોઈ ના બોલ્યું: ‘લે, દીકરા, પહેલો.’
ભાવ બોલો, સ્ટૉલ પર તો મિત્રતા વેચાય છે, ચોકમાં ઊભી, ઉઘાડી સભ્યતા વેચાય છે.
પચાસ વરસ પહેલાં આ જ ઓરડામાં
દાદીમા જીવનભરમાં
હૃદયમાં જે હતું તે સૌ, નિરાંતેથી કહી દેજે, ભલે ગંભીર વાતો હો, ઉમંગેથી કહી દેજે.
રસ્તાની વચ્ચે એક પથ્થર પડ્યો હતો.
ધોમ તડકે લીમડાનો એક છાંયો મિત્ર છે, ઘર ડગે ત્યારે ખરો મજબૂત પાયો મિત્ર છે.
તને પત્ર લખવા જ બેઠો હતો, અને શોધતાં શબ્દ થાક્યો હતો;
દીકરી, તું સાસરે જાય, તો બોલજે, મૂંગી ના રહેતી, મારી જેમ આખી ઉંમર હૈયે ડૂમો ના સહેતી.
ઘર ઉપરનું છાપરું, ઊભો અડીખમ છે પિતા, હાથ છાલાથી ભરેલા, ને પરિશ્રમ છે પિતા.
બજારમાં કોઈ સ્ત્રીની સાડીનો પાલવ
અર્થ સમજો કે ન સમજો, તોય બોલો વાહ વાહ, ઊંઘ આવે મંચ સામે, તોય ડોલો વાહ વાહ.
હવે ભીંત તોડી, ભવન ખોલ તું, તને બાંધતું એ કફન ખોલ તું.
ના અટકતી, ના ફરે પાછી, સવારી છે સમય, ધાર દેખાતી નથી, એવી કટારી છે સમય.