કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૧૦૪ / ૧૦૯
દીકરાનો હાથ માથે, ઓરડે અજવાસ છે, ઓશિકે ગીતા અને બારી ઉપર આકાશ છે;
અહીંથી મને ગામ વરતાય છે, છતાં દૂર એ ધામ વરતાય છે.
શ્વાસના મણકા પરોવી, હાથ માળા શબ્દની, ભીતરે અંધાર ભેદે એક જ્વાળા શબ્દની.
પાંખમાં તું, આંખમાં તું, તું જ તારું આભ છે, પાંજરું ખોલી જરા જો, ખૂબ ન્યારું આભ છે.
દાદાના આલ્બમમાં માંડ ચાલીસ ફોટા હતા.
વિઘ્નહર્તા, આવ, બેસી જા અમારા ઓટલે, મોદકો નાના ભલે, પણ પ્રેમ બાંધ્યો પોટલે;
આંખમાં આંખો પરોવી બોલનારા ક્યાં મળે? ભીડમાં પણ એકલાને ખોળનારા ક્યાં મળે?
વેરણ થઈ આ વાંસળી રે, મારી નીંદર લઈ ગઈ ચોરી, જમના કાંઠે ઊભી ઊભી હું તો રહી ગઈ કોરી…
એ ઉપનિષદ નથી ભણી, પણ દાળમાં મીઠું
સળગતો ઉનાળો તને યાદ છે ને? ઠરેલો શિયાળો તને યાદ છે ને?
સવારે નવથી પાંચ હું હિસાબ લખું છું,
મેં મારી કવિતા
મારા વિના, મારી સહિત, સંસારમાં તું ખુશ રહે, આ આંગણે, આ ઓરડે, ઘરબારમાં તું ખુશ રહે.
આંખ ખૂલે, હાથ ફોને, જીવ ત્યાં ખોવાય છે, સાંજ પડતાં ગણતરી બસ લાઇકોની થાય છે;
એ ગયા એને આજે ચાલીસ દિવસ થયા.
રાતની છેલ્લી બસમાં હું
શ્યામ મેળવવા, સખી, તો બાવરી થાવું પડે, વાંસળીના સૂર સુણવા વાંસળી થાવું પડે.
વાળમાં આવી સફેદી, સાંજનો સંકેત છે, તાર ઢીલા, તૂટતા એ સાજનો સંકેત છે.
આમ્રવનમાં એક કોયલ ચૂપ થઈને સાંભળે, ઢોલ વાદળના ઢબૂકે, ને સમંદર ઊછળે;
કૂવામાં હું નામ તમારું નાખું ને પડઘો પાછો આવે, પડઘો પાછો આવે રે, પણ તમને કોણ લાવે?
ભલે ખિસ્સાં રહે ખાલી, ભલે પીડા રહે સાથે, હસી લેવું, રડી લેવું, લખાયું છે બધું માથે;
નથી શંકર, છતાં મેં તો હસી આ ઝેર પી લીધું, સગાંનું, મિત્રનું, સૌનું, બધું યે વેર પી લીધું.
રોજ દીવો કરું, પ્રાર્થના તો ફળે, તું મળે તો જનમ-કામના તો ફળે.
જ્યાં જ્યાં જોઉં ત્યાં તું જ, સાંઈ, બીજું કાંઈ ન ભાળું, આંખ ઉઘાડું તો અજવાળું, મીંચું તો ય અજવાળું…
કદી ના આપણે મળિયાં, વરસ સાથે રહીને પણ, અજાણ્યાં જેમ જીવ્યાં, હાથ લઈ હાથે રહીને પણ.
પાન ખરતું જોઈ મૂંગી વેદના છે ઝાડને, તોય કૂંપળ ફૂટશે, એ ચેતના છે ઝાડને.
ટ્રેન ગઈ. પ્લૅટફૉર્મ પર
સાચો શબદ જેને લાગ્યો રે, એને ઊંઘ ન આવે રાત, ભીતર દીવો ઝગમગ ઝગમગ, બારે માસ પ્રભાત…
નથી કોઈનો, દોષ મારો ગણો, ઘરે જે બળે, રોષ મારો ગણો.
રાતના બે વાગ્યે એનો ફોન આવ્યો.
કેસૂડાંએ ડુંગર રંગ્યા, રંગી ધરતી લાલ, હું તો કોરી રહી ગઈ, સાજન, ક્યાં છે તારો ગુલાલ?
મારું જીવન કોઈ થાકેલાનો વિસામો થાજો, મારો બોલ કોઈ રડતાને હસવાનો દિલાસો થાજો…
બે જણ ને એક ઓરડી, ને બારીમાં એક ચાંદ, ઘર નાનું, પણ હૈયે ઝાઝો ઝળહળતો આનંદ…
નગર એટલે દસ લાખ લોકોનું
આગમાં બળતાં ય મારાથી હસાયું, ના મનાય, રાખમાંથી ગીત ઊઠી ત્યાં ગવાયું, ના મનાય.
ના ધન, ન ગાદી, ના મુગટ, થોડી વ્યથા દેજે મને, આંખો રહે ભીની સદા, એવી દુઆ દેજે મને.
બારી બંધ ને ભીંજી ગઈ હું, આ તે કેવો મેહ? આભ તો આખું કોરું કોરું, વરસ્યો કોનો નેહ?
આ ગામની માટી તણી ભીની હવા મળશે ફરી? આ ઓસરી, આ હીંચકો, માની દુઆ મળશે ફરી?
ઓટલા ને પીપળો, ને ગામ-ડેલી લાપતા, રાસ રમતી, ગીત ગાતી એ સહેલી લાપતા.
બધી યે મજાઓ પરીક્ષા પછી, પ્રવાસો, રજાઓ પરીક્ષા પછી.
ચાર રસ્તે પીપળા નીચે
કહેવું’તું ઘણું તમને, ખરે ટાણે ન બોલાયું, બધાં બેઠાં હતાં સાથે, પછી ભાણે ન બોલાયું.
રોજ સવારે સૂરજ ઊગે, રોજ સાંજ ઢળી જાય, રોજ રોજના રોજમેળમાં આખો જનમ ગળી જાય…
દેશ માટે શીશ દેતી એ જવાની આજ ક્યાં? રાતભર દાદી કહેતાં, એ કહાની આજ ક્યાં?
અમે રાત્રે બાર વાગ્યે
સમંદર કિનારે નદીની તરસ છે, અમારી કથામાં સદીની તરસ છે.
દાદીમાના શબ્દકોશમાં “ડિપ્રેશન” શબ્દ નહોતો.
રોજ કાગળ પર લખું, ને રોજ ફાડું, શું કરું? શબ્દ ઝાઝા, ભાવ ઓછા, શૂન્યને ક્યાંથી ભરું?
હું જાઉં ત્યારે ઢોલ ન વાગે, ન ગાજે વિલાપ, ઓસરીએ એક દીવો મૂકજો, ને રહેજો ચુપચાપ…
ના જરી દેખાવ, એની બંદગી છે ખાનગી, ભીતરે જે ઝળહળે, એ આરતી છે ખાનગી.