આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૬૩ / ૧૦૬
ગુજરાતી હોવું એટલે — ન્યૂ જર્સીની ગલીમાં પણ
પિરામિડની અંધારી કોટડીમાંથી ચાર હજાર વર્ષ જૂના
મેઘરાજા, તમને લખું રે કાગળ, ખેડૂતની કલમે, આ વરસે તો વહેલા આવજો, મોડા ના પડજો ગમે.
ના કદી પ્હોંચી અહીં એ રોશની મારા સુધી, આંગણે ચાંદો હતો, ના ચાંદની મારા સુધી.
ન્યૂ જર્સીમાં રહેતો મારો પૌત્ર ‘બા’ને ‘બાઆઆ’ કહે છે —
તારા ગયા પછી પલંગની તારી બાજુ
મનવા, તારું પાંજરું ઉઘાડું, તોય તું ના ઊડે રે, આભ બોલાવે, વાયરા બોલાવે, તોય તું સળિયા સૂંઘે રે.
ઊગો રે ઊગો સૂરજદાદા, ઝળહળ ઝળહળ ઊગો, રાતનો ઠાર ઉતારો ને મારા ખેતર સુધી પૂગો.
ખેતર મારું રામનું રે, હું તો રામનો હાળી, રામ વાવે, રામ લણે, હું તો ફેરવું ફાળી.
સૌ મિલાવે હાથ હસતાં, કોઈ ઝાલે તો ખરો, છાંયડે બેસે બધા, પણ કોક ચાલે તો ખરો.
આ ફેબ્રુઆરી ચૌદનું આખું મજાનું વ્હાલ છે, ફોટો, ગુલાબો, ચૉકલેટો, ને હવાનું વ્હાલ છે.
માંડવો ઢૂકડો આવ્યો રે, મારા હાથમાં મ્હેકી મેંદી, બાપુ ચૂપ ને માડી રુએ, જાણે છૂટે ઘરની વેદી.
સભામાં બોલવા ઊઠ્યો, ગળે ડૂમો થયા શબ્દો, હતા તલવાર જેવા જે, બની કાયર ગયા શબ્દો.
તું જરા હસતી, અને આ આંગણું કોળી ગયું, બંધ વરસોથી હતું જે બારણું કોળી ગયું.
આંગણે મારે દાડમડી ને દાણા લાલમલાલ રે, સાયબો મારો પરદેશે, ને ખાલી ખાલી ડાળ રે.
ઘણી રાત ઘેરી, ઇશારો કરે કોણ? બધા ચૂપ બેઠા, તિખારો કરે કોણ?
ઘર ભલે વેચાઈ ગ્યું, પણ આશરો છે ઉંબરે, આવતો સાંજે હજી એ વાયરો છે ઉંબરે.
આંખ અર્જુન જેમ બસ મંડાઈ'તી એ લક્ષ્ય પર, ફોન ત્યાં રણકી ગયો, ને સ્હેજ ભટકી ગઈ નજર;
આ સદીના પથ્થરોના ગામમાં હું કાચ છું, આયનો થઈ રોજ લાગું કામમાં, હું કાચ છું.
જંગલમાં સભા ભરાઈ: ‘રંગ બદલવાની હરીફાઈ.’
ઓરડેથી વાત ચાલી, આંગણે પ્હોંચી નહીં, બાપની ખાંસી કદી એ બારણે પ્હોંચી નહીં.
હતો ધોધ, ને આજ ધીમો થયો, હવે ગીત ગાતાં જ ભીનો થયો.
હતો તણખો, પવન સાથે ભળી, હું આગ બન્યો છું, હતો ટહુકો જરા ઝીણો, હવે હું રાગ બન્યો છું.
ત્યજી મોહ-માયા, બતાવે મહારાજ, ખજાનો ભગતનો ઉડાવે મહારાજ.
વાદળભાઈ, વાદળભાઈ, પૂછું એક વાત? આખો દિવસ ક્યાં ફરો ને ક્યાં વિતાવો રાત?
ઉખેડી એક ઇચ્છાને, જડેથી આગમાં બાળી, સવારે જોઈ, તો દસ દસ નવી કૂંપળ ભરી ડાળી;
એક ખૂણો હોય એવો, ક્યાંક આ સંસારમાં, જ્યાં મને ના ઓળખે કો', હું રહું અંધારમાં;
ગામનો સલાટ પહાડ તોડવા નહોતો નીકળતો;
બાળક થવું સહેલું છે?
ભલે ઘૂમે ઝંઝાવાત, ભલે ગાજે ઘનઘોર રાત, અમે ડગલું ના પાછું ભરીએ, હો જી!
(૧) કવિતા
ભરી ઝોળી ઠલવતાં વાદળી થઈ સાવ ઠાલી, પણ ધરા લીલી, સજળ ખેતર, બધાને એ બની વ્હાલી;
જુઓ પાન કેવું હસીને ખરે છે, જરા ડાળને પણ નમીને ખરે છે.
ચાલ, પંખી થઈએ, સજના, ચાલ પંખી થઈએ, આ ભીંતોના ભાર મૂકીને આભ ભરી લઈએ.
પગ ભલે છોલાય, કાંટા વાગતા રસ્તે ભલે, ગીત મારું ગુંજતું'તું રાતદિન મારે ગળે;
હજી તો બપોર છે, સખી, હજી તો બપોર છે, વાળ ભલે ધોળા થયા, પણ હૈયે કલશોર છે.
કહું કે ના કહું, સૈયર, કહું કે ના કહું? હૈયાની વાત હોઠે આવી, કેમ કરી હું સહું?
દરિયો મારો સાયબો રે, ને દરિયો મારી સોતન, વહાણ લઈને ગયો સાયબો, સૂનું થયું આ જીવન.
નગરમાં નામ ખોવાયું, હવે હું ફ્લેટ-નંબર છું, સવારે લોકલે લટકું, બપોરે ભીડ-પથ્થર છું;
હવા ફરી ફરીને પૂછે, ગામ ક્યાં ગયું રે? ઝાંપે ઊભો લીમડો રુએ, નામ ક્યાં ગયું રે?
ચાલતો આવ્યો સદીથી, પણ નિશાની દૂર છે, જન્મથી વાંચ્યા કરું, પણ આ કહાની દૂર છે.
સાજન, શ્હેરથી શું લાવવું? હવે પૂછવું શાનું, ભાઈ? બધું ઓનલાઇન મંગાવજો, ને ડિલિવરીમાં થાજો રાજી, ભાઈ!
એવું પણ બને, સખી, એવું પણ બને, પથ્થર ફાડીને ફૂલ ઊગે, ને હસી પડે સૌ મને.
હતા જે ઉઘાડા, ઘરોમાં પડી ગાંઠ, હવે બોલવામાં, દિલોમાં પડી ગાંઠ.
હું જવાનો છું, સ્મરણને રાખજે તું દીકરી, બંધ ઘડિયાળે ય ચાવી આપજે તું દીકરી.
ટૉરન્ટોમાં બરફ પડે છે. બારી બહાર
સમય દોડતો નથી,
ધોમ તડકે ધૂળમાં ધખતી ગલીએ તું વરસ, સાવ સુક્કી, રેતમાં સૂતી નદીએ તું વરસ.
સ્વપ્નમાં તારા હવે હું રાતના આવું નહીં, ને ગુલાબો ઓસરીએ મૂકવા લાવું નહીં.
ફોનનું ચાર્જર નથી, ને વાયરોનું ઝાડ છે, બારણાં તૂટી ગયાં, ત્યાં દોરડાની વાડ છે;