આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૪૩ / ૧૦૬
પાસપોર્ટમાં હું એક ફોટો છું,
મારગમાં કાંટા પડ્યા, ને સૌ ચાલ્યા સંભાળી, એક જણે નીચે નમીને કાંટા લીધા ભાળી.
ત્રીસ વરસથી હું ચાંદને જોઉં છું.
મારા પૌત્રના કાંડે ડિજિટલ ઘડિયાળ છે —
રોજ ઝાંપે આવ-જા કરતી સહેલી બેખબર, હું પલળતો જ્યાં, વરસતી એ જ હેલી બેખબર.
હું સમયના હાથમાં અટકી ગયેલો શ્વાસ છું, રણ વચે ઊભા મુસાફરની જ સાચી પ્યાસ છું;
બા શિયાળે ગૂંથતી’તી ઊનનું સ્વેટર કદી, હાથના ટાંકે વહેતી હૂંફની જાણે નદી;
દીવડો મૂકી પ્રતીક્ષા રાત જાગી ઉંબરે, ને ઝબકતી આંખને પણ ઠેસ વાગી ઉંબરે.
સાંજ ઢળે ઘાટે, ને પાણીમાં દીવા તરે, કોણ જાણે કોની યાદે હૈયું મારું ઝરે.
પ્રેમમાં ક્યાં કોઈ પ્રશ્નોના કદી ઉત્તર મળે, આંખ મળતાં વાત પૂરી, મૌનમાં અક્ષર મળે;
હતો દીવડાને પવન પર ભરોસો, અને મેં ય રાખ્યો વચન પર ભરોસો.
કચેરીમાં બધું ધીમું, સવારી ઊંટ સરકારી, ફરે છે ફાઇલો ધીમી, નિરાંતે લૂંટ સરકારી.
હસો હસો રે ભાઈ, સવારે હસો હસો, બગીચે ભેગા થઈને ખોટું ખોટું હસો.
ગુજરાતી તો એ, જે ઢોકળાં ખાય ને દુનિયા ખૂંદી આવે, ગુજરાતી તો એ, જે નફો ગણે ને નરસિંહ પણ ગાવે.
પાર્સલે આવ્યું ભરેલું છે અથાણું ગામથી, ફોન આવ્યો, ને સુણાયું એક ગાણું ગામથી.
આજે અગિયારસ છે. બાપુએ સવારથી જ
પીઠ ફેરી, ના જમી ને કૈં ન બોલે રીસમાં, બારણું વાસી, ન બારી આજ ખોલે રીસમાં.
સારસ બેલડી ઊડી’તી સંગાથે તળાવની પાળે, એક ગયું રે આભ ભણી, ને બીજું ઝૂરે ડાળે.
ગોકુળ શોધ્યું, મથુરા શોધ્યું, શોધી દ્વારિકા સારી, કાન તો મળ્યો રાધાની બે આંખોની અટારી.
જે થયું, જે ના થયું, સઘળું ય છોડ્યું રામ પર, ને હૃદયના તાર સાથે તાર જોડ્યું રામ પર.
આજ પણ અટકી પડી છે લાગણી ઘડિયાળમાં, રોજ ટકટક થાય છે બસ માગણી ઘડિયાળમાં.
નવા ટાણે મસીહા એક ગામેગામ આવે છે, દરદ સૌનાં મટાડે, એ દવા સાથે જ લાવે છે;
ધખધખતા હાઇવે પર એક ઝૂંપડી છે,
આંખમાં કરુણા, અધર પર હાસ્ય એ શણગાર છે, ના ઘરેણાં કે ન મેંદી, ના કશાનો ભાર છે;
આ સભામાં ના ગણાતી સ્હેજ મારી હાજરી, હું ગયો, ત્યારે બની એ સાવ ભારી હાજરી.
હવે વરસાદ વૉટ્સએપ પર પડે છે.
તરણેતરના મેળામાં એ છત્રી લઈને ઊભો, મારી ચૂંદડી ઊડી ગઈ, ને ઝાલી લીધો છેડો.
જૂઠ પૂજાતું અહીં, ને સાવ સાચું ઊલટું, ઊંઘમાં સપનાં ય ઊંધાં, ભાગ્ય કાચું ઊલટું.
ના ટકોરા, ના અવાજો, બારણે એકાંતમાં, આંસુ પણ અટકી ગયાં છે પાંપણે એકાંતમાં.
મારી છ વરસની દીકરીએ પૂછ્યું: ‘પપ્પા, મન ક્યાં રહે?’
અંધકારે છું ભટકતો, એક તારો તો બતાવ, એક ડગલું બસ દિસે, એવો ઇશારો તો બતાવ;
મોટું ઘર ને એકલી ડોશી, ભીંતો ભીંતો બોલે, ખાલી ઓરડે ઘડિયાળ ટકટક, કોઈ ન બારણું ખોલે.
ઘેલી રે ઘેલી, હું તો શ્યામ નામે ઘેલી, લોક કહે છે ગાંડી, ને હું કહું: મારો બેલી.
જિંદગીની દોર જોતાં ક્યાંક છૂટી ચૂપચાપ, દીવડાની વાટ જાણે સાવ ખૂટી ચૂપચાપ.
૩૮૬૬. ઓસરીમાં બા હજી પણ દીવડો મૂકે, છતાં
૩૮૯૧. ઘસાયેલ હાથે તવી પર તપે મા,
૩૯૧૬. હજારો દેવ પૂજ્યા, તોય ના દીઠો કદી ઈશ્વર,
૩૯૪૧. ફૂંકતાં ચૂલો, ધુમાડે આંખ બાની ભીંજતી,
૩૯૬૬. સવારે ફરી ફોન બાનો જ આવ્યો,
૩૯૯૧. જવાનીમાં હતાં સપનાં, બુઢાપે બસ રહી યાદો,
૪૦૧૬. હતી રોટલી, ને હતી બા કને,
૪૦૪૧. આંગળીથી બા જમાડે ને ગણે ના કોળિયા,
અમે બંને એક જ ઓશીકા પર માથું મૂકીએ છીએ,
સાંકળ ખખડાવી, ને ઊઘડી ગઈ બારી, સૈયર, આ કેવો રે નાતો અમારો!
જીતનો સાચો નશો આવ્યો મને હાર્યા પછી, દર્દ પણ મીઠું થયું, એ દર્દ સ્વીકાર્યા પછી.
મંદિરની લાઇનમાં બે કલાક ઊભો રહ્યો,
જ્ઞાનીઓ બોલે ને ગામ આખું ડોલે, પણ ભૂખ્યાના પેટમાં તો ઊંદરડા ઢોલે!
જિંદગીનો સાર તો બસ આટલો સમજાય તો, બાપનો ખાલી પડેલો ખાટલો સમજાય તો.
ચૂલે બળું ને તો ય ઠારું છું ઘર, હું સ્ત્રી છું, સાહેબ, હું સ્ત્રી છું સભર!
ભક્ત આવ્યો મંદિરે, ભગવાન સામે શાનથી, હાથ તો જોડ્યા નહીં, ખેંચી છબી બસ ધ્યાનથી;