આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૩ / ૧૦૬
તરણેતરના મેળે હાલી, ઓઢી લીલી ચૂંદડી, ભરત ભરેલી છત્રી જોઈ, હૈયે ઊઠી ઊર્મિ ઊંડી.
ગયો તીરથે, એ નજરમાં હતો, ન મંઝિલ મહીં, એ સફરમાં હતો.
સોનાનું પિંજરું ને ચાંદીની વાટકી, ને લીલાં મરચાંનો થાળ, તોય પોપટ પૂછે છે રે, ક્યાં ગઈ મારી આંબાની ડાળ?
શબ્દ થાકી ગ્યા હવે, બસ મૌનનો આરામ દે, ઓ ગઝલ, મારા ખભે થોડો હવે વિશ્રામ દે;
મારી ભાષા ગુજરાતી રે, મારી માવડી જેવી મીઠી, પારણે જે હાલરડું ગાયું, એ ભાષામાં દુનિયા દીઠી.
બાની ગોદડી ઓઢું રે, મને ઠંડી ના લાગે, એના ટાંકે ટાંકે જાણે બા હજી ય જાગે.
રાત વીતી, ને સવારે આંગણે આ પાનખર, ખડખડે છે પાંદડાં ને બારણે આ પાનખર.
મોટાભાઈ આઠમું પાસ કરીને
ભૂખ દે તો, હે ખુદા, તું આશ થોડી આપજે, દર્દ દે તો રાતના પણ હાશ થોડી આપજે.
ન બોલ્યા, છતાં સૌ હવાઓ કહે છે, હતી તું અહીં, એ દિશાઓ કહે છે.
સરી ગઈ સહેલી, ખબર ના પડી, ઢળી ગઈ હવેલી, ખબર ના પડી.
જીત વેળા ના પધારે, હાર ત્યારે આવજે, ઉત્સવે ના, દુઃખનો જ્યાં ભાર, ત્યારે આવજે.
કાળું ટપકું કરું રે ગાલે, મારા લાલને નજર ના લાગે, રાઈ-મીઠું ઉતારું ચૂલે, ઊંઘમાં ભલે ને જાગે.
ટીવી પર સમાચાર હતા: ‘આપણે ચાંદ પર પહોંચી ગયા!’
હરિ વરસ્યા રે ઘનઘોર, મારા અંતરના આંગણિયે, ભીંજ્યો ભીંજ્યો રે મારો મોર, મારા હૈયાના ખૂણિયે.
ઘણું ખોયું, છતાં થોડું બચાવ્યું, એ ગનીમત છે, તિમિરમાં કોડિયું નાનું જગાવ્યું, એ ગનીમત છે.
પપ્પાની જૂની ફાઉન્ટન પેન
હો ભલે કાળી અમાસી, ને ભલે અંધાર છે, એક તારો ટમટમે, એ પણ ખરો આધાર છે;
આભમાં જ્યાં ઝૂકતી એ વાદળીમાં તું જ તું, શ્યામની હોઠે અડેલી વાંસળીમાં તું જ તું.
આજ જીવે ના જરા, ને કાલની ચિંતા કરે, ખોપરી ખાલી, છતાં એ વાળની ચિંતા કરે.
હૉસ્પિટલના વેઇટિંગ રૂમમાં
ઘર ઘરે દીવા ઝગે, ને આંગણે અજવાશ છે, આભમાં ફૂટે ફટાકા, ઝગમગે આકાશ છે;
વાત અધૂરી મેલીને, સાયબા, ઊભો થા મા, હજી તો ચાંદો આથમ્યો નથી, ને જા મા, જા મા.
ચાલીસ વરસ પછી એ મળ્યો —
તું મળી એ પળે, બાવરો થઈ ગયો, રંગમાં શ્યામના સાંવરો થઈ ગયો.
ખોરડાં કાચાં હતાં, પણ આંખમાં સપનાં હતાં, આભને આંબી જવાનાં પાંખમાં સપનાં હતાં.
ઝૂંપડીના બાળની આ એક નાની ભૂખ છે, શેઠની મ્હેલાતમાં પણ ક્યાંક છાની ભૂખ છે.
વેરની, અભિમાનની એ ગાંઠ જૂની છોડ તું, કોઈ જ્યાં ના રાહ જોતું, વાટ સૂની છોડ તું.
સાસરે ગયેલી દીકરીનો રોજ સાંજે ફોન આવે છે.
પૂનમને સૌ ચાહે છે —
જશોદા, તારા કાનુડાને વાર, એ તો રોજ ફોડે મટુકી, ગોપી સૌ આવી ફરિયાદે, ઊભી ઓસરીએ ઝૂકી.
રાત લાંબી, તેલ ખૂટ્યું, રોશની ક્યારે થશે? ઝૂંપડીના આંગણે પણ ચાંદની ક્યારે થશે?
ઓસરીનો હીંચકો પણ ક્યાંય ઝૂલે ચા વગર? શાયરો પણ મંચ પર જઈ શેર ભૂલે ચા વગર.
સૂરજ સૌથી પહેલાં
૬૬. ઘર બદલતાં આયખું આખું ગયું, ને અંતમાં
૧૩૬. નદીને પ્રશ્ન કીધો મેં: ‘કિનારો ક્યાં, કહે તારો?’
૧૭૬. પિતા મૌન શાને હતા, એ સમજ્યો,
૨૧૧. હતી ઝૂંપડી, હૂંફ ભરપૂર’તી,
૨૪૧. આંખમાં તું જ છે, શ્વાસમાં તું જ છે,
૨૫૬. દાન જમણો હાથ દે, ડાબો ન જાણે, એ જ ધર્મ,
કોઈ ઝીણો દીવડો ટમટમ બળે છે ભીતરે, ઘર ભલે અંધારમાં, પણ ઝળહળે છે ભીતરે.
શેઠજી બોલ્યા: ‘કવિરાજ, લખો એક ગીત અમારે નામ, તાળી પાડીશું, ફોટો પાડીશું, પણ પૂછશો ના કંઈ દામ!’
ઘાવ પર હળવે મલમ જે ચોપડે, તે પણ સમય, ને પછી એ ઘાવ પર ઠોકર જડે, તે પણ સમય.
મુહૂરત જોતાં જોતાં રે મારું જીવતર ઢળવા લાગ્યું, ટીપું ઝીલવા ગયો ત્યાં તો આખું વાદળ ભાગ્યું.
આપણો સંબંધ જાણે કાચો સૂતરનો તાર, ના ગાંઠ પડે, ના તૂટે, બસ ઝૂલે વારંવાર.
વાટ છું હું દીવડાની, રાતભર બળતો રહું, તેલ ખૂટે તોય હું અંધારને છળતો રહું;
આ ફાગણમાં કાના, તારો વારો રે, તેં રંગી'તી મુજને, હવે હું રંગીશ તને સારો રે.
ગ્રંથમાં જે પણ લખેલું, ક્યાંય પણ જડ્યું નહીં, ઠોકરોએ જે ભણાવ્યું, ચોપડે ચડ્યું નહીં.
નદી એક છાંટે દિવાની થઈ ગઈ, કિનારે કિનારે કહાની થઈ ગઈ.
મધરાત. બારી બહાર લીમડો