આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૧૭ / ૧૦૬
મારો વીરો રે વડલાની છાંય, એની ઓથે હું ઊછરી, રાખડી બાંધું એને હાથ, તો મારી ઝૂલે રે કાંડે ઝૂમરી.
જ્યાં ઉજવણી હોય ત્યાં એ ક્યાંય દેખાતો નથી, ને પડું હું ખાઈમાં, તો એ ય ગભરાતો નથી;
કાલનો સૂરજ હવે પણ આવશે, કોને ખબર? આજનો આ સ્વાદ કાલે ભાવશે, કોને ખબર?
રાજપથ છોડ્યો, હવે તો પાદરે પગલાં પડે, રાહ જોતી આંખ જેવા ઉંબરે પગલાં પડે.
દોડમાં સૌ રાતદિન, ને ચાલવું ભૂલી ગયા, ને દલીલો શીખવામાં બોલવું ભૂલી ગયા.
ભોળા રે શંભુ, ભભૂતિ ચોળી બેઠા કૈલાસ, રાખમાં રમતો જોગી ને માથે ગંગાનો વાસ.
ઝાલરટાણે ઊઠી વહુ ને ઝાડુ લીધું હાથ, ઓસરી વાળે, આંગણું વાળે, વાળે મનની વાત.
દિવસભર તમાશા સમાચારમાં, પછી બસ હતાશા સમાચારમાં.
પહેલી પ્રીતનો ખાટો-મીઠો, કાચી કેરી જેવો કેફ, પહેલી વારકો ઝાંખો ઝાંખો હૈયે લાગ્યો વ્હેમ.
દરિયાપાર વસ્યો રે વાલમ, ને અહીંયાં હું એકલડી, તારી સવાર ને મારી રાતે ઝૂરે ઘડી ને ઘડી.
ફ્લેટ નંબર ચારસો બે. નેઇમપ્લેટ પર મારું નામ છે,
સવારે આઠ ને સત્તરની લોકલમાં હું ઊભો નથી,
અમારુંય એક ગામ હતું — નદી કાંઠે,
તને જોઈ હૈયું ધબક્યું પ્રથમ વાર, અને આંખમાં જળ છલક્યું પ્રથમ વાર.
છુપાવો દર્દ લાખો, પણ બધું આંખો કહી દે છે, ભલે પંખી ન બોલે, થાક તો પાંખો કહી દે છે.
હૃદયનું બધું યે લખાયું અધૂરું, હતું ગીત હોઠે, ગવાયું અધૂરું.
ભીતર કોઈ વાંસળી વાગે, સાંભળું આઠે પહોર, અંતરમાં અજવાળું ઊગ્યું, ના સાંજ, ન કોઈ ભોર.
ઝરૂખે રોજ સાંજે એક દીવો કોઈ મૂકે છે, ગલીના અંત પર આંખો સવારે સાંજ ઝૂકે છે;
હા, સ્વીકારું છું — મેં તારો પત્ર
જય જય મોબાઇલ મહારાજ, તમે તો કળિયુગના રાજ, રાત-દિવસ તમને જ ભજું, તમે જ મારી લાજ.
ગઝલનો ધણી એ રસીલો ગયો ક્યાં? ભરેલો સુરોથી નશીલો ગયો ક્યાં?
સાવ સૂકા આ હૃદયમાં લાગણી જો થાય તો, રણ મહીં પણ ઝાકળોની વાવણી જો થાય તો.
ચાંદને આકાશમાં બસ જોઈને હું શું કરું? સાત દરિયાને કિનારે રોઈને હું શું કરું?
સ્મરણથી હવે તો વળાતું નથી, ગયું ગામ, તોયે ભુલાતું નથી.
સદી એક આખી ગુજારી ક્ષણોમાં, અમે જિંદગી પણ વિચારી ક્ષણોમાં.
ચકલી મરે છે ત્યારે
તને યાદ નહીં હોય, પણ મારાથી ભુલાયું નથી —
શહીદે રગતથી કહાની લખી, બરફમાં ઠરેલી જુવાની લખી.
તને જોઈ રણને ગુલાબી કરું, અને સાંજને પણ શરાબી કરું.
થીંગડે ને થીંગડે મા સાંધતી'તી ઝૂંપડી, ને ગરીબી ફાડતી'તી રોજ આખી ઓરડી;
બપોરે મારો પડછાયો
રોજ મળવા આવતો'તો હું કિનારે સ્વપ્નમાં, ને મળી'તી તું ય મારા એ ઇશારે સ્વપ્નમાં.
એ રાતે હું સાવ થાકી ગયો હતો —
પડી વીજ, ચકલી બનાવે ફરીથી, તણખલું તણખલું સજાવે ફરીથી.
ઝીણી ઝીણી ઝરમર વરસે, સાંભરે તારી વાત, આંખ્યુંમાં પણ ઝરમર ઝરમર, આખી ભીની રાત.
હાથ એના ફાટલા, ને ના કશું એ બોલતો, રોજ ધરતીનાં પડો એ હળ થકી બસ ખોલતો;
રાત પડી ને ગામ સૂતું, જાગે છાની વાત, તારલિયાના દીવા લઈને ચોકી કરતી રાત.
કેડી તો લંબાતી જાય રે ભાઈ, કેડી લંબાતી જાય, આપણે થાકી બેસીએ, તોય કેડી ના થોભાય.
ઘટ ઘટમાં રામ રમે રે, મારા ઘટ ઘટમાં રામ રમે, શબરીનાં બોર ચાખે ને કેવટને ચરણ નમે.
ધરતી મારી ખારી થઈ ગઈ, ક્યાં રે વાવું બીજ? પરસેવો સીંચું તોય ન ઊગે લીલી એકે ચીજ.
વર્ષ વીત્યાં, પણ હજી આ ઓસરી તો એ જ છે, પાદરે ઊભી હતી જે, ટેકરી તો એ જ છે.
વરસાદ આવ્યો ને વાલમ આવ્યો, બેય સંગાથે આવ્યા, એક ભીંજવે ધરતીને, ને બીજો મારા પાંદડાં ધ્રુજાવ્યા.
છાતીમાં દરિયો ઊછળે, ને કાંઠો ક્યાંય ન મળે, હસતું મોઢું રાખું, ને ભીતર મોજું ટળવળે.
મંત્રીજીનું ઝભ્ભું સફેદ છે.
‘ચા મૂકું?’ ‘હા.’
હલેસું ઉપાડો, કિનારા ભણી, નજર રાખજો એ સિતારા ભણી.
ભૂલવાની વાત કરે છે, પણ ભૂલીશ તું ક્યાંથી? તારા શ્વાસે શ્વાસે હું છું, છૂટીશ તું ક્યાંથી?
નયન મીંચી, હૃદય ખોલી, દિશાઓમાં તને શોધું, હવે મંદિર નથી જાતો, દુઆઓમાં તને શોધું.
આંસુઓનો રંગ ક્યાં છે, ગંધ પણ ક્યાં હોય છે? તોય મા પરદેશથી પણ ઓળખે, તું રોય છે;
વરસ વધ્યાં ને વાળ ગયા, ને માથે ચમકે ટાલ, કાંસકો રોજ શોધ્યા કરું, ને અરીસો પૂછે હાલ.