આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૧૦૦ / ૧૦૬
એ જ તો જીત્યા, જગતમાં જાત હાર્યા પ્રેમમાં, ને ગુમાવ્યા એ જ જેણે દાવ ધાર્યા પ્રેમમાં.
મારે ઘેર રોજ આવે કાનો, માખણ ચોરે, ને બોલે નહીં, છાનો છાનો…
દોસ્તાર ગ્યો, ને ગામની એ ઓસરી ખાલી રહી, શાળા મહીં બે જણ તણી એ પાટલી ખાલી રહી.
ગામ ખાલી થઈ ગયું છે. જુવાનિયા શહેર ગયા,
પિયરિયું સાંભરે રે, સૈયર, પિયરિયું સાંભરે, બાના હાથની ખીચડી ને બાપુની ઉધરસ સાંભરે…
સુખ તણી શોધે ભમું, એ કોણ ગામે ક્યાં વસે? દેવળે? ધનમાં? કદી એ ઈશ-નામે ક્યાં વસે?
હવે છે સવારી, રજા આપજો, બિછાવી પથારી, રજા આપજો.
જાતાં જાતાં એક કારણ તો દેતો જા, આમ અધવચ્ચે છોડ્યાનું, સાજન, એકાદ બહાનું દેતો જા…
વર્ષો પછી કૉફી હાઉસમાં
જિંદગી ક્યારેક તડકો, ક્યાંક છાંયો હોય છે, ક્યાંક હસતો જામ, તો ક્યાં ઘાવ ઊંડો હોય છે;
હરિ આવ્યા મારે ઝૂંપડે, ના દીવો, ના ઘી, તોય ઝળહળ થયું આંગણું, જાણે ઊગ્યો રવિ…
આઘો રહેજે, કાનુડા, મને અડતો ના, જમના કાંઠે લોક ઊભું, તું ઝઘડતો ના…
કવિતાથી ભૂખ્યાનું પેટ ભરાતું નથી,
એના ફોટામાં ગાલ ગુલાબી,
કાળા ગગનમાં ચીરતી એ વીજળી આવી ચડે, બળતી બપોરે ક્યાંકથી કો’ વાદળી આવી ચડે.
ઘણું દોડ્યા, ઘણું ભેગું, અટકવાનો સમય ક્યાંથી? હસે સંતાન ઘરમાં ને મલકવાનો સમય ક્યાંથી?
ગામનો કૂવો સો વર્ષથી
ફાટતા સંબંધ પર મેં એક નાનું થીંગડું, તું ન જાણે એમ સીવ્યું સાવ છાનું થીંગડું.
ચકડોળ ફરતું’તું, અને ફરતી હવા, આંખો મળી, ઢોલે ઢબૂકી રાત ને નાચી દિશા, આંખો મળી.
આ જગે ફરવા જ આવ્યો, ક્યાં વસું છું હું, ભલા? પોટલી નાની, પગે છે ધૂળના સૌ કાફલા;
ઠંડી હતી, લાંબી હતી, ને તાપણું ખૂટી ગયું, ઢાંક્યાં બધાં સંતાનને, ને ઓઢણું ખૂટી ગયું.
શિલ્પી ઘડે, ને ઊતરે દેવો શિલા આકારમાં, પાનાં ઉપર જ્યારે ગઝલ, ત્યારે કળા આકારમાં.
લગ્નનું ઘર: કંદોઈની કઢાઈ,
હતાં જ્યાં ઢોલ ને ઝાલર, હવે તો દ્વાર તાળું છે, હતો બા-બાપુનો આ ઘર ઉપર જે પ્યાર, તાળું છે.
એ લોકો શાકમાર્કેટ બંધ થવાના સમયે આવે છે,
આંખ તો દેખે નહીં, પણ ચાંદની છે ટેરવે, રાત છે આંખો મહીં, ને રોશની છે ટેરવે.
ડોસો ને દરજી, બેઉ રોજ ઝઘડે રે, એક ઝભ્ભાની પાછળ આખું ગામ ભડકે રે…
મરીને સુવાસે ફરી આવશું, સવારે ઉજાસે ફરી આવશું.
૯૨૬૬. આંગણે ઝૂલો હતો, ને લીમડે ટહુકો હતો,
૯૩૫૬. પિતાજી હતા તો હતું ઘર સદા,
૯૩૮૬. અમે જોયાં હતાં સપનાં, ઉઘાડી આંખથી રાતે,
૯૪૧૬. તારા વિના આ ઓરડો સૂનો હવે લાગે મને,
૯૪૪૬. હજારો હતા, પણ નથી એક અંગત,
કોણ આવે, કોણ જાતું, આંગણું વશમાં નથી, ખોલવું કે બંધ કરવું, બારણું વશમાં નથી.
મારા ચોટલે ચંપો ને કાને કરેણ, મારો સાયબો જુએ ને મારાં ઢળી જાય નેણ…
નદીને કોઈએ પૂછ્યું નથી કે ક્યાં જવું છે.
મનનો તંબૂરો મેળવજો રે સાધુ, એક જ તારે ગાજે આખો દેહ…
ધૂળમાં રમતો હતો તો રાજવી જેવો હતો, કાચની ગોળી મહીં આખું જગત જોતો હતો;
ભૂલવા બેઠી તો ભૂલી બેઠી હું મને, પણ તમે ના ભુલાયા, સાજન, ક્યાંય રે…
રાત્રે તેણે મારો હાથ લઈ
કશું પીધું નથી તો પણ, નશો આ કેમ છાયો છે? ફકીરે કાનમાં એવો અલખનો સૂર ગાયો છે.
ગાયો વળી ગઈ ગોંદરે, ભેરુ, હવે આપણે ય વળીએ, દિવસ આખો રખડ્યા, હવે સાંજને પાદર મળીએ…
હાલાં રે વાલાં મારી દીકરીને, હાલાં રે, મારી લાડકી ઝૂલે સૂરજને પારણે…
દરિયો બોલાવે ને હોડી ડોલે, મારો ખારવો ગયો મધરાતે, ઘરમાં દીવો ને મનમાં મોજું, ઊછળે વાતે વાતે…
મા હવે વીડિયો કૉલમાં
ગામના પાદરે સિંદૂર ચોપડેલો એક પથ્થર છે.
ભલે ઘાવ હો, હું ય તૈયાર છું, નથી ઢાલ કે તીર, હથિયાર છું.
રાણીએ પતિની યાદમાં
ઉષાની જેમ આવી ઊતરી તારી નજર હળવે, મને ભીંજાવતી ચાલી, રહી એની અસર હળવે.
પિતાના ખાટલે બેઠો, મને રડવું ન આવડ્યું, હતો આખો સમંદર ભીતરે, વહવું ન આવડ્યું.