આ ટેગ સાથે 1089 લેખ · પાનું ૯ / ૨૨
ગામને પાદરે હનુમાનજીની દેરી છે —
મેં હૃદયનું એક ખેતર ખેડ્યું. જૂના રોષનાં ઢેફાં ભાંગ્યાં,
એક ચકલી ચાંચમાં તણખલું લઈ
હથેળીમાં એક બીજ મૂકીને દાદાએ પૂછ્યું હતું:
નવ મહિના એણે ઉંઘમાં પણ પડખું ન ફેરવ્યું —
ચાલો, આષાઢનાં વાદળ આવ્યાં છે —
સ્ટેશનની બહાર લીમડા નીચે
સૌથી દૂર હું એકલો ફરવા નીકળ્યો.
ભરબપોરે હાઇવેની ધારે
એ પળ હજી મેં જોઈ નથી.
જેલના દરવાજે ઊભો છે સંત્રી —
રાત આખી ચાંદ ભટકે છે
મારી દીકરી ભીંત પર લખે છે,
ઇતિહાસના પિરિયડમાં સાહેબે પૂછ્યું:
સવારે મંદિરના દેવને
વકીલની નોટિસ આવી: ‘તમારાં લગ્ન
પરોઢે ઘાસની એક પાંદડી પર
આજે મારો જન્મદિવસ છે. આયુષ્યના ઝાડ પરથી
કેટલાક કહે છે, ઈશ્વર જેવું કંઈ છે જ નહીં.
નાટક પૂરું થયું. પડદો પડ્યો.
લોકો કહે છે, ‘તું કેટલો શાંત છે!’
આજે નરસૈંયાને કહું છું — તળાજાના ઓટલેથી ઊઠો,
મેળામાં આ જ હાથ પકડીને
ઓસરીનો હીંચકો હવે અડધો જ ઝૂલે છે.
ચાર રસ્તા વચ્ચે બાપુ ઊભા છે —
ગુરુવારે ગામના ચોકમાં હાટ ભરાય છે.
આજે તો નક્કી કર્યું — કવિતા લખવી જ.
મારા ગયા પછી સૌથી પહેલાં
તું નથી ત્યારે હજી ચા
આ કોરો કાગળ એક દિવસ
યાદો ફિલ્મની જૂની રીલ જેવી છે —
ચોથા માળની બારીમાંથી એ બાળકો
પંચતારક હોટલના એરકન્ડિશન્ડ હૉલમાં
એને ઊડવાનો શાપ છે — પાંખ વગર.
મારો પહેલો પ્રેમ એક આંબલી હતી —
શિયાળાની રાતે ફૂટપાથ પર સૂતેલા
પાસપોર્ટમાં હું એક ફોટો છું,
ત્રીસ વરસથી હું ચાંદને જોઉં છું.
મારા પૌત્રના કાંડે ડિજિટલ ઘડિયાળ છે —
આજે અગિયારસ છે. બાપુએ સવારથી જ
ધખધખતા હાઇવે પર એક ઝૂંપડી છે,
હવે વરસાદ વૉટ્સએપ પર પડે છે.
મારી છ વરસની દીકરીએ પૂછ્યું: ‘પપ્પા, મન ક્યાં રહે?’
અમે બંને એક જ ઓશીકા પર માથું મૂકીએ છીએ,
મંદિરની લાઇનમાં બે કલાક ઊભો રહ્યો,
તું આવીશ ત્યારે બારણું ખખડાવીશ નહીં,
અમેરિકાના એક નાના ટાઉનમાં, તળાવને કિનારે,
વીસ વરસે પિયર ગઈ. ઘર એ જ હતું,
એમનાં નામ તકતી પર લખાયાં,
આખી રાત હિસાબ મેળવતો રહ્યો —