આ ટેગ સાથે 1089 લેખ · પાનું ૨૧ / ૨૨
વર્ષ ૨૦૪૦. દાદીમા હવે નથી,
ભીડમાં તું મળે છે ત્યારે પૂછે છે: ‘કેમ છો?’
બાના કબાટમાંથી એક જૂની નવલકથા મળી.
ઈસુની છબી ટાંગવા મેં દીવાલમાં
દાદીમાએ અમેરિકા રહેતા પૌત્રને
વીસ વરસ સુધી મેં અરીસા સામે
પચાસ શિયાળા અમે એક જ ધાબળો ઓઢ્યો.
દરિયાકાંઠે મેં રેતી મૂઠીમાં લીધી.
એમણે જ આ હાઇવે બનાવ્યો હતો —
ચાળીસ વરસથી રોજ સવારે
હૉસ્પિટલનો વૉર્ડ નંબર સાત, પલંગ નંબર ત્રણ.
ઑફિસમાં એક દિવસ
કાન સાંભળે છે શબ્દો.
નાનપણમાં બોર વીણવા જતા.
બોધિવૃક્ષ નીચે સિદ્ધાર્થ એકલો બેઠો હતો,
પપ્પાના ખિસ્સામાંથી શું શું નીકળતું?
વર્ષોથી મારા અભિપ્રાય
ચારધામ ગયો. કાશી, કેદાર, દ્વારકા…
કબીરે સર્ચ એન્જિનને પૂછ્યું:
જો કાલે હું ન હોઉં, તો સવારે
ઇન્દ્ર ખિજાયો, આભ ફાટ્યું,
મારા ગામની નદી નકશામાં નથી.
રણની રેતમાં દૂર
આધાર કાર્ડમાં હું છું, પાન કાર્ડમાં હું છું,
ગામ ખાલી થઈ ગયું છે. જુવાનિયા શહેર ગયા,
વર્ષો પછી કૉફી હાઉસમાં
કવિતાથી ભૂખ્યાનું પેટ ભરાતું નથી,
એના ફોટામાં ગાલ ગુલાબી,
ગામનો કૂવો સો વર્ષથી
લગ્નનું ઘર: કંદોઈની કઢાઈ,
એ લોકો શાકમાર્કેટ બંધ થવાના સમયે આવે છે,
નદીને કોઈએ પૂછ્યું નથી કે ક્યાં જવું છે.
રાત્રે તેણે મારો હાથ લઈ
મા હવે વીડિયો કૉલમાં
ગામના પાદરે સિંદૂર ચોપડેલો એક પથ્થર છે.
રાણીએ પતિની યાદમાં
ઘરમાં હવે બધું સમયસર થાય છે.
નામ: ગમે તે રાખો. જન્મ: સરકારી દવાખાનામાં, લાઇનમાં.
દાદાના આલ્બમમાં માંડ ચાલીસ ફોટા હતા.
એ ઉપનિષદ નથી ભણી, પણ દાળમાં મીઠું
સવારે નવથી પાંચ હું હિસાબ લખું છું,
મેં મારી કવિતા
એ ગયા એને આજે ચાલીસ દિવસ થયા.
રાતની છેલ્લી બસમાં હું
ટ્રેન ગઈ. પ્લૅટફૉર્મ પર
રાતના બે વાગ્યે એનો ફોન આવ્યો.
નગર એટલે દસ લાખ લોકોનું
ચાર રસ્તે પીપળા નીચે
અમે રાત્રે બાર વાગ્યે
દાદીમાના શબ્દકોશમાં “ડિપ્રેશન” શબ્દ નહોતો.