કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૮૯ / ૧૦૯
અમે તો વાદળ જેવા વણજારા, આજ અહીંયાં, કાલ કહીં, ને પરમ દિવસ પરબારા.
મધમાખીને કોણે શીખવ્યું કે ફૂલ ક્યાં છે?
તમે દ્વાર ખોલો ઘડી બે ઘડી, નયનથી ય બોલો ઘડી બે ઘડી.
કાપશો થડ તોય એમાં કૂંપળો ફૂટી જશે, પથ્થરો મૂકો ભલે, ઝરણું ય ત્યાં છૂટી જશે;
ફ્લેટ મોટા, લિફ્ટ ઝડપી, આંગણું મળતું નથી, ડોરબેલો ગાજતી, પણ બારણું મળતું નથી.
ઘરવાળી તો હિસાબની પાકી, પણ પોતાનો હિસાબ રાખે ના, સૌનું ભાણું ગણી ગણી ભરતી, ને પોતાનું ભાણું ચાખે ના.
રામની જય બોલનારા લાખ, રાવણ છે બધે, કોઈ સામે ના જુએ, બસ હાથ-દર્પણ છે બધે.
રોશનીથી ઝળહળે છે, આ બજારે ક્યાં રડું? નાવડી હાસ્યો ભરી, હું આ કિનારે ક્યાં રડું?
નંબર તારો ડિલીટ કર્યો, પણ આંગળીઓને યાદ, રાતે ઊંઘમાં ડાયલ કરે છે, તને પાડતી સાદ.
આંખ મીંચું ત્યાં જ તું તો ભીતરે નિત ઝળહળે, રોજ ઊઘડતું કમળ જે અંતરે નિત ઝળહળે.
દ્વાર મંદિરનાં ઉઘાડો, મન-કમાડો ખોલજો, આરતીની સાથ હળવે પ્રેમ પણ બે બોલજો;
કોઈ પૂછે ‘કેમ છે?’ તો આંખ ભરાઈ આવે, એટલું પણ કોઈ પૂછે, એ ઘટના ક્યાં રોજ થાવે?
ભલે હોય આંધી, નમીશું નહીં, દિયો ઘાવ લાખો, રડીશું નહીં.
ઝેર મીરાં જેમ હસતાં પી શકે તો આવજે, જે ક્ષણે છે, એ ક્ષણે બસ જી શકે તો આવજે.
કરમ કર, ને પછી ફળની બધી યે આશ છોડી દે, જગતના મોહ-માયાના સકળ આ પાશ છોડી દે.
કેસૂડાનો રંગ ઊતરે, પણ તારો રંગ ઊતરે ના, ધોઈ ધોઈ થાકી, સૈયર, ચૂંદડી કેમે ય નીતરે ના.
રત્નની માળા તજી, ના હારમાં શ્રીરામ છે, વજ્ર જેવા દેહમાં બસ એક કોમળ નામ છે;
ઊંઘ રિસાઈ ગઈ રે, ભઈલા, ઊંઘ રિસાઈ ગઈ, મોબાઈલનું ચાર્જર લઈને પિયર ચાલી ગઈ!
એક ખુરશી બારણે, ને એક ઝાંખી આશ છે, એક ચશ્માં તૂટલાં, ને આંસુનો ઇતિહાસ છે;
દરિયા, તું આખો દિવસ
તમે એક જ ટહુકો દેજો, સાજન, તો હું દોડી આવું, સાત સમંદર, સાત પહાડ, હું પાંપણ પર ઉપાડી લાવું.
રોજ જોઉં આયનો, પણ દર્પણે હું કોણ છું? આંખ ખોલું, આંખ મીંચું, પાંપણે હું કોણ છું?
હવે ચશ્માંનો નંબર વધે, ને ઝાંખા સઘળા ચહેરા, ઝાંખા ઝાંખા દિવસો લાગે, સપનાં થયાં ગહેરાં.
સૌ ગયા, ઘર પણ ગયું, બસ એક નામ રહી ગયું, એ ગલી, એ ઓટલો, ને એ જ ગામ રહી ગયું.
હેત બાનું એટલું કે ખોરડું ઓછું પડે, રાત ઢળતાં વાત એવી, ઓરડું ઓછું પડે.
માળિયું સાફ કરતાં એક જૂની ડાયરી મળી.
રાતે ખખડી સાંકળ, ને મેં ઓઢી લીધી ચાદર, સવારે જોયું, ઉંબરે મૂકી ગ્યું કોઈ ઝાકળની ઝાલર.
ભરબપોરે તાપ ઝરે, ને ચકલી શોધે છાંય, ધોમ ધખે ધરતી, તોય મજૂરણ ગાતી જાય.
કોઈ આવે ના બચાવા, દીવડો બનવું પડે, તાપને માથે ધરીને છાંયડો બનવું પડે.
સૂર્ય ઊગે, ને કમળની પાંખડી જો ઊઘડે, તો ઉદાસીમાં ઢળેલી ઓરડી જો ઊઘડે.
મંદિરોમાં શોધતો'તો, શ્વાસમાં પણ રામ છે, ઝૂલતા એ ખેતરોના ઘાસમાં પણ રામ છે.
સાંજ ઢળતાં પાદરે વડ હેઠ ચોરો સાંભરે, ને પતંગોની ઉડાને કાચ-દોરો સાંભરે.
મારું મન એક જૂની ધર્મશાળા છે.
સાંઈ, મારે આંગણ આવો, ખાલી ખોરડું ઝૂરે, તમ વિણ મારો તંબૂરો પણ સૂનો સૂનો સૂરે.
શ્વાસ લઉં તો ખાંસી આવે, ખાંસું તો શ્વાસ જાય, આ શહેરની હવામાં, ભઈલા, ધુમાડા પીરસાય.
નમે છે લતાઓ તમારા જ માટે, વહે છે હવાઓ તમારા જ માટે.
એક વાર તું ‘હા’ કહી દે, તો ચાંદો ઊતરે આંગણે, તારલિયાની ઓઢણી ઓઢી હું નાચું રે પાંપણે.
શબ્દો બધા તીખા થયા, કોની સરાણે છે, જુઓ! તીરો બધાં તાકેલ છે, ને તું નિશાણે છે, જુઓ.
ધરા ખેડી, પસીનો દઈ, પછી દાણું હથેળીમાં, હિસાબે શેઠના ખાતે, હવે કાણું હથેળીમાં.
ચોરપગલે આવે તારી યાદ, રે સાજન, ને ઓશીકે વરસે આખો વરસાદ, રે સાજન.
હતું બચપણ, હતા ટહુકા, હતો એ મોર ખિસ્સામાં, ચમકતી સાંજ, ને મીઠી ગુલાબી ભોર ખિસ્સામાં.
જિંદગી કાચના દોરના આશરે, રાતનાં સ્વપ્ન સૌ ભોરના આશરે.
ન તણખો, ન દીવો, ન જ્વાળા કશે, તમારી નજરથી બળું છું બધે;
નહીં, એ તમાશો ફરીથી નહીં, વિરહનો દિલાસો ફરીથી નહીં.
સુખ તો મહેમાન, ભઈ, બે ઘડી આવે ને જાય, દુઃખ તો ઘરનું માણસ, રોજ ચૂલે બેસી ખાય.
નવું ઘર લીધું, ને જૂનું ઘર મનમાંથી ના જાય, ચાવી ખિસ્સે નવી, ને હાથ જૂની સાંકળે જ જાય.
આવજો, બેસો ઘડી, આ ઓરડે તાળું નથી, દિલ સમું ખુલ્લું અમારું, ખોરડે તાળું નથી.
નગારાં ગાજતાં મેળે, જરા આ ઢોલ માણી લે, પવન ડોલે, ધરા ઝૂમે, ખડો આ મોલ માણી લે.
કાર ઍસીમાં ફરે ને ત્યાગની વાતો કરે, ઝૂંપડાં બાળી પછી એ આગની વાતો કરે.
ફાઈલ ચાલી ટેબલ ટેબલ, જાત્રા કરવા નીકળી, અરજદારની દાઢી વધી, ફાઈલ હજી ના ઉકલી.