આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૯૯ / ૧૦૬
ઓસરીમાં હીંચકો આ સાવ ખાલી સાંજના, કોણ પીવે? ચા ભરેલી એક પ્યાલી સાંજના.
પપ્પાના ખિસ્સામાંથી શું શું નીકળતું?
સાજન આવે ને સેજ સજાવું, મોગરે મઢી મારી ઓરડી રે…
વર્ષોથી મારા અભિપ્રાય
રોજ પૂછે છે મને આ લેખની: શું હું લખું? ચાંદ, તારા, ઝાકળો, ને ફૂલનું ગાણું લખું?
ધૂળની આંખે ભરાયો મેહ સારો આ વખત, ને પ્રવાસી જેમ આવ્યો ઘેર પ્યારો આ વખત.
એક ચૂલો, એક આંગણ, ભાઈ બે ભેગા હતા, બાપની છાયા તળે સાથે ઘણું હસતા હતા;
મારું એક ગીત ગયું ખોવાઈ, કોઈ ભાળે તો કહેજો રે ભાઈ…
ચારધામ ગયો. કાશી, કેદાર, દ્વારકા…
રૂઝ આવી છે હવે તો, વેદનાને છેડ ના, ભૂલ દેખાશે બધી, તું આયનાને છેડ ના.
ભાઈબંધ તો ભાઈ, આવા જ હોય, ખિસ્સું ખાલી ને દિલ ભરેલું હોય…
છત્રી તો લીધી’તી હાથમાં, સાજન, પણ ખોલી નહીં, આભ આખું ઊતર્યું ઓસરીએ, ને હું કંઈ બોલી નહીં…
ના ચકાસી, ના વિચારી, માહિતી છે ફોરવર્ડ, પુષ્પ, સૂરજ ને ગુલાબો, લાગણી છે ફોરવર્ડ.
ઓસરીમાં એકલો છું, સાંજ ઢળતી, મિત્ર આવ, ચા ય ઠંડી થાય છે ને યાદ બળતી, મિત્ર આવ.
તમે રીસમાં બેઠા ને આંગણું મૂંગું થ્યું, ચકલીએ ચીં ન કીધું, ને પાણિયારું રડ્યું…
સુણો કાનથી વાત, ચાળી જુઓ, હવે આપની જાત ચાળી જુઓ.
અભણ માએ કાગળ મોકલ્યો, ના અક્ષર, ના વાત, એક અંગૂઠાની છાપ હતી, ને ભીની આખી રાત…
રસોડે ય રોટી, પહાડે ય ઝંડો, મને રોકશો ના, ભલે માર્ગ ઠંડો;
મોર ટહુકે રે ડુંગરિયે, સાદ ઝીલે મારું મન, ઝરમર ઝરમર મેહ વરસે ને ભીંજે આખું વન…
રાતભર ચિંતા કરીને તેં વધાર્યું શું, કહે? માત્ર ધોળા વાળ ને આંખે ઉદાસી ત્યાં રહે;
કબીરે સર્ચ એન્જિનને પૂછ્યું:
જો કાલે હું ન હોઉં, તો સવારે
યાદ ઊભી છે અચાનક આંગણે સાંજે ફરી, આરતીનો સૂર રેલ્યો ઉંબરે સાંજે ફરી.
ગયો તૂટી ભલે રાતે, સવારે ચાલ, ઊભો થા, ઢળીને સૂર્ય ઊગે છે, ઇશારે ચાલ, ઊભો થા.
ઊઠો ને સાયબા, થઈ છે સવાર, આંગણિયે ઊતરી સોનેરી ધાર…
નવ નવ રાતનો દીવડો રે, માડી, ઘટમાં ઝળહળ થાય, ગરબે ઘૂમે ગામ આખું, ને આભ ઊતરી ગાય…
ચાલ મનવા, ફરી બાળક થઈએ, કાગળની હોડી, ધૂળનાં ઘરમાં રહીએ…
આંસુની એ ધારથી કો’ પથ્થરો પણ પીગળે, એક માની આહથી તો પર્વતો પણ પીગળે.
જરા જોવા જ આવ્યો’તો, વિસાર્યું ગામ મેળામાં, નચાવે ઢોલના તાલે, ગુમાવ્યું નામ મેળામાં.
ઇન્દ્ર ખિજાયો, આભ ફાટ્યું,
પ્રેમમાં ક્યાં ચોપડા છે? ક્યાં સહી કે નોંધ છે? હોય સાક્ષી તો હૃદયનો એક બસ સંબંધ છે;
તને પૂજ્યો યુગોથી મેં, કદી માણસ બની જોજે, અમારી ઝૂંપડીમાં તું કદી ફાનસ બની જોજે.
સાંભળ મારો સાદ, પ્રભુ, તું સાંભળ મારો સાદ, અંધારે અટવાયો છું, તારી પાડું છું ફરિયાદ…
પહેલે વરસાદે રોડ બધા ધોવાયા રે, ખાડામાં સ્કૂટર ને સાહેબો ખોવાયા રે…
થોરને ય ફૂલ ખીલે, સૈયર, જો તરસ સાચી હોય, કાંટાની વચ્ચે ય કોઈ મ્હેકની વાટ જોય…
બેઠો ભલે એ ચૂપ, પણ કો’ મૌનની વાર્તા હશે, ભીની જરા આંખો જુઓ, કો’ ઘાવની વાર્તા હશે.
સવારે, સાંજ ને રાતે ઘણું નાણું કરી ભેગું, છતાં સૌ સાથ બેસીને ન એ ભાણું કરી ભેગું.
દડો ગયો જમનાને ધરે, ને કાનો કૂદ્યો નીર, ગોકુળ આખું થરથર ધ્રૂજે, ઊભું જમનાને તીર…
રોટલી છેલ્લી બચે, તો એ કહે: ભૂખ જ નથી, રાતભર જાગી, સવારે મા કહે: થાક્યાં નથી;
મારા ગામની નદી નકશામાં નથી.
ભલે પગ ઘવાયા, ફરી ચાલવું, દિશા પણ ભુલાયા, ફરી ચાલવું.
રેશમની દોરી ને ચોખાના દાણા, વીરા, તારે કાંડે બાંધું હું મારા પ્રાણ…
રણની રેતમાં દૂર
રોટલી ગરમાગરમ સૌ થાળમાં ઝંખે સદા, સ્વાદ પર એના બધા છે આજ પણ જાણે ફિદા;
મહીડાં વેચવા હાલી ગોરી, વાટે ઊભો કાન, મટુકી ફોડી, પાલવ ઝાલ્યો, ભૂલી ગઈ હું ભાન…
આધાર કાર્ડમાં હું છું, પાન કાર્ડમાં હું છું,
આંગણું ક્યાં? ઝાડ ક્યાં? ક્યાં ઓટલો છે ફ્લેટમાં? નામપાટી બારણે, પણ ઉંબરો છે ફ્લેટમાં?
જાને હવે, રહેવા દે, મારે નથી બોલવું, તારી મીઠી વાતુંમાં હવે ફરીથી નથી ડોલવું…
આખું નગર બળતું હતું, એ ધાડમાં તું પણ હતો, ઘર ઘર ઉપર જે ગાજતી, એ રાડમાં તું પણ હતો.
ડોસો લાવ્યો મોગરાનો ગજરો, ડોસી શરમાણી રે, ધોળા વાળમાં ખોસ્યો ગજરો, થઈ ગઈ પાછી રાણી રે…