આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૫૦ / ૧૦૬
ગામને પાદર નાની દેરી, દીવો ઝગે અંધારે, આખું ગામ સૂઈ જાય તોય માડી જાગે દ્વારે.
૪૪૬૬. ચાંદને જોયા કરું છું રોજ બારી પાસ હું,
૪૫૪૬. હથેળીમાં લકીરો છે, લકીરોમાં કશું ક્યાં છે?
૪૫૯૧. પિતાજી ગયા, ને ગયો એક છાંયો,
૪૬૨૬. થયા વાળ ધોળા, નજર મંદ છે,
૪૬૪૬. ચાંદની રાતમાં ઓરડો એકલો,
પહાડ પર બરફ પડ્યો ત્યારે સૌએ ફોટા પાડ્યા,
મેં લખેલા શેર નીચે કોઈ બીજું નામ છે, રાતભર જાગ્યો હતો હું, ને સવારે આમ છે!
સાજન મારા પરદેશ ચાલ્યા, ને ઘરને આવ્યો તાવ, ખાલી ખીંટીએ ઝૂલે નામ, ને ઉંબરે વેરાયો ભાવ…
ત્રીસમી જાન્યુઆરીએ સાયરન વાગે છે,
શામળિયો મારો છેલછબીલો, વાંકી એની ચાલ રે, મોરપીંછાળી પાઘડી બાંધી આવ્યો નંદનો લાલ રે.
તમાશાના ઘરે જોકર બની સૌને હસાવું છું, પડે પડદો પછી હું ડૂસકાંઓને છુપાવું છું.
હતી ખેતર સુધી જાતી, પવનમાં ઝૂલતી કેડી, હવે ડામર તળે દાટી, વિસામો શોધતી કેડી.
આભથી અંગાર વરસે, આ ધરા પણ લાલ છે, ઝાડ નીચે છાંયડો પણ આજ તો બેહાલ છે.
મળીને બધા ઘાવ મારા ગણે છે, અને ગામમાં જઈ કહાણી વણે છે.
પ્રેમ પર પોથી લખી, ને લોક વાંચીને હસે, માસ્તરે પણ લાલ પેને ભૂલ પર લીટા ઘસે;
મેળે ગઈ’તી હું તો ચકડોળે બેસવા, ને નજરું ત્યાં અટકી ગઈ, ભીડની વચ્ચે એક પાઘડીનો છેડલો, ને હું તો ઘૂમટામાં સટકી ગઈ…
શેરીના છેલ્લા ઘરમાં એક ડોશી રહે છે.
ઇચ્છારાણી પધાર્યાં છે! ઢોલ વગાડો, તોરણ બાંધો —
કુંભાર માટીને પાણી પાય છે,
લાગણીના દાખલામાં રોજ ભાગાકાર છે, ને અહંનો આપણામાં તો સતત વિસ્તાર છે.
તને જોવા નયન ઝંખે, તને શોધે બધે પગલાં, ગલી સૂની, ઝરૂખો મૌન, ના ભાળું કશે પગલાં;
સરકારી કચેરીના ત્રીજા માળે,
અમારે આંગણે આજે બનીને ગગન તું આવ્યો, અધૂરા બાગમાં મ્હેકી, સજીને ચમન તું આવ્યો.
નહીં બોલું, કાના, નહીં બોલું, તારી વાંસળીનો ભેદ આજે ખોલું…
ઑનલાઇન મ્હેફિલ જામી, ભાઈ, ઑનલાઇન મ્હેફિલ જામી, ‘વાહ’ની જગ્યાએ અંગૂઠા, ને સૂરમાં આવી ખામી!
નોટના એ પાનમાં ઘર, સૂર્ય ને બે ઝાડ છે, ચીતરેલી એક કેડી, બારણું ને વાડ છે.
કલમ મારી હથેળીમાં ધબકતું એક હૈયું છે, લખું તો શ્વાસ લે છે એ, નહીં તો એ ઘવાયું છે;
જા રે, ઓ પીડા! તું તો સાવ ઘરરખ્ખુ નીકળી, વગર બોલાવ્યે આવી ને ઉંબર લગ પાથરી દીધી ઝૂંપડી…
ઓરડે ઉસ્તાદ ના, પણ તાનપૂરે તાન છે, એ ગયા, તો પણ હજી આ ઓરડામાં ગાન છે.
ઘંટ, દીવા, ધૂપ, ઝાલર ને ધજા — તું ક્યાં હતો? ગામ, વન ને ઘોર જંગલની ગુફા — તું ક્યાં હતો?
ઢોલ થંભ્યા, ગીત થંભ્યાં, આંગણું સૂનું થયું, એક પાલવ જ્યાં સરક્યો, બારણું સૂનું થયું.
લખોટી, પતંગો, મજાનો હતો દોસ્ત, અમીરી ન'તી, પણ ખજાનો હતો દોસ્ત.
તું નથી, વાલમ, ને ઘરનો ખૂણે ખૂણો ખાલી બોલે, જાણે ઘરનો દીવો આજે ધીમો ધીમો ડોલે…
ગામના એ સ્ટેશને, બસ, રોજની આ વાટ છે, કાટ ખાતો એક પાટો, ભાંગલી આ ખાટ છે.
એક જૂની ડાયરીમાં ‘બા’ તણો જે સ્વાદ છે, માપ ‘ચપટી’, માપ ‘થોડું’, તોય સૌ આબાદ છે.
રણ મહીં પણ કોઈ મીઠી વીરડીની આસ છે, સાગરે ઊભો રહીને પણ મને તો પ્યાસ છે.
ફાઇવ સ્ટાર હોટલના બુફેમાં
ભરી સોયે નવો ધાગો, જુઓ, મા રાત સાંધે છે, પુરાણાં ચીંથરાં જોડી, નવી કો' ભાત સાંધે છે.
પાદરે વરસાદ ને હાથે પિતાની કડક ચા, ફૂંક મારી બાપુ પીતા આદુની એ ચટક ચા.
શાંતિ ખિસ્સામાં હતી, ને શોધવા ફરતો બજાર, તીર્થ, દેવળ, આશ્રમોના દ્વાર પર લાંબી કતાર;
લાખ લોકો આસપાસે, એકલો છું લોકમાં, દેખતો છું, તોય જાણે આંધળો છું લોકમાં.
માધવ, જો કદી રસ્તે મળી જાય તો
સવારે ઘંટનો રણકો, અઝાનો સાંજ ટાણે છે, અમારું ગામ બંનેને ખુદાનો સાદ જાણે છે;
આયનો તોડી નખાયો, એ જ તો નબળાઈ છે, સત્યના રસ્તા ઉપર તો રોજ ઊંડી ખાઈ છે.
વૈદ્યજીએ ના કહી, ને ફાફડા છે લગ્નમાં, કેલરી ગણતો રહું, ને ઢોકળાં છે લગ્નમાં.
કંકોતરીમાં ગણપતિ છે,
આભે ગાજ્યો મેહુલો, ને હૈયું મારું નાચ્યું રે, ખેતરને ખોળે ધરતીએ લીલું કાપડું કાપ્યું રે…
આજ રાતરાણી મ્હોરી, સખી, આંગણિયે મ્હોરી, એની ફોરમમાં ભીંજાઈ મારી ચૂંદડી કોરી કોરી…
એક નાના આગિયાના પેટમાં પણ ભાણ છે, એક ચપટી લૂણનું તો રાજ પર પણ બાણ છે.