આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૧૦ / ૧૦૬
૬૬૬. ઘર બદલતાં સાથ લીધું સૌ, છતાં ભૂલી ગયો,
૭૦૬. હવે ફોનમાં છે હજારો સ્વજન, પણ
૭૪૬. ભલે ઊંચા મહેલોમાં રહો, પણ યાદ રાખો કે,
૭૭૧. પિતા ઝાડ જેવા, ન બોલે કશું યે,
૮૦૧. આંખમાં તો રોજ એનું એક સપનું ઝળહળે,
હું ચાલતાં શીખ્યો ત્યારે
સાંજ ઢળતાં યાદ તારી મંદ ઝરમર ઊતરી, આંખ મીંચી તો હૃદયના સાવ અંદર ઊતરી.
બાળપણમાં તો હતી બસ એક દોરી હાથમાં, ને યુવાનીમાં રહી ગઈ નોંધ કોરી હાથમાં.
કોણે કીધું કે મોસમ વીતી ગઈ રે? મારી ઓઢણીમાં કેસૂડાની છીંટ રહી ગઈ રે!
ઝૂંપડીમાં કોઈ હસતું, એટલે અજવાસ છે, દીવડો તો ઠીક, એના હોઠ પર આકાશ છે.
ગાડી આવે, ગાડી જાય, ટેશન પર એક છોકરી ગાય.
મધમાખીએ ડંખ દીધો ને મધ પણ દીધું રે, મેં તો બેઉ હસીને લીધું રે.
આ નગરમાં પણ મને બોલાવતું પાદર હજી, રાતભર વાગ્યા કરે છે ગામની ઝાલર હજી.
શબ્દ મારો રોટલો, ને શબ્દ મારું નીર છે, ભૂખ ને તૃષ્ણા વણીને ઓઢવાનું ચીર છે.
જિંદગી ખુલ્લી કથા છે, સૌ કહે, શો સાર છે? આંસુએ ભીંજેલ પાનાંનો ઘણો વેપાર છે.
સત્ય ચપટી, ને મસાલો મણ ભરીને વાતમાં, ચોતરે ચાખી અને ફેલાઈ આખી નાતમાં;
ચાર રસ્તા પર મેં એક કવિતા ટાંગી —
ગગન આખું, હવા, તારા અને ઝરણું અમારું છે, ભલે છત ના, ભલે ભીંતો નથી, તરણું અમારું છે.
ઓરડા મોટા ઘણા ને ચોતરફ બસ ભીંત છે, બાળકોની ચીસ ક્યાં? ક્યાં ઘોડિયાનું ગીત છે?
રાતના નવ વાગ્યે ટીવીના પડદા પર
પાંદડે ઝાકળ ઘડી બેઠું, પછી ઊડી ગયું, સૂર્યને સઘળું ધરીને, મ્હેકમાં ખૂલી ગયું;
દીકરી સાસરે ગઈ એને આજે
હતી દીવડી, એ ય બળતી રહી, અમાસે ય મીઠું મલકતી રહી.
ગુલમ્હોર ગુલમ્હોર લાલચટાક, ને વૈશાખી બપ્પોર, સૈયર, મારી આંખે બેઠો કોઈ ઝીણો ચોર!
તું મળે એ આશમાં હું સાવ તારો થઈ ગયો, તું નદી થઈ ને વહી, હું તો કિનારો થઈ ગયો.
શેર સમજાયો નથી, પણ જોરથી તાળી પડે, ને સભા પૂરી થતાં તો ભોજની થાળી પડે.
બે ઘડી બેઠાં તમે, ને ક્યાં હવે આ ભાન છે? હોઠ પર બસ એક ઝીણું નામનું તોફાન છે.
ડોલરોની ભૂમિમાં કાકા કરે છે કામ શું? મોટલે બેસી ગણે છે ડોલરો, આરામ શું?
એક સવારે અરીસાએ મને રોક્યો.
શામળિયા, મારે તારું સરનામું જોઈએ, કાગળ લખ્યો છે, એને ક્યાં રે પરોવીએ?
તું ન આવે, તોય તારું નામ પણ આરામ છે, વૈદ્ય દે કડવી દવા, ને તું હસે તો જામ છે.
કીમોના ત્રીજા રાઉન્ડ પછી મારા વાળ
વગડે ઊભો વાંસ એકલો, કોણે એને વીંધ્યો રે? વીંધાયો ત્યાં ગોકુળ આખું ગાવા લાગ્યું, સખી રે!
પથ્થરો જેણે ઉપાડ્યા, એ વિશે ક્યાં વાત છે? ને તખતની ઊંઘ પણ ઇતિહાસમાં સોગાત છે.
રેલના પાટા સમો આ આપણો પણ સાથ છે, સાથ ચાલે જિંદગીભર, ક્યાં કદી પણ હાથ છે?
ભૂખ ભાંગે એટલું બસ એક ભાણું જોઈએ, રાત ઠારે એટલું બસ એક ગાણું જોઈએ.
અમારી પ્રેમકથામાં કોઈ કાગળ નથી,
આભે ગડગડ ગાજે રે, ને ઘરમાં ઝાંઝર વાગે, અષાઢ આવ્યો આંગણિયે, ને મનડું મારું જાગે.
આ તે કેવી સવાર, જેમાં કૂકડો નહીં, એલાર્મ જાગે? સૂરજ પણ સિગ્નલ પર ઊભો, હૉર્ન વગાડી માગે!
પપ્પાઓ રડતા નથી. દીકરીની વિદાય વખતે
સૂર્ય ઊગે છે બધે, એ કોઈનો તારો નથી, ઝૂંપડી કે મ્હેલ, એને કોઈ પણ વારો નથી;
માંડવો છૂટી ગયો, ને એક સ્મરણ રહી ગયું, ઓસરીમાં કંકુવાળું એક ચરણ રહી ગયું.
હીંચકો ઝૂલે ને ઝૂલે સાંજ, સાજન, તારી યાદે ભીંજે મારી પાંપણની પાંજ, સાજન!
ગઈ કાલે સાંજે સાત વાગ્યે
જાત બાળી મ્હેકતો જે, એ જ સાચો ધૂપ છે, ના કદી ફરિયાદ કરતો, પ્રેમનું એ રૂપ છે.
કાના, મારી ગાંઠ ઉકેલ, હું તો સંસારે અટવાયો, જેમ વાડે વળગી વેલ.
ભૂલવા ચાહું ઘણું, પણ કાલની આ જાળ છે, જેમ છૂટું, એમ વધતી આગની આ ઝાળ છે.
દૂર બેઠો છું છતાં, બા ગોળ-પોળી મોકલે, ને દુઆઓથી ભરેલી એક ઝોળી મોકલે.
ફૂલ ક્યાંથી રંગ લાવે? બાળ પૂછે બાગમાં, સૂર્ય ક્યાંથી ઊગતો? શું હોય છે એ આગમાં?
મા, સરહદ પર ચાંદો ઊગ્યો, તારા જેવો ગોળ, ઘરનો રોટલો યાદ આવ્યો, ને ચૂલાની ઝોળ.