કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૫૧ / ૧૦૯
ભીડમાં ભીંસાઈ, લટકી, છે ગુજારો ટ્રેનમાં, હાથમાં હેન્ડલ પકડ, બસ એ સહારો ટ્રેનમાં.
થાક લાગે, તો પછી આરામથી લખજે મને, કેટલો થાકી જતો તું કામથી, લખજે મને.
નથી સાકી, નથી પ્યાલો, ભલે બેહાલ મસ્તી છે, ગમે તે હાલ હો, તોયે સદા ખુશહાલ મસ્તી છે.
ચાળીસમા માળની કાચની દીવાલ પર
ચાલ ભાઈબંધ, ટપરીએ ચા પીએ, કટિંગમાં કરીએ ભાગ, કાલની ચિંતા કાલે કરશું, આજે ગાઈએ રાગ.
પ્રેમમાં પડ્યા છો કદી? તો કહો, વાગ્યું કેટલું? ઢીંચણ છોલાયા કે હૈયું, ખિસ્સું ખાલી કેટલું?
તારી કાજળઘેરી કોરમાં મારો દિવસ ખોવાયો, સાંજ પડ્યા પહેલાં મારો સૂરજ ત્યાં સંતાયો.
વીજળી જ્યાં જાય, ત્યાં બા દીવડો લઈ આવતી, કોડિયાના તેજમાં એ વારતા સમજાવતી;
ઝૂલતા’તા બાળપણમાં, હીંચકાનું દોરડું, ને જુવાનીમાં સદાયે વાછડાનું દોરડું.
નદીકાંઠે બેઠો હું તો વહેણ જોયા કરું રે, કોઈ આવે, કોઈ જાય, હું તો મૌન ઓઢી ઠરું રે.
મધરાતે હાઈવે પરના નાનકડા ગામ પાસે
આ નવોઢાનો લજાતો, આ ગુલાબી હાથ છે, આ ભરેલો જામ ઝાલી, ત્યાં શરાબી હાથ છે.
બાની ચંપલ હજી બારણા પાસે
નથી બંધ સંબંધના કોઈ ધાગે, છતાં તું વિના જીવ ક્યાંયે ન લાગે;
રાય ને રંકો બધાયે રાખમાં સરખા થયા, ચીંથરાં ને શાલ, બંને ખાખમાં સરખા થયા.
બસ સ્ટેન્ડ પર એક પાગલ
ભીની ભીની સાંજે, સાજન, અધૂરું શું શું રહી ગયું? ચાની પ્યાલી ઠરી ગઈ, ને ગીત અડધું કહી ગયું.
ગુરુજી, મારું મનડું માંકડું, ડાળે ડાળે કૂદે, બેસાડું તો ઊઠી જાય, ને બાંધું તો ખીલો ખૂંદે.
નર્મદાના ઘાટ પર વહેલી સવારે
સવાર પડે ને ફોન ગુંજે: ‘ગુડ મૉર્નિંગ’નો વરસાદ, ફૂલ, સૂરજ, ચા ને કપ — સૌ ફૉરવર્ડનો પ્રસાદ!
એક સપનું રાતભર બેઠું હતું પાંપણ ઉપર, આંખ ખોલી, ત્યાં જ દરિયો થઈ વહે એ ગાલ પર;
નથી ચિઠ્ઠી, નથી ઘંટી, અને આવી ખરી દોસ્તી, ઉદાસી જોઈ આંખોમાં, હથેળીમાં ભરી દોસ્તી.
વાગવા માટે જ તો આ ઢોલકું પોલું પડે, એકતારે ગાય, તેથી તુંબડું પોલું પડે.
બા, મને આજ તો ભીંજાવા દે, કાગળની હોડીને તરવા દે.
શિયાળાની સવારે તડકો
હૉસ્પિટલની લાઇનમાં સિત્તેર વરસની એક સ્ત્રીએ
કેસૂડો ફૂલ્યો રે વનમાં, ફાગણ લાવ્યો ફાગ, કોઈ લગાડો રંગ, નહીં તો લાગી જાશે આગ!
કંકુનાં પગલાં ભરીને, એક વહુ આવી ઘરે, ઓરડામાં, ઓસરીમાં, જ્યોત ઝળહળતી ઝરે;
હાથ લંબાવું અને કો’ હાથ ઝાલે સાથમાં, ઠોકરો, ખાડા, ચડાણો — કોઈ ચાલે સાથમાં.
બાટલામાં બંધ થઈને આ હવા વેચાણમાં, ને હવાથી જે થયા માંદા, દવા વેચાણમાં.
આજ ના તો કાલ પાછો આવશે, માની લઉં, રોજ મૂકું એક થાળી, ભાવશે, માની લઉં.
છુક છુક કરતી ચાલી રેલ, રમકડાંની રેલ, એન્જિન મારું, ડબ્બા તારા, ચાલો રમીએ ખેલ.
નિશાળો ફૅક્ટરી થઈ ગઈ, બધે ડૉક્ટર બનાવે છે, હતો જે ચિત્રનો રસિયો, ઘસી ટૉપર બનાવે છે.
નથી મારું કશુંયે, શ્વાસની વણઝાર તારી છે, ઉતારો છે ઘડીભરનો, અહીં દીવાર તારી છે.
મોત, તારાથી નથી ડર, લે, સવારે આવ તું, નાવ લઈ મઝધારમાં ના, બસ કિનારે આવ તું.
જાગ રે મનવા, જાગ, પરોઢિયે ઝાલર વાગે, અંધારાની ગાંઠ છૂટે, ને અજવાળું આગે.
ક્યારની હું રાહ જોઉં, તું ય દોડી આવ ને, બંધનો સૌ, લોક-લજ્જા, આજ છોડી આવ ને.
હાલ્યો રે વણજારો, લઈ પોઠ ને પાછળ ધૂળ, ગામ પછી ગામ, એનું ક્યાંય નહીં રે મૂળ.
મંદિરના પગથિયે એક ડોશી
મારી ચેહ પાસે રડશો ના, હું ત્યાં ક્યાં સૂતો છું? જ્યાં જ્યાં લીલું ઊગે છે, ત્યાં હું જ ઊગતો છું.
બળે આગ થઈ તું, ઠરું હું ય પાણી, અમે બેઉ ભેગાં થયાં, ને ઉજાણી;
ઢાબાની પાછળ ચોકડીમાં
આંખમાં, ભીંતે, હવામાં, ફૂલ-ડાળે ભેજ છે, બારણું ખૂલે નહીં, જામેલ તાળે ભેજ છે.
ગયું જે બાળપણ, એની જ નાદાની ફરી ક્યાં છે? ભરી’તી જે જુવાને, એ જ દીવાની ફરી ક્યાં છે?
વૈશાખે લીમડે ફૂટી કૂંપળ, તાકી રહી આકાશ, ધગધગતી લૂમાં પણ એને વરસાદની છે આશ.
રાત આખી હું ગણું છું આભ-તારા, ઊંઘ ક્યાં? છાપરે ટપકે સતત વરસાદ-ધારા, ઊંઘ ક્યાં?
છાપરે પતરાં ચડાવ્યાં, પાળ બાંધી મેં બધી, રાતભર વરસાદ તૂટ્યો, ઓરડે આવી નદી;
ઢોલ ઢબૂક્યો ચોકમાં ને ઝાંઝર ઝણક્યાં રાતે, આવો છેલછબીલા, રમીએ શરદ પૂનમની સાથે.
દરિયો તો ખારો ને મારો સાયબો પ્યારો રે, સાત સાત મહિનાથી સૂનો મારો કિનારો રે.
મા, તારી માટીનું મેં તો કપાળે તિલક કીધું, બરફીલી સરહદે ઊભો, મેં તો વચન તને દીધું.