કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૪૧ / ૧૦૯
ભીંડો રે ભીંડો, મારી થાળીનો ભીંડો, ચીકણો ચીકણો ચોંટ્યો, જાણે સરકારી પીંડો!
પંદરમી ઑગસ્ટે સિગ્નલ પર
ન આવ્યાં તો કશો વાંધો, બહાનાંઓ રહેવા દે, હવે તો આંસુ સાચાં છે, તરાનાઓ રહેવા દે.
ન કર્મો, ન ઉદ્યમ, બિલાડી નડે છે, ગ્રહો તો બિચારા, અનાડી નડે છે.
એ જ ઘરથી ઑફિસે ને એ જ ગાડું રોજનું, એ જ ચા ને એ જ છાપું, એ જ ઝાડું રોજનું.
સંગ્રહાલયમાં કાચની પેટીમાં
નિયમ તોડવામાં અમે શૂર વીરા, જરા હૉર્ન વાગે, અમે તો અધીરા;
કહે સાહેબ જે કૈં પણ, અમારું કામ હા માં હા, દિવસને રાત કે' તો પણ, મળે છે દામ હા માં હા.
સળગતી રહી લાગણી રાતભર, પવન ખેંચતો ઓઢણી રાતભર.
બાની એક જૂની ડાયરી છે — પીળાં પાનાં,
ગઈ રાતે સપનું આવ્યું — બાપુજી મને
ગુમાવે આદમી નિજનું ખરું ઈમાન ટોળામાં, બને છે ભીડનો હિસ્સો, મટે ઇન્સાન ટોળામાં.
જે ગયું તે જળ હતું, પાછું વળે ના કોઈ દી, કાંઠડે રડતો રહે, તો યે ભરાશે ના નદી;
અમે બંને ચશ્માંના બે કાચ જેવાં છીએ.
સરોવર કિનારે જુદું રૂપ જળમાં, બપોરે ઝગે છે કિરણ-ધૂપ જળમાં.
પધારો ગણરાય, મારે આંગણ પધારો રે, ઓછું-અધૂરું ઘર છે, તો ય સ્વીકારો રે.
કાલે કરી'તી કિટ્ટા, આજે બુચ્ચા, બુચ્ચા, બુચ્ચા! રીસ રીસ રમી ને ભૂલી ગયાં, મન તો સાવ જ સચ્ચા.
નથી બસ શ્યામની છાયા, સ્વયંની છે કથા રાધા, વિરહની આગમાં બળતી, છતાં હસતી સદા રાધા.
ઑનલાઇન આવ્યા ગિરધારી, ભાઈ, ઑનલાઇન આવ્યા ગિરધારી, મંદિરે જાવાની હવે ક્યાં જરૂર? દર્શન ઘેર બેઠાં ભારી!
નદીની મુલાકાત ભૂલી ગયાં? હતી ચાંદની રાત, ભૂલી ગયાં?
કદી જાણે-અજાણે મેં હૃદય તારું દુભાવ્યું હો, ગુમાનેથી, ઉતાવળથી, કશું કડવું સુણાવ્યું હો;
ઘટાદાર ઇતિહાસ છે બીજમાં, પવનનો અહેસાસ છે બીજમાં.
હસી ચાલી ગયા એ તો, સકળ ભંડાર છોડીને, ન જોયું એક પણ વેળા, બધું ઘરબાર છોડીને.
દીકરાના ફ્લૅટમાં બાપુજીના ઓરડાની દીવાલ પર
ધુળેટીએ ધૂળ ઊડી ને ગામ થયું રંગરાતું, કોણ કયો ને કોણ પરાયો, કોઈ ન ઓળખાતું.
વાંસળી તો કાનાની, ને ફૂંક છે રાધાની, સૂર કોનો? કોઈ ન જાણે, વાત છે બંનેની.
કાશ, પાછો એ જ મારો કાળ બોલાવી શકું, આંગણે રમતું હતું, એ બાળ બોલાવી શકું.
સખી, આ શ્રાવણ શું કામનો, જ્યાં સાજન નહીં પાસ? વાદળ વરસે બારે મેહ, ને મારે હૈયે પ્યાસ.
છાપાની રવિવારની પૂર્તિમાં પાનું ભરીને જાહેરાતો છે:
હું ભ્રમર થઈ ઘૂમતો આખો દિવસ બસ બાગમાં, હર કળી સાથે ગણગણું છું નવા કો' રાગમાં;
એક પંખી રોજ ગણતું શેષ શ્વાસો પિંજરે, ને સગાંઓ રોજ આવી દે દિલાસો પિંજરે.
ભરી પ્યાલી ગઝલ કેરી, નશામાં રાગ ગાઉં છું, બળે ભીતર, છતાં હસતાં હૃદયની આગ ગાઉં છું.
તમારા નમનથી જ પથ્થર થયો છું, તમારી દુઆથી જ ઈશ્વર થયો છું.
અમારી વચાળે હતો સિંધુ ખારો, ન હોડી, ન નાવિક, ન દેખાય આરો;
રામ નામની નાવ રે, ભાઈ, રામ નામની નાવ, ભવસાગર તો ઊંડો ઘણો, પણ હળવો એનો ભાવ.
ફૂટપાથ પર એક જ્યોતિષી બેઠો છે,
ઝૂંપડીએ ઝગ્યો એક નાનો દીવડો રે, બંગલાની રોશનીથી ઊંચો એનો જીવડો રે.
ના જોયાં'તાં જનમ-કુંડળી, ના જોયો'તો ગોળ, એક નજરમાં બંધાઈ ગયો મનડાં કેરો મેળ.
કુટિર સંતની સાવ નીચી, નમેલી, ન તાળું, ન ચોકી, ઉઘાડી હવેલી;
રામજી કડિયો છે. ત્રીસ વરસમાં
ઉઠી મૌનમાંથી, મધુર સાજ થઈ જા, ગગનને અડી, તું જ પરવાજ થઈ જા.
હવેલી મૌન છે આખી, છતાં ખંડેર બોલે છે, બધા ઊંઘી ગયા ત્યારે, અહીં અંધેર બોલે છે.
દરિયો ગાજે, દરિયો ગાજે, ગાજે આખી રાત, માછીમારની મેડીએ દીવો, જોતી ઊભી માત.
એ કદી કહેતી નથી કે એ નારાજ છે.
ઘણી જીતો મળી તો પણ, મજા હારી જવામાં છે, પ્રણયમાં તો ખરી સાચી વફા હારી જવામાં છે.
કાદવે ઊગ્યું કમળ, પણ ડાઘ ક્યાં એને અડે? જળ મહીં જીવે છતાં ભીનાશ ક્યાં એને નડે?
અમદાવાદના ઍરપૉર્ટ પર સિક્યૉરિટીવાળાએ
કોણ જીત્યું, કોણ હાર્યું, શું ગુમાવ્યું યુદ્ધમાં? બેઉ પક્ષે માતનું લોહી વહાવ્યું યુદ્ધમાં.
આઈ.સી.યુ.ની બહાર લાંબી પરસાળ છે,
તને શ્વાસમાં સાચવું છું સદા, તમારી સુગંધે થયો હું ફિદા;