આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૫ / ૨૮
વેલણ ફરે ને મારી રોટલી ફૂલે, તારી યાદે મારું હૈયું ય ઝૂલે.
રંગ ના નાખો રે મારે, ધોળી મારી સાડી, ગામ આખું રમે ફાગે, હું તો ઊભી આડી.
પીડા રે, તું તો મારી જૂની સાહેલી, સુખ આવે ને જાય, તું રહે સૌથી પહેલી.
નામ વિનાનો નાતો આપણો, નામ વિનાની પ્રીત, કોઈ પૂછે તો શું કહેવું? ગણગણવું આ ગીત.
ભગવો ઓઢી બેઠો જોગી, મેળો આખો ઝૂમે રે, એની આંખ્યું મીંચેલી ને મનડું ગોકુળ ઘૂમે રે.
ઝાકળ જેવું સુખ, સાજન, ઘડીક પાંપણ બેસે, પકડું પકડું થાઉં ત્યાં તો તડકો ઘરમાં પેસે.
પ્રીતનો પ્યાલો પીધો રે સાજન, પ્રીતનો પ્યાલો પીધો, ઘૂંટડે ઘૂંટડે જીવતર આખું તારે નામે કીધો.
નદીની વચ્ચે ઊભું રે ઠૂંઠું, લીલાં સપનાં ભૂલી, વહેતાં જળને જોયા કરે ને ડાળ્યું રાખે ખૂલી.
આવો રે આવો, ઓસરીએ બેસો, પાણી પીઓ ઠંડું, ઝૂંપડું ભલે ભાંગ્યું-તૂટ્યું, હૈયું મારું મોટું.
પગ બળે તો બળવા દે, તું ડગ ના પાછું વાળ, સૂરજ સામે છાતી કાઢી ચાલ, ઓ મારા લાલ.
કૂવાના થાળે બેઠી હું તો કૂવાની જેમ ઊંડી, સિંચું સિંચું તો ય ઠાલી આવે મારી કૂંડી.
મારો વીરો રે વડલાની છાંય, એની ઓથે હું ઊછરી, રાખડી બાંધું એને હાથ, તો મારી ઝૂલે રે કાંડે ઝૂમરી.
ભોળા રે શંભુ, ભભૂતિ ચોળી બેઠા કૈલાસ, રાખમાં રમતો જોગી ને માથે ગંગાનો વાસ.
ઝાલરટાણે ઊઠી વહુ ને ઝાડુ લીધું હાથ, ઓસરી વાળે, આંગણું વાળે, વાળે મનની વાત.
પહેલી પ્રીતનો ખાટો-મીઠો, કાચી કેરી જેવો કેફ, પહેલી વારકો ઝાંખો ઝાંખો હૈયે લાગ્યો વ્હેમ.
દરિયાપાર વસ્યો રે વાલમ, ને અહીંયાં હું એકલડી, તારી સવાર ને મારી રાતે ઝૂરે ઘડી ને ઘડી.
ભીતર કોઈ વાંસળી વાગે, સાંભળું આઠે પહોર, અંતરમાં અજવાળું ઊગ્યું, ના સાંજ, ન કોઈ ભોર.
જય જય મોબાઇલ મહારાજ, તમે તો કળિયુગના રાજ, રાત-દિવસ તમને જ ભજું, તમે જ મારી લાજ.
ઝીણી ઝીણી ઝરમર વરસે, સાંભરે તારી વાત, આંખ્યુંમાં પણ ઝરમર ઝરમર, આખી ભીની રાત.
રાત પડી ને ગામ સૂતું, જાગે છાની વાત, તારલિયાના દીવા લઈને ચોકી કરતી રાત.
કેડી તો લંબાતી જાય રે ભાઈ, કેડી લંબાતી જાય, આપણે થાકી બેસીએ, તોય કેડી ના થોભાય.
ઘટ ઘટમાં રામ રમે રે, મારા ઘટ ઘટમાં રામ રમે, શબરીનાં બોર ચાખે ને કેવટને ચરણ નમે.
ધરતી મારી ખારી થઈ ગઈ, ક્યાં રે વાવું બીજ? પરસેવો સીંચું તોય ન ઊગે લીલી એકે ચીજ.
વરસાદ આવ્યો ને વાલમ આવ્યો, બેય સંગાથે આવ્યા, એક ભીંજવે ધરતીને, ને બીજો મારા પાંદડાં ધ્રુજાવ્યા.
છાતીમાં દરિયો ઊછળે, ને કાંઠો ક્યાંય ન મળે, હસતું મોઢું રાખું, ને ભીતર મોજું ટળવળે.
ભૂલવાની વાત કરે છે, પણ ભૂલીશ તું ક્યાંથી? તારા શ્વાસે શ્વાસે હું છું, છૂટીશ તું ક્યાંથી?
વરસ વધ્યાં ને વાળ ગયા, ને માથે ચમકે ટાલ, કાંસકો રોજ શોધ્યા કરું, ને અરીસો પૂછે હાલ.
એક જ નજરનો તણખો, સઈ, ને મનડું મારું ભડકે, કોઈ ન દેખે ધુમાડો, તોય હૈયું ધક ધક ધડકે.
અરીસામાં જોતાં જોતાં જો પોતાથી અણગમો થાય, ત્યારે શું કરવું, એ કોઈ શાસ્ત્રમાં ક્યાં લખાય?
‘મા’ બોલું ને મોઢું મીઠું, ‘મા’ બોલું ને છાંયો, ‘મા’ શબ્દમાં આખો દરિયો, આખો આભ સમાયો.
માને મંદિર જાવું રે મારે, ભલે કેડી કાંટાળી, ફોલ્લા ફૂટે પગમાં તોયે ગાઉં, પાડું તાળી.
દ્વારિકાના મ્હેલે બેઠો, તોય ગોકુળ સાંભરે, સોનાના સિંહાસન ઉપર વાંસળી રોજ ઝાંખરે.
ઉંબર ઓળંગીને મારાં પગલાં ઊપડ્યાં રે, પાછળ રહી ગ્યાં ફળિયાં, પાછળ સગપણ છૂટ્યાં રે.
આજની સાંજ મારી સોને મઢાઈ રે, ભૂખ્યો અતિથિ આવ્યો, ઘડી મલકાઈ રે.
વાલમ, તું તો વાદળ થઈને ગાજે, હું તો સૂકી ધરતી, તોયે તું ક્યાં વરસે આજે?
ખાલી કરી દીધો મેં તો મારો કટોરો રે, ત્યારે સાકીએ રેડ્યો રંગ અનોખો રે.
દીકરી વળાવી ને ઘરનું આંગણું થઈ ગયું મૂંગું રે, ખીંટીએ ઝૂલે એક દુપટ્ટો, પીળું ને સાવ સૂનું રે.
અમારી ડેલીએ સાંકળ નથી, ભાઈ, આવો તો ખાટલો ઢળે ને ચા મુકાઈ.
માના ખોળે માથું મૂક્યું, ત્યાં જ મળ્યું ગંગાજળ, જાત્રા કરવા ક્યાં જાવું, ક્યાં ભટકું હું પળપળ?
સૈયર, એને ત્યાં સવાર ને મારે ત્યાં તો રાત, સાત સમંદર પારથી આવે અડધી ઊંઘે વાત.
ઢળતી સાંજે બાપુ બોલ્યા: ‘કોણ ઉપાડશે ભાર?’ નાનો બોલ્યો: ‘હું છું ને, બાપુ! લાવો લાકડી, હળ ને ધાર.’
હળ મારું ને બળ હરિનું, ખેતર લહેરાય રે, ચાસે ચાસે ચાલે વાલો, કોઈને ન દેખાય રે.
સાલ નવી ને સપનાં નવલાં, આંગણ પૂરો રંગોળી, જૂનાં રીસામણાં ભૂલી જઈએ, ભેટીએ હૈયાં ખોલી.
મનનું પંખી કેવું ઘેલું, કોઈ કહ્યું ના માને, સરવર કાંઠે બેઠું તોયે ઝાંઝવાં પાછળ તાણે.
ટોળે ટોળે ભળતો જાઉં, ને ટોળે ખોવાઉં, હું માણસ છું? અરીસે ઊભો રહીને મારો ચહેરો શોધવા જાઉં, હું માણસ છું?
બહાર ખારોપાટ ને ભીતર મીઠી વીરડી રે, કચ્છની ધરતી ઓઢે જાણે ભરતકામની ચૂંદડી રે.
હંસલા, તારે એકલું ઊડવું, એકલું જાવું પાર, સરવર છોડી, માળો છોડી, છોડી સૌ શણગાર.
બહાર ગરજતો મેહુલો ને ભીતર તાળાબંધ, સાયબા, કઈ કૂંચીએ ખોલું તારા મનનો બંધ?
એવી તે પ્રીત અમે બાંધી રે સાયબા, ભવની તરસ એક ઘૂંટડે ઉતારી.
બાની જૂની પેટીમાં તો સામાન ઘણો છે, ભાઈ, ખોલું ત્યાં તો ઊડે આખી જિંદગીની રજાઈ.