આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૨૭ / ૧૦૬
બર્ફ વચ્ચે ઠીંગરાતાં તાપણું પણ સાંભરે, ને દિવાળી આવતાં તો બારણું પણ સાંભરે.
મારે આંગણિયે મોગરો મ્હોર્યો ને સાયબો ગયો પરદેશ, કોને દેખાડું ફૂલડાંની ફોરમ, કોને મોકલું સંદેશ?
સખી રે, મારી ઓઢણીમાં ચાંદો ઊગ્યો, અધરાતે મારી આંખ્યુંમાં કોઈ ઝાકળ થઈને પૂગ્યો.
હતી રાત કાળી, ઉજાળી તમે, સવારે ઉઠી ચા ઉકાળી તમે.
ચાંદને ચાહે ચકોરી, નિત નયન જાગ્યા કરે, ચાંદ તો આખા ગગનમાં ચાંદની વેર્યા કરે;
ગગન છે મૌન, તારાઓ બધું બોલે ઇશારામાં, પવન આવી અડે ત્યાં તો કળી ખોલે ઇશારામાં.
જિંદગીનો જામ પી લે, પ્યાસ બાકી રાખજે, દોડ, પણ ઓ દોડનારા! શ્વાસ બાકી રાખજે.
સામાન બંધાઈ ગયો છે. ટ્રક બહાર ઊભો છે.
શોક છે, આંસુ છે, લાગણી પોસ્ટ છે, જન્મદિન, લગ્નની ઉજવણી પોસ્ટ છે.
ચણે ભીંત જે, તે પસીનો ગઝલ છે, ન પૂરો પડે જે, મહીનો ગઝલ છે.
થકેલા પગોને સહારો મરણ છે, વહેતી નદીનો કિનારો મરણ છે.
નદીને સામે કાંઠે સાજન, આ કાંઠે મારું ગામ, વચ્ચે ઘૂમરી ખાતું વહેતું જુદાઈ જેનું નામ.
હજી ફૌજીના ઘરમાં
ઝાડ નીચે હું ભલે, પણ છાંયડો મારો નથી, ઘર ભલે મારા જ નામે, ઓરડો મારો નથી.
ઢળી જિંદગીની કહાણી કલમમાં, બચી આંસુઓની નિશાણી કલમમાં.
શબ્દની પાલખી ચાલી રે, ગુજરાતી શબ્દની પાલખી, પેઢી દર પેઢી ખભે ઊંચકી, ભાવે ભરી ભરી આંખડી.
બે ઘડી બેસે વિહગ જ્યાં, એક ડાળી કર મને, કોઈ ભૂખ્યાના ઘરે ભરપૂર થાળી કર મને.
અવધપુરીમાં દીવા પ્રગટ્યા, રામ પધાર્યા ઘેર, ગલીએ ગલીએ તોરણ બાંધ્યાં, આનંદ લીલાલ્હેર.
દ્વારકાના મહેલમાં સોનાના પલંગ પર
આભ આખું રંગ ઓઢે, ગામ આખે શોર છે, કાચ પાયેલી પતંગો, તેજ કેવો દોર છે;
વરસાદ ગયો. વગડો
વગડાનો વાયરો આવ્યો, લાવ્યો ખુશ્બૂની પોટલી, ખાખરે કેસૂડાં ખીલ્યાં, જાણે રંગની છૂટી ચોટલી.
ભાષણે નેતા બિરાજ્યા, શ્વેત કપડાં ઊજળાં, મેલ મનમાં, પણ સભામાં ખૂબ મુખડાં ઊજળાં.
પ્રીત તે કેવી, પૂછો નહીં, પ્રીત તો ઝીણી ઝીણી ઝળહળ, આંખ્યુંમાં જે ઊગે સવારે, સાંજ પડે થાય ઝાકળ.
બેસ પાસે બે ઘડી, ને ધ્યાનથી તું વાત કર, આંખમાં આંખો મિલાવી, માનથી તું વાત કર.
એ ગયા આપી મને, ના ભાળવાનો વાયદો, ને હૃદયને દઈ ગયા, ના બાળવાનો વાયદો.
ગગો શે’રથી આયવો રે, લાયવો નવા નવા ઢંગ, ફાટેલું પાટલૂન પે’રે ને કે’: ‘આ તો ફૅશનનો રંગ!’
ઊંઘમાં ચાલ્યા કરું છું, જાગવું છે કે પછી? દોડ આ ઇચ્છા તરફની, ભાગવું છે કે પછી?
ના ઉછીનો માગ દીવો, ભીતરે પ્રગટાવ તું, રાત અંધારી ઘણી, બસ ઉંબરે પ્રગટાવ તું.
અચાનક ઝાપટું આવ્યું.
દીકરી ગઈ સાસરે ને ઘરમાં રહી ગઈ એની રંગોળી, ઝાડુ ફેરવું તોય ભૂંસાય નહીં, મા રોજ નીરખે ભોળી.
બાપુ, તમારી તસવીર
પોટલાં મેલ્યાં માથેથી ને હૈયું થયું રે ફૂલ, કેટલાં વરસ ઊંચક્યાં’તાં મેં નકામાં ધૂળ ને શૂળ!
નથી દાવ મારો, ખુદાની રમત છે, બળે કે બુઝે, તે હવાની રમત છે.
રોજ દાઝે ટેરવાં, તોયે ન બોલે કોઈને, પીરસે છે રોટલી એ, ભૂખ મુખની જોઈને;
પ્યાસ લઈ નીકળી ગાગરી રણ મહીં, ને વગાડે તરસ ઝાંઝરી રણ મહીં.
ઈશ્વરે માણસ બનાવ્યો, પ્રેમની દઈ લાગણી, માણસે ઘડ્યા ખુદા ને ભીંત ધર્મોની ચણી;
સા રે ગ મ ના સાત પગથિયે ચડતી જાય આ જિંદગી, નીચે ઊતરે ત્યારે સમજાય, સૂર જ હતી બંદગી.
વાંસળીના સાત છેદમાં બેઠો નંદનો લાલ, ફૂંક મારે તો ગોકુળ ગાજે, ના મારે તો કાળ.
ઘરમાં ચાર જણ છે, ને ચાર સ્ક્રીન.
ભરોસો રાખ, કર્મોથી લખેલું છે હથેળીમાં, હજી સપનું ય નાનકડું છુપેલું છે હથેળીમાં.
રોજ રાતે એ
મેળે ગઈ’તી મનનો રૂપિયો લઈ, આવી ખાલી હાથ, ચકડોળે ચડ્યું હૈયું ને ઊતર્યું કોઈની સાથ.
વૃદ્ધાશ્રમના બીજા માળે
આગ લાગી ગામમાં, ત્યાં આંસુઓ સરખાં હતાં, કેસરી, લીલાં ભલે, પણ સાધુઓ સરખાં હતાં.
ગોકુળમાં હવે ટૂરિસ્ટ બસો આવે છે.
વહું છું, છતાં આ સફરની ખબર ક્યાં? જુએ આંખ સઘળું, નજરની ખબર ક્યાં?
કેડી મારી વાંકીચૂંકી, ગામ લગી લઈ જાય, હાઈવે સીધો સટ, પણ ઘરનું નામ ન આવે ક્યાંય.
ગઝલ થઈ હવામાં ગવાતો ગયો તું, કલમથી કલમમાં લખાતો ગયો તું.
સોસાયટીની મીટિંગ ભરાણી, એજન્ડા એક જ ઝાડ, પાંદડાં ખરે ને ગાડી બગડે — કાપો એને, પાડ!