આ ટેગ સાથે 2022 લેખ · પાનું ૧૬ / ૪૧
હવેલી મૌન છે આખી, છતાં ખંડેર બોલે છે, બધા ઊંઘી ગયા ત્યારે, અહીં અંધેર બોલે છે.
ઘણી જીતો મળી તો પણ, મજા હારી જવામાં છે, પ્રણયમાં તો ખરી સાચી વફા હારી જવામાં છે.
કોણ જીત્યું, કોણ હાર્યું, શું ગુમાવ્યું યુદ્ધમાં? બેઉ પક્ષે માતનું લોહી વહાવ્યું યુદ્ધમાં.
ઘણો સજ્જન છતાં લાગે, હતો હું ચોર ફોટામાં, પડાવ્યો પાસપોર્ટે, તો થયો હું ઢોર ફોટામાં.
ચોકમાં દીવા બળે ને ગામ આખું ઝળહળે, માવડીના તાલ સાથે ધામ આખું ઝળહળે.
સવારે જ તાજા સમાચાર છે, ભલે ભૂખ, ઝાઝા સમાચાર છે.
ઝરૂખે ચાંદ ઊગ્યો'તો, હતું ત્યાં ગીત એ રાતે, હવાએ શ્વાસ રોક્યો'તો, હતી બસ પ્રીત એ રાતે.
ક્યાં સુધી બેસી રહે? આ ભીંત-જાળાં તોડ તું, સોનના સળિયા ભલે, એ સોનવાળા તોડ તું.
ગામની એ સાંજ આજે સાવ ઝાંખી સાંભરે, બાજરાના રોટલાની ગંધ ચાખી સાંભરે.
હવે સમજાય છે મીઠો હતો એ બાપનો ઠપકો, કડક તડકો, છતાં છાંયો—હતો એ તાપનો ઠપકો.
નમેલી કમર ને વિસામો બુઢાપો, ઘરે સૌ કહે છે: ‘નકામો બુઢાપો.’
રાત આખી આંગણે બેસી મનાવું ચાંદને, ઓઢણીના છેડલે બાંધી ઝુલાવું ચાંદને.
આભને આંબી ગયો, ને સાવ છૂટ્યો મૂળથી, વૃક્ષ ઊંચું થઈ ગયું, પણ પાંદ તૂટ્યો મૂળથી.
નવો ફોન, જૂની ઉધારી ડિલીટ, કરી ‘બ્લોક’, ને મિત્ર-યારી ડિલીટ.
ભીડ જ્યાં જાતી, ન ત્યાં, પણ સાવ સામે ચાલવું, કોઈ રસ્તો ના મળે તો મન-મુકામે ચાલવું.
ગળું રૂંધાય ને સળગી રહી આશા, હવે બોલો, ભલે તૂટે, ભલે ફૂટે, ખરી ભાષા, હવે બોલો.
રોજ એનું થઈ ગયું છે સાંજ-ટાણું ઈંટ પર, ધૂળમાં બાળક રમે ને એક ભાણું ઈંટ પર.
ઢોર ભૂખ્યાં, ઘાસ સૂકું, સાવ કોરે, વરસ તું, આભ સામે જોઈ બેઠું ગામ ચોરે, વરસ તું.
નગરમાં વ્યથાઓ રઝળ્યા કરે, ગલીમાં દુઆઓ રઝળ્યા કરે.
હોઠ સીવી, વેણ સઘળાં આજ બોલ્યાં આંખથી, વર્ષ લગ જે બંધ, એ સૌ દ્વાર ખોલ્યાં આંખથી.
ઓટલે બેસી, હસીને હું રમાડું મોતને, દાવ મારો છે, જરા હું પણ પછાડું મોતને.
હતા જે ચાંદ ને તારા, અમે એ ગગન સ્વીકાર્યું, વિધાતાનું લખેલું જે, બધું એ વચન સ્વીકાર્યું.
ગલીમાં ધર્મના નારા, હવે આ નગર સળગે છે, પડોશીની જ આંખોમાં જુઓ, ને નજર સળગે છે.
રીસ છોડી, હોઠ ખોલી, આજ થોડું બોલ ને, ચા ઠરી, ને સૂર્ય ડૂબ્યો, સાવ મોડું, બોલ ને.
ઓરડો, ઓસરી, આંગણું, તું નથી, ખટખટે રાતભર બારણું, તું નથી.
વટાવ્યું રણ, તરી દરિયો, નવી એ સફર બાકી છે, ખભે ભારો, પગે છાલાં, હજી કૈં કસર બાકી છે.
વીજ પડતાં પાંદડાં ગ્યાં, આ બળેલું ઝાડ છે, તોય એની ડાળ પર માળો ભરેલું ઝાડ છે.
ઉપર આભમાં બે સિતારા ઝબૂકે, તળે ‘સેલ’ના સૌ ઇશારા ઝબૂકે.
સવારે ઓસરી લીંપે, ભરી ગારો ઉપાડે છે, બપોરે ઢોર માટે એ ઘણો ચારો ઉપાડે છે.
એક સપનું કાચનું, જે હાથથી છૂટી ગયું, આંગણું, ઘર, ઓસરી, સૌ સાથથી છૂટી ગયું.
ઘરમાં હવે સૂનું બધું, બોલે અહીં ઘડિયાળ છે, ખાલી બધા ખૂણા, અને ટકટક મહીં ઘડિયાળ છે.
આ નગર લોખંડનું, ને હું બનેલો કાચનો, એક ઠોકર, ને તિરાડો, હું ઘડેલો કાચનો.
ઉઠાવ્યો હતો ભાર ભૂલી ગયો, મળી'તી કદી હાર ભૂલી ગયો.
પ્રણયમાં તો કશું તારું, કશું મારું નથી હોતું, અહીં ડાહ્યું, અહીં ખોટું, અહીં સારું નથી હોતું.
જે ઘડી તું બોલશે, એ સાદથી આવીશ હું, કાળ વીત્યો હું નથી, બસ યાદથી આવીશ હું.
સ્પર્શ તારો થયો, આંગળી પીગળે, શ્વાસમાં સૂર થઈ વાંસળી પીગળે.
સવારે સાત વાગ્યે સૌ ઠલવતા જ્ઞાન આ ગ્રુપમાં, ગુલાબો, દેવ ને સૂરજ, ફરે ભગવાન આ ગ્રુપમાં.
ગામમાં પાણી નથી, તો જાગજો સરપંચજી, કાગળે છલકાય ટાંકી, ચાખજો સરપંચજી.
જન્મથી માણસ સતત આ નામની ચિંતા કરે, ભક્ત પણ ભગવાન પાસે દામની ચિંતા કરે.
ન કાશી, ન કાબા, કિનારો અહીં છે, હૃદયમાં જ જો, એ સહારો અહીં છે.
ઢળી છે સાંજની વેળા, હવે મેળો સમેટી લો, રમકડાં ને ગયા ઢોલી, બધો ખેલો સમેટી લો.
મંચ પર હસતો હતો, ને સાંજ રોતો, માનશો? દઈ હસી સૌને, અને એ જાત ખોતો, માનશો?
ચોપડી વાંચી નથી, ને ઘાટમાં જ્ઞાની હતો, નાવ લઈ સૌને ઉતારે, વાટમાં જ્ઞાની હતો.
ઝાકળ ઉપર પ્હેલું કિરણ થઈ ઝળહળે, આ કોણ છે? ઝરણાં તણાં ગીતો બની જે ખળખળે, આ કોણ છે?
ન ચાંદો, ન તારા, ન આરો અમાસે, બળે એક દીવો, સહારો અમાસે.
વાત પૂરી થાય ત્યાંથી એક ઊંડું મૌન છે, પાંપણેથી જે ઝરે, એ સાવ ભીનું મૌન છે.
કોઈ પાટીમાં ઉકેલે જિંદગીનો દાખલો? ભૂલથી સાચો થયો છે લાગણીનો દાખલો.
હાર મૂકી, હાથ જોડી, સાવ ખોટો ખરખરો, સ્ટેટસે મૂક્યો તરત સૌએ ય ફોટો ખરખરો.
જિંદગીભર હું અહીં બસ કારના હપ્તા ભરું, સાંજ પડતાં શ્રીમતીના પ્યારના હપ્તા ભરું.
ગામ છોડ્યું તો ઘરે પણ ઝાંખરાં ઊગી ગયાં, ને નગરની ફૂટપાથે ઝૂંપડાં ઊગી ગયાં.