કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૭ / ૧૦૯
ચાર રસ્તાના ખૂણે લીમડા હેઠળ
દસ વર્ષનો હતો ત્યારે નવી ગલોલ લાવ્યો હતો.
માનો સાડલો રે, જાણે આખું આકાશ, એમાં ટાઢ્યું, તડકા ને ઝરમર વરસાદ.
એક છત્રી ને આપણે બે, ને વરસે મુશળધાર, અડધો તું પલળે, અડધો હું, ને વચ્ચે ભીનો પ્યાર.
આજ છાપું ધૂંધળું, અક્ષર ફરે ચશ્માં વિના, બાળપણ ચોખ્ખું છતાં આંખે તરે ચશ્માં વિના.
બધા માર્ગ છે બસ ઇશારા સુધી, પછી એક રસ્તો તમારા સુધી.
પારણે સૂતો હતો હું ત્યાં જ દાદાની સલાહ, દૂધ પીવું કે નહીં, એમાંય મામાની સલાહ.
આખી જિંદગી એ કવિતાઓ લખતો રહ્યો.
ઠોકરો ખાધી ઘણી, ને પંથ સમજાવી ગયો, પગ તળે જે પથ્થર હતો, ઘેર એ લાવી ગયો;
એક વાર તું મીરાં થઈ જો, કાના, પછી કહેજે, વિરહ કેવો લાગે છાના છાના.
મધરાતે ફ્રિજમાં સભા ભરાઈ.
ગયો દૂર, તોયે ગલી સાંભરે છે, ઝરૂખે હતી તું, ઘડી સાંભરે છે.
ડેલીએ ખખડે સાંકળ ને મા દોડી જાય રે, ફોજી દીકરો આવ્યો હશે, એમ ભણકારા થાય રે.
સાંજ ઢળે ને નદીકાંઠે ઝીણી ઝાલર વાગે, પાણી ઉપર સૂરજ પોઢે, ને મારું મન જાગે.
જવાનું તો છે જ. પણ હૉસ્પિટલના
ઢોલ ઢબૂક્યા, શરણાઈ ગાજી, અમે મેળે ચાલ્યાં રે, લાલ ચૂંદડી, પીળી પાઘડી, ગામ આખું મ્હાલ્યાં રે.
દસ દિવસ ઢોલ-નગારાં,
પાંખ આપી છે ખુદાએ, આભ મારું જોઈએ, દાણ ઓછા હો ભલે, પણ ગીત ન્યારું જોઈએ;
પાદરનો ઘરડો વડ બોલ્યો: ‘મને ના કાપો, ભાઈ, મારી વડવાઈએ ઝૂલ્યા'તા તમે, ને તમારા બાપ-ભાઈ.’
ઝૂંપડીમાં બાળ ભણ્યો, રાત અજવાળું થયું, આ અભણ ઘરમાં નવું પરભાત, અજવાળું થયું.
ઘણા ઘાવ, છાલે ભરેલી હથેળી, છતાં રોજ રોટી ધરેલી હથેળી.
પૂનમની રાતે દરિયો
આ વસંતે બાગમાં તું પણ રમીને આવજે, વાદળોની જેમ થોડું તું નમીને આવજે.
‘મા’ કહું તો લોક હસતાં, ‘મોમ’ બોલું, કૂલ યાર, ફી ભરી છે લાખ, મોંઘી, નામ મોટું, સ્કૂલ યાર.
વીણી લે, વીણી લે, મનવા, ક્ષણનાં મીઠાં બોર, કાલે ડાળી ઝૂકે ના ઝૂકે, આજે છે કલશોર.
જ્યાં મેં તને પહેલી વાર
નગર આખું ઝળકતું છે, નગરનો શ્વાસ મૃગજળ છે, અહીં હર આંખમાં તરતી, તરસની આશ મૃગજળ છે.
દીકરાએ જન્મદિવસે
સવારે સાડા નવ વાગે શર્માજીનો મૂડ
કિનારા નદીના કદી ના મળે છે, છતાં એક જળમાં ઉભય ઝળહળે છે;
હળવે હળવે હાથ ઝાલજો, વરરાજા, અમ દીકરીનો, ફૂલ જેવો છે કોમળ, ને છે કંકુ-કેસર સરીખો.
પિતાની હજી ખાટલી ત્યાં પડી છે, છડી ભીંતને ટેકવી ત્યાં અડી છે;
ન ઝોળી, ના કમંડળ, હાથ પણ ખાલી, ફકીરી છે, નશો છે નામનો, ને હાથમાં પ્યાલી, ફકીરી છે.
તું પૂનમનો ચાંદો, સાજન, હું દરિયાની ભરતી, રોજ ઊછળું તારી ભણી, ને રોજ પાછી ફરતી.
કાગડીએ આખી વસંત
ગૂંચ ઉકલે ત્યાં નવી, આ કોયડો છે જિંદગી, બ્હાર ખુલ્લું આભ, ભીતર ઓરડો છે જિંદગી.
કાનો ગયો મથુરા, ને ગોકુળ સૂનું રે, વાંસળી વિનાનું વૃંદાવન જાણે જૂનું રે.
મનનો તાગ ન કોઈ પામે, ભાઈ, મનનો તાગ ન કોઈ, દરિયો માપ્યો, આભ માપ્યું, મનની ઊંડપ ના જોઈ.
ચલો, આ બાગ માટે, આજ થોડા પવન થઈ જઈએ, અજાણ્યાં આંસુ જો દેખાય, એનું જતન થઈ જઈએ.
અમે એક ઝીણા ઇશારે જશું, નદી જેમ પેલે કિનારે જશું.
બે ઘર વચ્ચે એક ભીંત છે.
તું ગુસ્સે થાય છે ત્યારે
હાથ મેળવતા રહો, પણ સજ્જનોથી સાવધાન, પીઠ પાછળ જે હસે, એ સાજનોથી સાવધાન.
આંખમાં આંજ્યું કાજળ, ને ગામ આખું ઘેલું, પનિહારી પાણી ભરવા ગઈ, ને બેડું રહ્યું ઠેલું.
હાથ લાખો સ્પર્શતાં, પણ એકલો છું ભીડમાં, કોઈ પૂજે, કોઈ ઠોકે, બાવલો છું ભીડમાં.
આ સુગંધી ઓરડો, ને તોય ઘરમાં તું નથી, જ્યાં જુઓ ત્યાં તું જ, ને તોયે નજરમાં તું નથી.
ઘડી સ્વપ્ન મોટાં બતાવી ગયું, ઘડીમાં બધું યે છુપાવી ગયું.
સંબંધનો કૂવો રે સુકાયો, ભાઈ, સંબંધનો કૂવો, ગરગડી ફરે છે ખાલી, ને ડોલ પડી છે ઊંધો.
ગામમાં ચર્ચા ચાલી: ‘ઈશ્વર મંદિરમાં છે કે નહીં?’
નથી માત્ર શબ્દો, વ્યથા છે ગઝલમાં, હૃદયની પુરાણી કથા છે ગઝલમાં.