કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૧૬ / ૧૦૯
રાહ જોતાં, જો, વરસથી ઉંબરો ય ઘસાઈ ગ્યો, રાતભર બળતો હતો, તે દીવડો ય બુઝાઈ ગ્યો;
કોણ રે કોણ, આ કોણ રમે છે, ફૂલે ફૂલે, પાને પાને? કોણ રે ગાય છે ઝીણું ઝીણું, મારા અંતરના કાને?
તણાયો પૂરમાં, તો પણ કિનારે મેં હસી લીધું, હતું ખિસ્સું ય ખાલી, ને ઉધારે મેં હસી લીધું.
હોઠ પર મુસ્કાન રાખી, ઝાંઝવાનો જામ છે, આ તરસનો ખેલ, ને આ ઝંખનાનો જામ છે.
હું હજી એ બાળપણમાં ઝૂલતો આંબા તળે, ગોઠિયા સાથે ગિલોલે ખેલતો આંબા તળે.
ચાની કીટલી પર સવારે સાત વાગે
જશોદા, તારો કાનજી રોક, મારગે ઊભો રોકે, ગાગર ફોડે, ચૂંદડી તાણે, ને મલકી મલકી ટોકે.
ના મળે મંઝિલ ભલે, હું આંધળો ચાલ્યા કરું, પગ ભલે છોલાય, તો યે પાંગળો ચાલ્યા કરું.
હું હસું, તો લોક સમજે, હું ય મોજે મસ્ત છું, કોણ જાણે, ભીતરેથી કેટલો હું ધ્વસ્ત છું;
ફૂટપાથ પર ભરબપોરે
બોગદામાં ટ્રેન પ્રવેશે
આખું ગગન ના જોઈએ, થોડી ખુશી બસ છે મને, સાગર ભલે તારો રહે, મીઠી નદી બસ છે મને.
પરોઢે ગુલાલી થયું ગગન, આહા! સુગંધી ભરી લઈ ચલે પવન, આહા!
સોનેરી તડકો ઊતર્યો રે, મારા બાજરિયાને ડૂંડે, ઝૂમી ઊઠી ખેતરની ધરતી, જાણે ગોરી ગરબે ઘૂમે.
હાડકાં ખખડી ગયાં, બસ ઝાટકા રસ્તા ઉપર, ચંદ્રની ધરતી મળી, શા ચાંદલા રસ્તા ઉપર!
એણે મને અનફૉલો કર્યો,
નથી શબ્દની, એ નજરની ગઝલ, હૃદયથી હૃદયની સફરની ગઝલ.
સહિયર, મારી પાંપણ નીચે સંતાડ્યો છે ચાંદ, રાતે ઊઘડે આંખ, ને ઓરડે ઝૂલે રૂપેરી સાદ.
આંસુઓ પાંપણ પછીતે, દર્દ છાનાં રાખ મા, ના મળાયું તો ભલે, પણ તું બહાનાં રાખ મા.
હું તો ખોવાયો’તો મેળામાં, ને જડ્યો એકલતાને ઘાટ, ભીડમાં શોધ્યો જાતને, ને મળ્યો મૌનની વાટ.
કોઈ ના આવ્યું કદી, તે આવશે મર્યા પછી, રોટલો જેને ન મળ્યો, ભાવશે મર્યા પછી.
રાતભર પાંપણ ઉઘાડી, વાટને જોયા કરું, તું ગયો જે ઘાટથી, એ ઘાટને જોયા કરું.
રાતની પીંછી ફરી કાળી, ભરી આકાશમાં, ચાંદ-તારાનાં ચિતરતી ચિત્ર ઝીણા શ્વાસમાં;
મોગરાની વેણીમાં કોણે ગૂંથ્યો રે એક કાંટો? મ્હેક ભેગો વાગ્યો હૈયે, ને પડ્યો લોહીનો છાંટો.
ભાષણો લાંબાં ભલે, પણ જાન ક્યાં છે શબ્દમાં? રોજ ગોખે સૌ સુવાક્યો, ભાન ક્યાં છે શબ્દમાં?
આથમે છે રોજ, તોયે ઊગશે સૂરજ ફરી, ઠેસ વાગે, તોય ઊઠી બાંધશું ધીરજ ફરી.
લગ્નની આગલી રાતે મા
ટાંકણું તારું હતું, ને પથ્થરો મારા હતા, ઘા હતા એ પ્રેમના, ને ઘાવ પણ પ્યારા હતા;
દાદાએ ખેતરના શેઢે
ભરબપોરે સૂની સીમે, હું ને મારો પડછાયો, ધખતી ધરતી, તરસ્યો વગડો, ને ઝાંઝવે ભરમાયો.
એક ભીની, એક હસતી, એક કાલી આંખ છે, જે ઢળે તારી નજરથી, એ જ વ્હાલી આંખ છે.
મારું ગીત ના માગે ઝાંઝર, ના માગે કંઠહાર, એ તો ભીનું ભીનું ઊગે, જેમ ઘાસે ઝાકળ-ધાર.
આશિષો નાની પડી, ને ખર્ચ મોટો લગ્નમાં, સાત ફેરા ગૌણ છે, ને મુખ્ય ફોટો લગ્નમાં.
બા હવે વાર્તા ભૂલી ગઈ છે.
બ્હારથી કોરો હતો હું, ભીતરે ભીનો હતો, આંખ કોરી, પણ હૃદયના અંતરે ભીનો હતો.
ઝાંઝવાં પાછળ દોડ મા રે, ઓ મારા મનના મૃગ, તરસ છીપે ના રેતીથી, ભલે ચમકે સોનેરી ઢગ.
ચાલ, હવે કોઈ ઉપાય નથી,
વરસાદ પડે ત્યારે
આવતાં રડતા હતા, ને સૌ હતા હસતાં ઘરે, જાવ ત્યારે હાસ્ય સાથે, આંખ સૌની જ્યાં ઝરે;
નમ્ર સંતો જોઈને સૌ ડુંગરો ઝૂકી ગયા, કોઈની પીડા લખી તો અક્ષરો ઝૂકી ગયા.
ભલે ઝૂંપડું, ને ભલે છત પડેલી, અમારાં સપનમાં ઉડાનો ભરેલી;
મારી પાસે એક જ કટોરી છે,
૧૦૬૬. મા નથી, પણ ઓસરીમાં સાડલો ઝૂલે હજી,
૧૧૨૫. ગયાં બાળ પરદેશ, સૂનું થયું,
૧૧૫૫. કદી ઝૂલો, કદી ઝરણું, કદી પીપળ, કદી પાદર,
૧૧૮૦. નદી પાર કરવા હલેસાં નથી કો,
૧૨૦૦. ઝાકળ બની ઝૂલે તૃણે, જાણે ધરા મોતી ધરે,
૧૨૦૮. આંખમાં નીર છે, હોઠ પર ગીત છે,
૧૨૧૬. દોસ્ત, તારી એક તાળી, ને ભુલાતા ઘાવ સૌ,
ગલીને નાકે એક રફૂગર બેસે છે.