આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૩ / ૨૮
શ્રાવણ વરસ્યો, ભીંજી રાખડી, વીરો ક્યારે આવે? સાત સમંદર પાર ગયો, એને કોણ સંદેશો લાવે?
હું દીવો ને તું વાટ, સાજન, હું દીવો ને તું વાટ, બેઉ બળીએ ત્યારે ઝળહળે આ ઘર-આંગણની ભાત.
પંખીડા રે, પિયરિયે જાજે, કહેજે મારા રામ રામ, માડીને કહેજે: ‘સુખી છે’, ને બાપુને કહેજે: ‘આરામ’.
રોક્યું ના રોકાય રે ઝરણું, રોક્યો ના રોકાય પવન, ઊગતી કૂંપળને કોણ ના કહે? એનું તો ઊગવું જ જીવન.
ભીખાકાકા ભૂસકો મારે, ગામ આખું ગાજે, ‘તરતાં આવડે?’ પૂછ્યું, ત્યાં તો બોલ્યા: ‘શીખું આજે!’
વાટે મળ્યો એક વટેમારગુ, પૂછ્યું: ‘ભાઈ, ક્યાં જાવું?’ મેં કીધું: ‘ખબર નથી’, ને એ બોલ્યો: ‘ચાલ, હુંયે આવું.’
‘આવું ને, બા?’ પૂછે દીકરો દરિયાપારથી ફોનમાં, બા કહે: ‘ના, કામ કર તું’, ને આંસુ લૂછે મૌનમાં.
મેં તો શામળિયા સંગ બાંધી પ્રીતની પાકી ગાંઠ, જગ આખું છોડાવે તોયે ના છૂટે એ આંટ.
મીરાંનો એકતારો બોલે: ‘ગિરિધર, ગિરિધર, ગિરિધર’, રાજમહેલની ભીંતો ધ્રૂજે, ધ્રૂજે રાણાનું ઘર.
લણણીનાં ગીત ગાય રે મારું ખેતર સોનલવરણું, ડૂંડે ડૂંડે દાણા ઝૂલે, ઝૂલે મનનું ઝરણું.
વાયરા, તું જા ને ઝટ એને ગામ, કહેજે મારું નામ, વૈશાખે સગપણ થ્યું, ને હવે ના સૂઝે કામ.
આ ઘરનું મહાભારત, ભાઈ, ચાલે બારે માસ, કૃષ્ણ વિનાનું કુરુક્ષેત્ર, ને વકીલોનો રાસ!
સુખ આવે તો હસીએ, ભાઈ, દુઃખ આવે તો ગાઈએ, ઉપરવાળો દોરી ખેંચે, આપણ નાચતાં જઈએ.
મેઘરાજા, હવે તો આવો, બહુ ખાધા આ ભાવ, ટીવીવાળા ‘આજે આવશે’ કહે, ને તમે દ્યો દાવ!
મોગરાની વેણી ગૂંથી, ઊભી રહી હું ઝરૂખે, સાંજ ઢળી ને સાજન આવ્યા, મ્હેક ભળી ગઈ સુખે.
પ્રેમ એટલે શું, સખી? પ્રેમ એટલે શું? એના ખભે માથું મૂકું, ને ઠરી જાય બધું.
ઘરર ઘરર ઘંટી ફરે, ને ફરે મારું મન, દાણા સાથે દળાય જાણે મારું આખું જીવન.
અમે ઝૂંપડીના રાજા, ભાઈ, અમે ઝૂંપડીના રાજા, તારલિયા અમારા દીવા, ને પવન અમારાં વાજાં.
કોણે પૂછ્યું, સખી, મને કે શું છે મારે મન? પિયરમાં ના પૂછ્યું બાપે, સાસરે ના સાજન.
મારે ઊડવું છે આભે, બાપુ, ઊડવું છે આભે, પાંખ નથી તો શું થયું? સપનાં છે મારે ખભે.
કોણે કીધું કે મોસમ વીતી ગઈ રે? મારી ઓઢણીમાં કેસૂડાની છીંટ રહી ગઈ રે!
ગાડી આવે, ગાડી જાય, ટેશન પર એક છોકરી ગાય.
મધમાખીએ ડંખ દીધો ને મધ પણ દીધું રે, મેં તો બેઉ હસીને લીધું રે.
ગુલમ્હોર ગુલમ્હોર લાલચટાક, ને વૈશાખી બપ્પોર, સૈયર, મારી આંખે બેઠો કોઈ ઝીણો ચોર!
શામળિયા, મારે તારું સરનામું જોઈએ, કાગળ લખ્યો છે, એને ક્યાં રે પરોવીએ?
વગડે ઊભો વાંસ એકલો, કોણે એને વીંધ્યો રે? વીંધાયો ત્યાં ગોકુળ આખું ગાવા લાગ્યું, સખી રે!
આભે ગડગડ ગાજે રે, ને ઘરમાં ઝાંઝર વાગે, અષાઢ આવ્યો આંગણિયે, ને મનડું મારું જાગે.
આ તે કેવી સવાર, જેમાં કૂકડો નહીં, એલાર્મ જાગે? સૂરજ પણ સિગ્નલ પર ઊભો, હૉર્ન વગાડી માગે!
હીંચકો ઝૂલે ને ઝૂલે સાંજ, સાજન, તારી યાદે ભીંજે મારી પાંપણની પાંજ, સાજન!
કાના, મારી ગાંઠ ઉકેલ, હું તો સંસારે અટવાયો, જેમ વાડે વળગી વેલ.
મા, સરહદ પર ચાંદો ઊગ્યો, તારા જેવો ગોળ, ઘરનો રોટલો યાદ આવ્યો, ને ચૂલાની ઝોળ.
એક છોકરી ટહુકા જેવી, ઊડતી ઊડતી આવે, એક છોકરો ઝાડ સરીખો, ઊભો ઊભો ગાવે.
લાઇક ગણજે, દોસ્ત ન ગણજે, ફૉલોઅર ગણજે ભાઈ, માની સાથે સેલ્ફી લેજે, પછી ભલે ને જુદાઈ!
મારું દફતર ભારે ભારે, મારાથી ના ઊંચકાય, મમ્મી, મારે રમવું છે, પણ ટ્યૂશન ટાઇમ થાય!
લોક કહે છે: તું તો કાયમ હસતો ને હસતો દેખાય, મારા હસવાની પાછળ શું, કોઈને ક્યાં સમજાય?
મેં તો કાળું કાજળ આંજ્યું, ને શ્યામ થઈ ગઈ આંખ્યું, સખી, હવે ક્યાં ધોઉં? મેં તો આખું વૃંદાવન ચાખ્યું!
હાલ્યો હાલ્યો તોય ન આવ્યું મારું ધાર્યું ગામ, હવે તો વડલા હેઠે બેસું, લઉં ઘડીક વિસામ.
રંગ ન છાંટો મારી ચૂંદડીએ, મારો ફાગણ ગયો પરદેશ, કેસૂડાં તો ખીલ્યાં વનમાં, મારે આંગણ રહ્યો કલેશ.
રણમાં ઊભો થોર એકલો, કાંટા કાંટા દેહ, તોય એને માથે ખીલ્યું ફૂલ, ગુલાબી નેહ.
આ માટી મારી મા, એનું ધાવણ અન્ન ને પાણી, એના ખોળે ખેલ્યો, એની ગાઉં હું ગુણવાણી.
હરિનું નામ લઉં ને મારો ભાર હળવો થાય, જેમ પવન અડે ને પાંદડું ડાળે ઝૂલી જાય.
મુખીની મૂછનો વળ, ભાઈ, આખું ગામ વખાણે, પણ ઘરમાં મુખિયાણી આગળ, મૂછ નીચી કોણ જાણે!
ઝાકળ વીણ, સખી, ઝાકળ વીણ, હજી તો સૂરજ ઊંઘે છે, ને રાત હજી છે ઝીણ.
ખેતરને શેઢે આપણ મળ્યાં, ને મોલ ઝૂક્યો ઝાઝો, તેં મને જોઈ, મેં તને જોયો, ને થંભી ગ્યો આખો વાઝો!
ઓધવજી, એટલું કહેજો શ્યામને જઈ, ગોકુળની ગાયો હજી ઊભી છે ઝૂરી રહી.
મેહુલિયો મંડાણો રે, ને ગામ આખું ગીતે ગાજે, ખેતર બોલે, ખળાં બોલે, મોર બોલે ઝાડે ઝાજે!
અમથી વાગી ઠેસ, ને અમથો ઊડ્યો મારો જીવ, સૈયર, કોણે આ મારગમાં વાવ્યા પ્રીતના બીજ?
હું તો થઈ ગઈ દીવાની રે, મારા સાંવરિયાની, લોક કહે છે: ઘેલી, હું તો કહું: નિશાની.
સાયબો ગ્યો પરદેશ, ને મારું તળાવ સુકાય રે, પાળે બેઠી વાટ જોઉં, પડછાયો લંબાય રે.
નથી માગતો મહેલ-મોતી, નથી માગતો તાજ, દેજે પ્રભુ, એવી આંખ, જે વાંચે પારકી દાઝ.