આ ટેગ સાથે 74 લેખ · પાનું ૨ / ૨
**— પરાગ રતનપરા** --- ફ્રોઈડ પાગલ નહોતો. પાગલ તો આપણે છીએ — જે એને પાગલ કહીને નિરાંતે સૂઈ ગયા. એ માણસે કહ્યું કે તમારી અંદર એક મજૂર છે જે રોજ ઈંટો ચણે છે, અને એક બીજો મજૂર છે જે રાત પડે ચૂપચાપ ઈંટો ખેંચી કાઢે છે.
Wishing the birthday બહુ બહુ શુભેચ્છાઓ, જીજ્ઞેશભાઈ! 🎂 પ્રિય જીજ્ઞેશભાઈ, તમે તો ધરમજના રાજાઓમાંના એક છો. તમારું દિલ એટલું વિશાળ છે કે તમે દરેક વ્યક્તિ, દરેક સંસ્થા અને દરેક જરૂરિયાતમંદને દિલ ખોલીને મદદ કરો છો.
# વિદેશીઓ કેમ ભાગે છે? — એક વ્યંગ **— પરાગ રતનપરા** --- અઢાર મહિના પહેલાંની વાત છે. ત્યારે ભારત "સોનાની લંકા" હતું. વિદેશી રોકાણકારો — જેમને આપણે પ્રેમથી FPI કહીએ છીએ — લાઇન લગાવીને ઊભા હતા.
# સાગર બિંદુ - આધ્યાત્મિક ચિંતન ## પ્રસ્તાવના સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ભક્તિ સાગરમાંથી નીકળેલા આ બિંદુઓ નાના લાગે, પણ તેમાં સમાયેલું જ્ઞાન અગાધ છે.
# ગુજરાતી નિબંધ --- **જોડાણનો ભય : એક માનસશાસ્ત્રીય ચિંતન** *— પરાગ રતનપારા* --- માણસ જન્મે છે ત્યારે એ માત્ર માંસનો ગોળો નથી હોતો. એ એક ધખધખતી ભઠ્ઠી છે — ભૂખની, સ્પર્શની, હૂંફની.
**સંગાથ — એક ગઝલ** તું મળ્યો ત્યારે જ મને મારી ભાષા જડી, વર્ષોથી જે શબ્દ શોધતી'તી, એ કડી જડી. બંધ ઓરડે દીવો એકલો બળતો હતો, તારા આવ્યે ઘરને આખું આંગણું, ખડકી જડી. ઝંખના ભટકતી'તી નામ વગરની ગલીએ, તારા ખોળે એને ઘર, હૂંફ, ને પથારી જડી.
**ગીત: "ચાંદની જેવો રંગ છે તારો"** *(પત્નીને પ્રેમભર્યું સમર્પણ)* ચાંદની જેવો રંગ છે તારો, રેશમ જેવા વાળ રસોડામાં ઊભી રહે તું, જાણે અન્નપૂર્ણાની ઢાળ તારી મીઠી વાણી સાંભળીને, પંખી પણ થાય મૌન મારું દિલ પણ ધડકે એવું, જાણે વીણાનો સૂર-ગૌણ તારા…
માનસિક મૉડલોનો માયાજાળ — પરાગ રતનપરા --- **૧. બડહાર્ટનો નિયમ** માણસ એક વિચિત્ર પ્રાણી છે. એ ભગવાનમાં માને છે, પણ મંદિરની દાનપેટી ગણે છે. એ પ્રેમમાં માને છે, પણ લગ્નપત્રિકામાં દહેજનો આંકડો લખે છે.
મેં પહેલાં ગુર્જિયેફના વિચારો — યાંત્રિક ઊંઘ, જાગૃતિનો અભાવ, "sleeping humanity" — યાદ કરું, અને ર.પા.ની શૈલી (ગીત/ગઝલ/અછાંદસ)માંથી જુદા જુદા મિજાજ ઉપજાવું. --- **૧.
**English Title:** *Seven Shades of Love — And Why We Indians Still Don't Know What It Means* **Gujarati Title:** *પ્રેમના સાત રંગ — અને આપણને હજી એકેય બરાબર સમજાયો નથી* --- પ્રેમ. બે અક્ષરનો શબ્દ.
**English Title:** *Fifty Shades of "I Love You" — And We Are Stuck With One* **Gujarati Title:** *પ્રેમના પચાસ રંગ — અને આપણે એક "આઇ લવ યુ" પર અટકેલા* --- આપણે ગુજરાતીઓ પ્રેમમાં પણ વેપારી છીએ.
**Gujarati Title:** શોર્ટકટનું સામ્રાજ્ય: રતન ખત્રી અને આપણો સહેલા પૈસાનો પ્રેમ --- મુંબઈની ગલીઓમાં એક માણસ હતો. નામ રતન ખત્રી. ધંધો? કંઈ નહીં. એણે ફેક્ટરી નહોતી નાખી, સોફ્ટવેર નહોતું બનાવ્યું, કોઈ પેટન્ટ નહોતી લીધી.
**English Title:** *The Genius of the "Boring" Marriage* **Gujarati Title:** *"કંટાળાજનક" લગ્નની ગુપ્ત હોશિયારી* --- ભારતીય સમાજમાં એક અજબ વિરોધાભાસ છે.
**English Title:** The Game is Played at the Doors **Gujarati Title:** રમત તો દરવાજે રમાય છે, સાહેબ --- કેસિનોમાં એન્ટ્રી ફ્રી હોય છે. સાંભળ્યું? ફ્રી. ગુજરાતી માણસનો સૌથી પ્રિય શબ્દ.
**English Title:** The Wedding Album of a Dying Institution **Gujarati Title:** મરતી જતી સંસ્થાનો લગ્ન-આલ્બમ --- લગ્ન. આ શબ્દ સાંભળતા જ ગુજરાતી મા-બાપના ચહેરા પર એ જ તેજ આવી જાય છે જે વેપારીને દિવાળીના ઘરાક જોઈને આવે છે.
**લલિતભાઈ ગોધસરા — ૭૫ની વધાઈ** લલિતભાઈ ગોધસરા, આજ આવ્યો અમૂલ્ય દિ', પંચોતેરનો પડાવ, ને ચહેરે હજી એ જ રંગત ભી. જેનિતા ને ધ્રુવના ગર્વીલા તમે પિતા, રેખાના તો તમે પતિ — પ્રેમમાં ક્યાંય ન મિતા!
**લલિતભાઈ ઘોડસરા — ૭૫ની વધાઈ** લલિતભાઈ ઘોડસરા, આજ આવ્યો અમૂલ્ય દિ', પંચોતેરનો પડાવ, ને ચહેરે હજી એ જ રંગત ભી. જેનિતા ને ધ્રુવના ગર્વીલા તમે પિતા, રેખાના તો તમે પતિ — પ્રેમમાં ક્યાંય ન મિતા!
ચૂમી by parag ratanpara એક ચૂમી ઊગી હોઠને ખેતરે, છપ્પ્પ્પ છપ્પ્પ્પ છપ્પ્પ્પ… (પાંપણને માર્યું તાળું મેં તો, શ્વાસને બાંધ્યો ખાટલે) છોકરી, તું ક્યાં લઈ ગઈ મારી અધ-પીધી પળ?
**Gujarati Title:** જેટલું વધારે ઓળખો, એટલું ઓછું ગમે --- આપણને બધાને એક ભ્રમ છે — બહુ મીઠો, બહુ જૂનો ભ્રમ. કે "માણસને ઓળખીશું તો પ્રેમ થશે." લગ્નની વાત આવે ત્યારે વડીલો કહે છે, "એકવાર મળી લો, ઓળખાણ થશે એટલે ગમશે.
**ગુજરાતી શીર્ષક:** રોજ ફેંકાતું બૂમરેંગ — તમારું વર્તન --- માણસ પોતાને બહુ સ્વતંત્ર સમજે છે. "હું તો મારી મરજીનો માલિક!" પણ વિજ્ઞાન કહે છે કે તમે માલિક નહીં, અરીસો છો. સામેવાળો હસે તો તમે હસો, સામેવાળો ઘૂરકે તો તમે ઘૂરકો.
**Language: The Brain's Tailor, Not Its Jailer** **ભાષા: મગજનો દરજી, જેલર નહીં** પરાગ રતનપરા ગુજરાતી માણસ ત્રણ ભાષામાં જીવે છે. નોકરી અંગ્રેજીમાં કરે છે, પ્રેમ હિન્દીમાં કરે છે (ફિલ્મોની મહેરબાની), અને ગુસ્સો તથા પૈસાની ગણતરી?
**Why We Fear Risk | આપણે જોખમથી કેમ ડરીએ છીએ?** પરાગ રતનપરા ગુજરાતી માણસને પૂછો કે "જોખમ એટલે શું?" તો એ બે સેકન્ડ વિચારશે, પછી ખિસ્સા પર હાથ મૂકશે. આપણા માટે જોખમની પહેલી વ્યાખ્યા પાકીટમાં રહે છે.
# Land vs Plot: જમીન ઉગાડવાની હોય, જોવાની નહીં **પરાગ રતનપરા** આપણા ગુજરાતીનો પહેલો પ્રેમ કયો? પત્ની નહીં, પ્લોટ. લગ્નની કંકોતરી છપાય એ પહેલાં એણે "એક પ્લોટ નાખી રાખ્યો છે" એવું કહ્યું હોય.
**Distance Model: નજીક આવો, પણ બહુ નજીક નહીં!** **ડિસ્ટન્સ મોડેલ: નજીક આવો, પણ બહુ નજીક નહીં!** પરાગ રતનપરા ગુજરાતી માણસ બે વસ્તુ રોજ માપે છે. એક સોનાનો ભાવ, બીજું સામેવાળાથી અંતર. સોનાનો ભાવ છાપામાં આવે છે.