છૂટા શેર ૮૭૧૧–૮૭૬૫

૮૭૧૧.
સવારે ઑફિસે જાઉં, ઘરે પાછો વળું મોડો,
નિહાળું બાળને સૂતું, સવારે ને ફરી રાતે.

૮૭૧૨.
હતો કૂવો, હતી ઘટમાળ, ને ઊભી હતી ગોરી,
હવે નળ ઘર મહીં આવ્યા, ગયાં એ ગીત કૂવામાં.

૮૭૧૩.
રમે ના એક પણ બાળક, ભણે છે રાતદિન સૌ તો,
હવે મેદાન સૂનું છે, ભરેલાં ટ્યૂશનો આખાં.

૮૭૧૪.
તમે આવ્યાં, ઝરૂખામાં વસંતે ફૂલ ખીલવ્યાં,
તમે ચાલ્યાં, ફરી પાછી ઉદાસી પાનખર લાવી.

૮૭૧૫.
અરીસો રોજ પૂછે છે, 'મને તું કોણ લાગે છે?'
કહું: 'જે નાનકો નાચ્યો હતો તારી સમીપે એ.'

૮૭૧૬.
કચેરીમાં ગયો અરજી ધરીને, ત્યાં બધા સાહેબ
કહે: 'આવો તમે કાલે', પછી કાલે ય 'કાલે'ને.

૮૭૧૭.
હજી જમના કિનારે રાધિકા શોધે નિશાનીઓ,
વહે છે નીર, પણ એ પગ નથી, ને વાંસળી મૂંગી.

૮૭૧૮.
હતી નાની, ખભે બેસી, ગગન જોતી હતી, આજે
હવે એ આભ આખું લઈ, વસે છે દૂર પરદેશે.

૮૭૧૯.
ન તલવારે, ન તોપોએ, ન સેનાએ જગત જીત્યું,
હૃદય જીત્યાં સદા કેવળ મધુર બે શબ્દ બોલીને.

૮૭૨૦.
પરાગે આ જ શીખ્યું છે, ખરે જો ફૂલ ડાળેથી,
હવા સાથે ઉડી બીજે, ફરીથી બાગ ઊગે છે.

૮૭૨૧.
પડે વરસાદ, તો સૌના ઝરૂખે ગીત ગુંજે છે,
ગરીબીને ગણાવે છે, ટપકતાં છાપરાં ટીપાં.

૮૭૨૨.
બધા સાથે જ બેઠા છે, ઘરે રવિવારની સાંજે,
છતાં સૌ પોતપોતાના નિરાળા દ્વીપ પર ફોને.

૮૭૨૩.
ગયો એ, તો સગાંઓએ ઘણી પોસ્ટો કરી શોકે,
ખભો દેવા ઘડી આવી, ન આવ્યા ચાર પણ સાથી.

૮૭૨૪.
હવે ગોળી ગળીને ઊંઘ આવે છે અમોને, મા,
તમારા સાદમાં જે નીંદ'તી, એ ના મળે ક્યાંયે.

૮૭૨૫.
ગબડતો, ઠોકરો ખાતો, ફરીથી ઊઠતો જાઉં,
હિમાલય પણ નથી ઊંચો, ચઢું જો એક પગલું રોજ.

૮૭૨૬.
ગલીમાં પાંચ વરસે એક દી નેતા પધારે છે,
હસીને હાથ જોડે છે, વચનનાં બી વિખેરે છે.

૮૭૨૭.
પટારે બાપુના કાગળ ઘણા, પીળા પડેલા સૌ,
હજી અક્ષર ઉપર એના, પસીનાની સુગંધી છે.

૮૭૨૮.
બધાને નમ્રતાની શીખ દીધી, પણ અકડ રાખી,
ઝુકાવી ના કદી ગરદન, નમે છે ડાળ ફળ આવ્યે.

૮૭૨૯.
વસંતે ફૂલ ખીલે છે, શિશિરમાં પાન ખરતાં, પણ
અડીખમ ઝાડ ઊભું છે, નથી ફરિયાદ એને કંઈ.

૮૭૩૦.
પરાગે ગીત ગાયું ને, હવાએ તાલ દીધો, ત્યાં
કળીઓએ ઉઘાડ્યો ઘૂંઘટો, શરમાઈને ધીમે.

૮૭૩૧.
રસોડે બા નથી, તોયે, ખનકતો સાદ ચૂડીનો,
હજી ફોરમ ભરી રોટી, હજી એ હૂંફ ચૂલામાં.

૮૭૩૨.
ઘણી ડિગ્રી લટકતી ભીંત પર, ને દીકરો ઘેરે
ભરે છે ફોર્મ રોજેરોજ, ને આશા ધરે મનમાં.

૮૭૩૩.
તને શોધ્યો શિવાલયમાં, તને શોધ્યો મિનારામાં,
હતો તું તો હૃદયમાં, ને ઝરૂખો બંધ રાખ્યો'તો.

૮૭૩૪.
થયા દાદા હવે ઘોડો, ઉપર પૌત્રો સવારી છે,
રમે બે બાળકો જાણે, વિસારી ભેદ વરસોનો.

૮૭૩૫.
કલમ મારી હતી તલવાર, એવું માનતો'તો હું,
નિહાળ્યા ઘાવ જ્યાં, ત્યાં તો કલમ ફાહું બની ધીમે.

૮૭૩૬.
હતી છત્રી ફકત એક જ, છતાં ભીંજ્યાં અમે બંને,
પવન પણ જાણતો'તો, એટલે છત્રી ઉડાડી ગ્યો.

૮૭૩૭.
હતી રોટી ફકત એક જ, હતા ભૂખ્યા ઘરે ચારે,
કહે મા: 'મેં જમી લીધું', વહેંચી દઈ, હસી ભૂખી.

૮૭૩૮.
મળી કંકોતરી એની, સરસ અક્ષર, સરસ મ્હેકે,
અને કાર્ડે હતું: 'આવો', અમારું નામ છાપેલું.

૮૭૩૯.
ચલાવે કીટલી બાળક, બધા સરકારને ભાંડે,
અને ચા પી ઉધારે, એ જ લોકો ભાષણો આપે.

૮૭૪૦.
પરાગે મ્હેકને પૂછ્યું, 'કયું છે ગામ તારું, બોલ?'
હસી બોલી: 'હવા ઘર છે, મને સરનામ ક્યાં હોતું?'

૮૭૪૧.
પડી ડેલી, ઉપર પીપળ, ઉદાસી ઓટલે બેઠી,
હજી ખીંટી ઉપર લટકે પિતાનો શ્વેત સાફો એ.

૮૭૪૨.
નથી ઘરમાં કશું રાંધ્યું, છતાં આવ્યા પરોણા, તો
ગરીબી પણ હસી આપે, ધરે છે ભાગની રોટી.

૮૭૪૩.
મુખોટા સેંકડો પ્હેર્યા, ઉતાર્યા, ને ફરી પ્હેર્યા,
હવે અસલી ચહેરાને અરીસો પણ નથી જાણે.

૮૭૪૪.
કમાયો ડૉલરો ઢગલે, ગુમાવ્યું આંગણું આખું,
હવે સ્ક્રીને મળે છે બા, નથી પણ ખોળલો એનો.

૮૭૪૫.
પરાગે શબ્દને વાવ્યા, હૃદયની ધૂળમાં ઊંડે,
હવે ઊગે ગઝલ જાણે, સુગંધી પાન પાનેથી.

૮૭૪૬.
તમે પૂછ્યું: 'કુશળ છો ને?', અમે બોલ્યા: 'મજામાં છું',
છુપાવ્યો આંસુનો દરિયો, હસીને પાંપણો પાછળ.

૮૭૪૭.
ભણે છે બાળ અંગ્રેજી, હવે 'મા' 'મૉમ' બોલાતી,
છતાં સપને રડે, તો એ પુકારે 'બા' જ ગુજરાતી.

૮૭૪૮.
હતો લંગોટિયો સાથી, હતા સાથે ગલીમાં સૌ,
હવે ભેટી પડે ના, તે કરે બસ 'હાય', ને આગળ.

૮૭૪૯.
અમાસે દીવડો નાનો, લડે છે રાત આખી એ,
નથી હથિયાર એની પાસ, બસ એ જાત બાળે છે.

૮૭૫૦.
વરસથી બારણું સામે, છતાં ના નામ જાણીએ,
ગયો, ત્યારે જ જાણ્યું કે, હતા એનાં ય સંતાનો.

૮૭૫૧.
પરાગે ફૂલ ચૂમ્યું તો, હવા ઈર્ષ્યા થકી ધ્રૂજી,
પુકારે: 'સાથ દે મારો, તને ખુશ્બૂ કરી દેવા.'

૮૭૫૨.
બપોરે ધોમ તડકામાં, ખડો છે ચોકમાં સંત્રી,
અમે ઠંડક મહીં બેસી, લખીએ પોસ્ટ: 'ભારે લૂ!'

૮૭૫૩.
ગયો'તો લાલ સરહદ પર, અને આવ્યો તિરંગામાં,
હજી મા સાંજ પડતાં ત્યાં, ભરીને થાળ મૂકે છે.

૮૭૫૪.
હતો વડલો, હતી છાયા, હતા સૌ ગામના ભેગા,
હવે ત્યાં મૉલ ઊભો છે, મળે છે છાંયડો પૈસે.

૮૭૫૫.
પરાગે શું કમાયું? ના કશું, બસ ફૂલની યાદો,
હવાને સૌ ધરી દીધી, હવે ખાલી હથેળી છે.

૮૭૫૬.
ઉતાવળ બીજને ક્યાં છે? સમય આવ્યે જ ઊગે છે,
અમે પણ રોજ ખોદી જોઈએ: ઊગ્યું? નથી ઊગ્યું!

૮૭૫૭.
તમારું નામ લેતાં તો, હવા થંભી જતી પળમાં,
હવે 'સ્વર્ગસ્થ' લાગે છે, તમારા નામની આગળ.

૮૭૫૮.
ગયા ગિરનાર, ત્યાં ચડતાં, ફકત સેલ્ફી ઘણી લીધી,
શિખર પર સૂર્ય ઊગ્યો, પણ અમે તો ફોનમાં ખોયા.

૮૭૫૯.
નદી પાછી નથી વળતી, સમય પાછો નથી ફરતો,
ખરેલું પાન કે છૂટ્યું વચન, પાછું નથી મળતું.

૮૭૬૦.
પરાગે શબ્દ જે મૂક્યા, હવાએ સાચવી રાખ્યા,
હજી ઝૂલે ઝરૂખે એ, સુગંધી સાદ થઈ ગુંજે.

૮૭૬૧.
હતો મેળો, હતાં ચકડોળ, ને ફુગ્ગા હવામાં'તા,
હવે મેળો ભરાયો ફોન પર, ના ધૂળ, ના હરખો.

૮૭૬૨.
ઘણી વાતો હતી કે'વા, ગળે શબ્દો અટક્યા'તા,
તમે જ્યાં આંખ ઢાળી, ત્યાં બધું સમજી ગયા, જાનમ.

૮૭૬૩.
હતી જ્યારે ગરીબી, ઘર ભરેલું'તું ઠહાકાથી,
હવે છે ધન ઘણું, ને ઓરડા સૂના, બધે મૌનો.

૮૭૬૪.
નગરમાં મેહ વરસે, તો સડક પર નાવ તરતી છે,
બધા ખાડા બતાવે છે, વચન કેવાં હતાં પોલાં.

૮૭૬૫.
પરાગે મૌન રાખ્યું તો, ઉઘડ્યાં ફૂલ શબ્દોનાં,
ઘણું બોલ્યો હતો ત્યારે, હતાં બસ પાંદડાં સૂકાં.

– પરાગ રતનપરા