છૂટા શેર ૭૩૮૬–૭૪૧૫

૭૩૮૬.
સવારે ચા ઝરૂખે રોજ પીતા’તા પિતાજી જ્યાં,
હવે ખાલી પડી ખુરશી ઉપર તડકો જ બેસે છે.
૭૩૮૭.
હજારો દીપ ઝળહળતા, સજાવ્યા ચોક રંગોથી,
છતાં તારા વિના આ ઘર અમાસે ડૂબતું લાગે.
૭૩૮૮.
ગરીબોના ઘરે જઈને, સરસ ફોટા પડાવીને,
પછી એ ઝૂંપડી રાતે હટાવી ‘સ્વચ્છતા’ કાજે.
૭૩૮૯.
તમે આવ્યાં નહીં, ને ચાંદ પણ ઊગ્યો ઘણો મોડો,
હવા પણ બારણે ઊભી, તમારી રાહ જોતી’તી.
૭૩૯૦.
પરાગે ફૂલને પૂછ્યું: ‘કહે, તું કાં ખરી જાતું?’
હસીને ફૂલ બોલ્યું: ‘હું ખરું, તો તું ઉડે આગળ.’
૭૩૯૧.
હવે ચશ્માં વિના આ પત્ર વંચાતો નથી મારો,
છતાં સ્પર્શી શકું છું હું, હજી એ પ્રેમના અક્ષર.
૭૩૯૨.
વિદેશે સાહ્યબી છે સૌ, મળે ડૉલર ઘણા, તોયે
નથી બાના બનાવેલા ગરમ એ રોટલા ઊના.
૭૩૯૩.
બધા ખાલી હથેળીએ અહીં આવ્યા, જવાના પણ,
છતાં મુઠ્ઠી કસી રાખી, લડે છે જિંદગીભર સૌ.
૭૩૯૪.
નદી દોડી હતી મીઠી, સમંદરને મળી, ત્યાં તો
બની ખારી, ગુમાવ્યું નામ ને મીઠાશ બંને પણ.
૭૩૯૫.
પરાગે મ્હેક વેરી સૌ દિશામાં, ના કશું રાખ્યું,
ગણે છે લોક: ‘શું પામ્યો?’ — કહું: ‘આખી હવા મારી.’
૭૩૯૬.
નદીના કાંઠડે બેસી, અમે તારા હતા ગણતા,
હવે ગણતો સદા, ને આ ગગનમાં એક ઓછો છે.
૭૩૯૭.
કદી શબ્દે ઘવાયો હું, કદી મૌને મને માર્યો,
તમે તો બેઉ ધારોની કટારી શા હતાં, સાજન.
૭૩૯૮.
પરાગે ડાળ છોડી, ને પવનનો સાથ લીધો, ત્યાં
હવે સૌ બાગ પોતીકા, હવે સૌ ફૂલ પોતાનાં.
૭૩૯૯.
સરોવર સાવ સૂકું છે, બગીચે ધૂળ ઊડે છે,
છતાં સરકારના કાગળ મહીં ત્યાં બાગ ખીલ્યો છે.
૭૪૦૦.
પિતાનો હાથ ઝાલીને, નિશાળે જે જતી’તી, એ
હવે ઝાલી પિતાનો હાથ, લઈ જાતી દવાખાને.
૭૪૦૧.
ગયા પરદેશ સૌ બેટા, ઘરે છે વૃદ્ધ જોડું બસ,
દિવાળીએ ય એકાદો દિવો, ને બે જ થાળીઓ.
૭૪૦૨.
પરાગે ફૂલથી લીધું, હવાને સૌ ધરી દીધું,
સુગંધી ક્યાં હિસાબો રાખતી? વેરાય, ને ચાલે.
૭૪૦૩.
હવે ઘરમાં બધું છે, પણ નથી વાતો, નથી હાસ્યો,
ચમકતો સ્ક્રીન ભીંતે, ને ઘરે સૌ મૌન ધારીને.
૭૪૦૪.
પિતાના પગ તણી છાપો હજી ખેતરમહીં ઊંડી,
હજી હળ ખેડતાં લાગે, પિતા પણ સાથ ચાલે છે.
૭૪૦૫.
હવા ઝેરી, નદી કાળી, ખરીદો બાટલી પાણી,
છતાં મંચે ‘વિકાસો’નાં ગવાતાં ગીત તો ઊંચાં.
૭૪૦૬.
તમારું સ્મિત હજી ઝૂલે ઝરૂખે, જોઈ લો, સાજન,
તમે તો ક્યારનાં ચાલ્યાં, ભરીને આ ગલી સૂની.
૭૪૦૭.
પરોઢે કૂકડો બોલે, હજી બા ગીત ગાતી’તી,
હવે એલાર્મ વાગે છે, હવે ઘરમાં નથી ઘંટી.
૭૪૦૮.
ભલે વિદ્યા નથી, ડિગ્રી ખરીદેલી હશે એની,
સભામાં તોય ભાષણ દે, ‘ભણો, આગળ વધો સૌએ.’
૭૪૦૯.
તમારો પત્ર છાતીએ દબાવી ઊંઘતી’તી જે,
હવે વંચાય ના, તોયે હજી હૈયે દબાવે છે.
૭૪૧૦.
નનામી નીકળી ત્યારે, બધા બોલ્યા: ‘હતો સારો’,
હતો જીવંત ત્યારે કોઈ ના બોલ્યું, હવે બોલ્યાં.
૭૪૧૧.
ઉનાળે ધોમ તડકામાં હતો મજદૂર પાલખ પર,
અને એસી તળે બેઠા, ધણી એના ગણે નોટો.
૭૪૧૨.
ભરી બાથે મળે સૌ, ને હસીને ‘વાહ’ બોલે સૌ,
ફરે જ્યાં પીઠ, ત્યાં તો થાય નિંદાનાં ભજન ભેગાં.
૭૪૧૩.
નદી પાછી નથી વળતી, ગયો તે કાળ પણ એવો,
નકામું ઝૂરવું પાછું, ઉજવ આ આજની પળને.
૭૪૧૪.
હજી ફળિયું, હજી આંબો, હજી ઝૂલો, હજી બારી,
ગયાં છે ક્યાં બધાં બાળો, અહીં જે રોજ રમતાં’તાં?
૭૪૧૫.
ઘડો કાચો ભલે, તોયે ભરે છે જળ સદા ઠંડું,
શરીરે આ ય માટીનું, ભરી લે પ્રેમનું થોડું.
– પરાગ રતનપરા