છૂટા શેર ૫૪૧–૫૯૦
૫૪૧.
ઉઘાડી હથેળી, તરસતી નજર છે,
હવે ભીખ ને પ્રાર્થનામાં ફરક ક્યાં?
૫૪૨.
તમે ફૂલ આપ્યું, હતી સાથ કંટક,
હજી હાથ મ્હેકે, હજી હાથ દુખતો.
૫૪૩.
પડું તો રડે એ, હસું તો હસે એ,
બધે દર્પણો, પણ ખરું બિંબ મા છે.
૫૪૪.
ઘરો આભ અડતાં, હૃદય સાવ નાનાં,
પડોશી અજાણ્યા, સગા પણ પરાયા.
૫૪૫.
પરાગે ન માગ્યું કદી નામ ક્યાંયે,
છતાં મ્હેક એની હવાએ ગજાવી.
૫૪૬.
નયન છે સમંદર, અધર પર હસી છે,
છુપાવી હસીમાં હૃદયની ઉદાસી.
૫૪૭.
હજારો ‘શુભેચ્છા’ મળે ફોન પર, પણ
પિતાની ખબર કોણ પૂછે ઘરે તો?
૫૪૮.
ઝરૂખે ઢળી સાંજ, રસ્તો ય સૂનો,
તમે ના પધાર્યા, ઉદાસી પધારી.
૫૪૯.
ધરા પર ધરે બીજ, આકાશ સામે,
અને વ્યાજના ચોપડે નામ એનું.
૫૫૦.
લખું રેત પર, ને મિટાવે સમંદર,
છતાં રોજ લખવું, ઇરાદો અમારો.
૫૫૧.
ખરે ફૂલ, એ પણ સુગંધે હસીને,
પરાગે મરણને ય માણ્યું મજાથી.
૫૫૨.
હવે ‘બાપુ’ નોટો ઉપર છે, મજામાં,
સદા સત્ય ભટકે બિચારું ગલીમાં.
૫૫૩.
પિતાએ ધરી દીકરીને વિદાયે,
રડે ઓસરી, ને રડે ઓરડા પણ.
૫૫૪.
નમે દીપ થોડો, વધે તેજ આખું,
નમે તે જ ઊંચે ચડે છે, ખરું છે.
૫૫૫.
ઢળી પાંપણો, ગાલ રાતા ગુલાબી,
ન બોલી કશું, તોય બોલી બધું એ.
૫૫૬.
હતી નાવ કાગળ તણી, ને સમંદર
ગલીનું ભરેલું જ ખાબોચિયું’તું.
૫૫૭.
અહમનો મિનારો ગગન આંબવા ગ્યો,
પછી ધૂળ ભેગો થયો એક ઝટકે.
૫૫૮.
ભણાવી ઘણાને બનાવ્યા સિતારા,
હવે એ જ શિક્ષક ગલીમાં અજાણ્યા.
૫૫૯.
હજારો સખા સ્ક્રીનમાં, ને મજામાં,
દરદમાં ન આવે સખા એક પણ ત્યાં.
૫૬૦.
હવા મ્હેક લઈને સરી દૂર ક્યાંયે,
પરાગે ન રોકી, હસીને વળાવી.
૫૬૧.
ભલે ઝૂંપડી, પણ દિલાવર ભરી છે,
અમીરી હૃદયની, ઘરોની નહીં છે.
૫૬૨.
ધરે છાંયડો ઝાડ, પૂછે ન નાતો,
અમે માનવી ભેદ પાડ્યા હજારો.
૫૬૩.
બધાં સાથ છોડી ગયાં મધ્યરસ્તે,
હવે માત્ર મારો જ છાંયો રહે છે.
૫૬૪.
પરાગે ન કીધું કશું ફૂલને પણ,
છતાં મ્હેકથી બાગ જાણી ગયો સૌ.
૫૬૫.
તમે દૂર જાઓ, ભલે સાત દરિયા,
નજરથી ગયા, ના હૃદયથી કદી પણ.
૫૬૬.
નવા વર્ષની આ નવી ટેક લીધી,
દિવસ ત્રણ ગયા, ઊંઘ જીતી, મજાથી!
૫૬૭.
અમારી ગલીમાં હતી એક પીપર,
કપાતાં, ગલીએ ય ઓઢી ઉદાસી.
૫૬૮.
ગયું બાળપણ, ને જવાની ય ચાલી,
હવે આયનો રોજ પૂછે: ‘કહે, કોણ?’
૫૬૯.
હતી બા તણી હાથ-રેખા ઘસાયેલ,
છતાં એ જ હાથે ઘડાયાં નસીબો.
૫૭૦.
અબોલા હતા ત્રણ દિવસથી ઘરે, પણ
કપે ચા હતી, ખાંડ ઓછી, ગમે એ.
૫૭૧.
જુવાનો ગયા સૌ, નગર કે વિદેશે,
હવે ગામમાં ખાટલા ને બુઢાપો.
૫૭૨.
ઘણા બાગ જોયા, ઘણાં ફૂલ ભાળ્યાં,
પરાગે ખરું ફૂલ દીઠું વગડમાં.
૫૭૩.
હજી ડાયરીમાં ગુલાબી નિશાની,
ગયાં આપ, પણ મ્હેક ત્યાં છે હજી પણ.
૫૭૪.
તિરંગે લપેટી, ઘરે લાલ આવ્યો,
હતી રાખડી હાથમાં બેનની ત્યાં.
૫૭૫.
અષાઢી ઝરે બુંદ, માટી મહેકે,
અને બાળપણની ગલી ઊઘડે છે.
૫૭૬.
ન સોનું, ન ચાંદી, ન મોતી, ન હીરા,
અમારી કને બસ ગઝલ એક મૂડી.
૫૭૭.
હતી રાત કાળી, ન દીવો, ન તારો,
તમારું સ્મરણ ત્યાં થયું ચાંદની શું.
૫૭૮.
ઘણાં મંદિરો ને ઘણી મસ્જિદો પણ,
ખુદા તો રહે બસ હૃદયમાં, ખરું ને?
૫૭૯.
પતંગો ઉડાડી અમે આભ આંબ્યું,
હવે બાળકો ફોનમાં આભ શોધે.
૫૮૦.
પિતાને કદી આંખ ભીની ન દીઠી,
વિદાયે બહેની, પછી રાત આખી.
૫૮૧.
પરાગે ભરી મ્હેક ઝોળી મહીં, ને
હવામાં ઉડાડી, જગત થ્યું સુગંધી.
૫૮૨.
ધરાયેલને થાળ ભરપૂર ધરતા,
અને ભૂખને સૌ દિલાસો જ દેતા.
૫૮૩.
સવારે જતો ને ફરું સાંજ પાછો,
વચે આયખું નોકરીમાં વટાવ્યું.
૫૮૪.
નથી આંગણું, ના ઝરૂખો, ન તુલસી,
અહીં ફ્લૅટમાં સૂર્ય પણ ના ઉતરતો.
૫૮૫.
ગરીબી ભલે, પણ વહેંચી જમે સૌ,
તિજોરી ભરી, તોય ભૂખ્યા અમીરો.
૫૮૬.
હતી ગામની સૌ પડોશણ ય માસી,
હવે નામ પણ ના જણાતું ગલીમાં.
૫૮૭.
તમે હાથ મેલ્યો અધૂરે સફરમાં,
હવે પગ ચલે, પણ હૃદય ત્યાં જ ઊભું.
૫૮૮.
હતા ચાંદ-તારા લગનની પહેલાં,
પછી શાકના, દૂધના ભાવ-તાલો.
૫૮૯.
હજી ના લખેલી ગઝલ શ્રેષ્ઠ મારી,
પરાગે રચી મૌન, ને મ્હેકતી એ.
૫૯૦.
તમારી ગલીમાં ફરી આવવું છે,
કશું કામ ના, બસ, ઘડી શ્વાસ લેવો.
– પરાગ રતનપરા