પોતાનાં જ પારકાં

ઘરને આંગણ ઊગ્યો લીમડો, છાંયો દેતો સૌને,
પણ કડવો કડવો કહીને કાપ્યો મારાં જ લોકે મૌને.

દુકાળ પડ્યો ત્યારે મેં તો ઘરનું ધાન ઉલેચ્યું,
ભાઈ, ભત્રીજા, ભેરુ, સૌને વહાલ વહેંચી વહેંચ્યું;
વારો આવ્યો મારો ત્યારે બારણાં બધાં ભીડાયાં,
એક અજાણ્યો વટેમાર્ગુ આવ્યો, આંસુ લૂછ્યાં લાયાં…
ઘરને આંગણ…

જેને ખભે ઊંચકીને મેં મેળો આખો બતાવ્યો,
એણે જ મારા ખભા પરથી ભાર ન એક ઉઠાવ્યો;
પારકાં થઈ ગ્યાં પોતાનાં, ને પારકાં પોતીકાં,
લોહીના સગપણ કરતાં ઘટ્ટ નીકળ્યાં પાણીનાં ટીપાં…
ઘરને આંગણ…

પરાગ કહે: જો, લીમડો તોયે રોજ પવન ઢોળે છે,
કાપનારના આંગણિયે પણ છાંયડો એ ખોળે છે;
સગપણ નામે સોદા ભલે, આપણે તો બસ આપવું,
ઝાડ થઈને ઊગવું, ને ઝાડ થઈને જ કપાવું…
ઘરને આંગણ…

– પરાગ રતનપરા