પાછો ગામ ગયો

પાછો ગામ ગયો તો વડલે પૂછ્યું: ‘ક્યાં હતો રે ભાઈ?’
ઝાંપે ઝાંપે ઊભી મારી ઓળખ, ધૂળમાં ઢંકાઈ.

ગોંદરે ગાયો નહોતી, નહોતી પનિહારીની હાર,
નિશાળની ઘંટડી ચૂપ, ને ચૂપ હતો લુહાર;
કૂવાના થાળે બેઠી’તી એક વાંકી વૃદ્ધ માઈ,
મને જોઈ બોલી: ‘રાધીનો દીકરો? આવ્યો ભાઈ!’…
પાછો ગામ ગયો…

ઘર ઊભું’તું, પણ ઓસરીએ નહોતી બાની ખાટ,
ખીંટીએ ટીંગાયો’તો બાપુજીનો તૂટેલો હાથ;
તુલસીક્યારો સૂકો, તોય એક પાંદડું લીલું,
જાણે કહેતું: ‘આવ, હજી ય આંગણ તારું શીળું’…
પાછો ગામ ગયો…

પરાગ કહે: આ ગામ નથી કંઈ નકશા પરનું ટપકું,
એ તો મારી છાતીમાં ધબકતું પહેલું ધડકું;
ભલે ઉજ્જડ થાય ગલી ને ભલે ખરે ખોરડાં,
ગામ તો જીવે છે જ્યાં સુધી હૈયે એનાં ઓરડાં…
પાછો ગામ ગયો…

– પરાગ રતનપરા