છૂટા શેર ૭૦૧૬–૭૦૬૫
૭૦૧૬.
મેઘ ગાજ્યો ગામમાં, ને હું અહીં ઑફિસ મહીં,
ફાઇલો ભીંજાય ના, પણ આંખ ભીંજાતી રહી.
૭૦૧૭.
ઢીલ દીધી, ને પતંગે આભ સૌ ચૂમ્યું, પછી
તાણતાં એ કટ થયો, સંબંધનું પણ એમ છે.
૭૦૧૮.
ગામ આખું રંગમાં, પણ એક વિધવા બારણે,
કોઈએ છાંટ્યો નહીં ત્યાં રંગ, ને બળતી રહી.
૭૦૧૯.
ઝૂંપડીમાં એક દીવો, બંગલે ઝગમગ ઘણી,
પણ દિવાળી તો ખરી, જ્યાં દીવડો હસતો મળે.
૭૦૨૦.
લગ્નમાં સૌ ઝગમગે, ને ડ્રોન ગાજે આભમાં,
બાપ ઊભો એક ખૂણે, આંગળે ગણતો કરજ.
૭૦૨૧.
રાધિકા ઊભી નદીને ઘાટ, પીંછું હાથમાં,
દ્વારિકાનો રાજવી પણ એ જ પીંછે ઝૂરતો.
૭૦૨૨.
તીર્થ ખૂંદ્યાં, ગ્રંથ વાંચ્યા, મૌન પણ સાધ્યું ઘણું,
આખરે દીઠો ખુદા મેં એક ભૂખ્યા બાળમાં.
૭૦૨૩.
જીવતાં જે બોજ ગણતા, એ જ ચારે આજ તો
કાંધ પર લઈ ચાલતા, ને રામ બોલે સાથમાં.
૭૦૨૪.
ભીડમાં ચાલ્યા કરે સૌ, કોઈ પણ કોનું નથી,
એકલાપણ ભીડમાં ઓઢી બધા ચાલે છતાં.
૭૦૨૫.
આ પરાગે ફૂલ-ફૂલે ઘર વસાવ્યાં, તોય પણ
કોઈ સરનામું ન એનું, પૂછશો તો ના મળે.
૭૦૨૬.
ચા ભરેલી એક પ્યાલી, દોસ્ત બે, ને રાત પણ,
એ હતું સુખ, આજ કૉફી શૉપમાં ક્યાં એ મળે?
૭૦૨૭.
ધ્રૂજતા હાથે હજી બા કાંકરા વીણ્યા કરે,
આંખ ઝાંખી, પણ બધાનાં દુઃખ દેખાતાં હજી.
૭૦૨૮.
ચૂંટણીમાં ઝૂંપડીએ ભાખરી ખાધી હતી,
ને પછી એ ઝૂંપડી તોડી, બનાવ્યો ‘મૉલ’ ત્યાં.
૭૦૨૯.
ડૉક્ટરે કીધું: ‘હવે ના ફાફડા, ના ગાંઠિયા,’
ત્યારથી રોજે ય સ્વપ્ને ફાફડા દેખાય છે.
૭૦૩૦.
નોટ ગણવામાં ગયો આખો જનમ, ને આખરે
જિંદગી ગણવી હતી, એ ગણતરી બાકી રહી.
૭૦૩૧.
ટેબલોના ચક્કરે જૂતાં ઘસાયાં કેટલાં,
અંતમાં સાહેબ બોલ્યા: ‘દક્ષિણા લાવ્યા ખરા?’
૭૦૩૨.
શબ્દની વચ્ચે છુપાયું મૌન, એ સાચી ગઝલ,
બોલવામાં જે ગયું, એ માત્ર ભાષણ થઈ ગયું.
૭૦૩૩.
વારતામાં રાજકુંવર, ને પરી, ને ચાંદની,
ઊંઘ ત્યારે આવતી’તી, આજ ગોળી ખાઈને.
૭૦૩૪.
જે ઘડી મટતો ગયો ‘હું’, ત્યાં ખુદા સામે હતો,
દ્વાર ખુલ્લું તો હતું, પડદો હતો બસ ‘હું’પણું.
૭૦૩૫.
આ પરાગે જે ગઝલમાં વાત કીધી, એ બધી
ફૂલની પાસે ઉછીની, ને હવાની ભેટ છે.
૭૦૩૬.
કોયલે ટહુકો ઉછાળ્યો, આંબલો મ્હોરી ગયો,
આપણા સો શબ્દ પણ ના એટલું કરતા કદી.
૭૦૩૭.
ગામની ધૂળે રમેલો હું હવે છું ‘ફ્લૅટ’માં,
આજ એ ધૂળે જ મારું નાક સળવળતું રહે.
૭૦૩૮.
એ ગયો, ને કીટલી પર આજ પણ એ બાંકડો
રાહ જોતો સાંજના, ખાલી, બિચારો, એકલો.
૭૦૩૯.
બાપની ખીંટી ઉપર એ પાઘડી લટકે હજી,
આબરૂનો ભાર લઈને, એ ય ઝૂકી છે હવે.
૭૦૪૦.
અત્તરોના હાટમાં હસતો ફરે ત્યાં તો ‘પરાગ’,
મ્હેક એની તો મફત, ને વાયરે વ્હેંચાય છે.
૭૦૪૧.
ચોકમાં ગરબા રમે સૌ, માવડી જોતી રહે,
જે સદા રમતી હતી, એ બા ય બેઠી ઓટલે.
૭૦૪૨.
રાવ લઈ ગોપી ય આવી: ‘લાલ તારો ચોર છે’,
માત હસતી: ‘ચિત્ત મારું ચોરતો એ રાતદિન.’
૭૦૪૩.
બોર એઠાં, રાહ લાંબી, આંખ ઝાંખી, ઝૂંપડી,
રામ આવ્યા જે ઘડી, શબરી ય પામી મોક્ષ ત્યાં.
૭૦૪૪.
સ્ક્રીન પર બા રોજ મારા ગાલ સ્પર્શે આંગળે,
કાચ ઠંડો, આંગળી પણ થીજતી ત્યાં એકલી.
૭૦૪૫.
આ પરાગે બીજ થઈને ધૂળને ઘર માનિયું,
ત્યાં પછી ઊગી ઘટા, ને છાંયડો સૌનો થયો.
૭૦૪૬.
‘માત્ર જોવા’ જઈ ચડી એ મૉલમાં, ને સાંજના
હાથમાં બિલ લાખનું, ને એ જ ‘જોવા’નું ઇનામ!
૭૦૪૭.
બીજ દાટ્યું, તો ધરા બોલી: ‘ભરોસો રાખજે,’
અંધકારે ઊતરે જે, એ જ ઊગે છે ફરી.
૭૦૪૮.
શ્રાદ્ધમાં તો ખીર મૂકી કાગને, ને જીવતાં
બાપને દીધી હતી રોટી ગણીને બે જ બે.
૭૦૪૯.
પાપ ધોવા સૌ ગયા ગંગા તટે, ને આખરે
ગંગ ખુદ મેલી બની, એને હવે ક્યાં ધોઈએ?
૭૦૫૦.
‘છોટુ’ ઘસતો વાસણો ઢાબા ઉપર રાતે બધી,
ત્યાં જ ભીંતે સૂત્ર ઝૂલે: ‘બાળપણ અણમોલ છે.’
૭૦૫૧.
એ ટપાલી આવતો, તો દોડતું ફળિયું બધું,
આજ સંદેશા ઘણા, પણ એ ઉમળકો ક્યાં હવે?
૭૦૫૨.
નીરમાં ઘસતો ગયો તો પથ્થરો લીસો થયો,
જિંદગીની ઠોકરે મુજ ધાર સૌ બુઠ્ઠી થતી.
૭૦૫૩.
સાગરે તોફાન, તો પણ નાવ ઝૂમે મોજથી,
એ હલેસાંને ભરોસો હાથ પર કેવો હતો!
૭૦૫૪.
‘ક્યાં રહે છે?’ પૂછતાં, બોલ્યો હસીને આ ‘પરાગ’:
‘વાયરો મારો ઉતારો, ફૂલ મારાં ગામ છે.’
૭૦૫૫.
હાથ બાના સાવ ખરબચડા હતા, ને તોય પણ
ગાલ પર ફરતા જ, રેશમ શી હતી કૂણાશ ત્યાં.
૭૦૫૬.
સત્ય બોલ્યો, તો રિસાયા દોસ્ત સૌ, ને આખરે
માત્ર દર્પણ સાથ ઊભો, એ ય ઝાંખો થઈ ગયો.
૭૦૫૭.
બૅટરી ઘટતી હતી, ને જીવ અધ્ધર થઈ ગયો,
ચાર્જરે જાણે ધરી સંજીવની આ પ્રાણને.
૭૦૫૮.
ઓટલે બે ડોસલાં, ને એક ચા, બે ચૂસકી,
સાઠ વરસોમાં ઝઘડતાં, તોય છૂટાં ના થયાં.
૭૦૫૯.
આ પરાગે ઝાકળે ભીંજાઈ જોયું રાતભર,
સૂર્ય ઊગ્યો, ઝાકળો ઊડી ગયાં, હું મ્હેકમાં.
૭૦૬૦.
થાળ ઈશ્વરને ધરું, ત્યાં બારણે ભૂખ્યો હતો,
ઈશ બોલ્યો: ‘ભૂખ એની, થાળ મારો એ જ છે.’
૭૦૬૧.
પીઠ પર દફતર લદાયું, ને ગયું આ બાળપણ,
સો ટકા આવ્યા, છતાં એ હાસ્યમાં ઝીરો હતો.
૭૦૬૨.
દૂધ પાયું નાગને, ને માણસે ડંખ્યા અમે,
નાગનું વિષ તો ઉતારે, માણસોનું ઝેર ના.
૭૦૬૩.
થેપલાંની પોટલી લઈ, ચાંદ પર પણ ગ્યો ‘પટેલ’,
ત્યાં ય ‘મોટલ’ એક ખોલી, ‘રેન્ટ’ લે ડૉલર મહીં.
૭૦૬૪.
આંગળી પકડી હતી મેં દીકરાની એક દી,
આજ એ પકડે મને, ને પાર રસ્તો થાય છે.
૭૦૬૫.
ધૂળ પણ મ્હેકે, ‘પરાગે’ જ્યાં ઘડીભર બેસતો,
એ જ માટીમાં ભળીને મ્હેક થઈ જાશે ફરી.
– પરાગ રતનપરા
કવિ: પરાગ રતનપરા · તખલ્લુસ: ‘પરાગ’
કાવ્ય ક્રમ ૩૫૩૨–૩૬૩૧ · શેર ક્રમ ૭૦૬૬–૭૨૬૫