છૂટા શેર ૬૦૬૬–૬૧૨૫
૬૦૬૬.
સાંજ પડતાં મા કરે તુલસી કને દીવો સદા,
ફ્લેટમાં તો છોડ છે, પણ ક્યાં હવે એ સાંજ છે?
૬૦૬૭.
રોજ છાપામાં બિલોરી કાચથી શોધે પિતા
દીકરાનું નામ, જે પરદેશ જઈ ખોવાઈ ગ્યો.
૬૦૬૮.
એક ઝરમર કાગળે પડતાં જ શાહી રેલ થઈ,
શબ્દ મારા રાતભર મારી જ સામે રોઈ ગ્યા.
૬૦૬૯.
વૃક્ષ તો કાપી નખાયું, તોય એના છાંયડે
ગામ આખું બેસવાને આવતું, પાછું જતું.
૬૦૭૦.
વાયદા નેતા તણા છે ઇન્દ્રધનુ જેવા જ, લો,
રંગ સાતે સાત છે, પણ એક ટીપું જળ નથી.
૬૦૭૧.
પૂછતો બાળક: ‘ખુદા ક્યાં?’ મા બતાવે દિલ ભણી,
ને પછી ખિસ્સે શરટના શોધતો ભગવાનને.
૬૦૭૨.
કેલરી ગણ્યા કરી મેં, ખાંડ છોડી, તેલ પણ,
પણ ગણી ના રોટલી, જે માવડી દે હેતથી.
૬૦૭૩.
જિમ મહીં હું સો કિલો વજનો ઉપાડું રોજ, પણ
બાપની એ લાકડી પણ ઊંચકી ના હું શકું.
૬૦૭૪.
ગાલ પર જે કરચલી છે, એ સમયના કાગળો,
કાળ લખતો, ને અરીસો રાતભર વાંચ્યા કરે.
૬૦૭૫.
ભીડમાં તો એકલો છું, ને ઘરે જ્યાં એકલો,
યાદની આખી સભા ત્યાં ઊમટી આવે તરત.
૬૦૭૬.
ના નદી પાછું વળીને જોય, તોયે ખળખળે,
એક પર્વતનું પિયર એ સાથમાં લઈને ફરે.
૬૦૭૭.
બાપનું મોં જેમ જોતું હોય બાળક આશથી,
એમ ધરતીપુત્ર સામે આભને જોતો રહે.
૬૦૭૮.
એક નાનો દીવડો અંધાર સાથે ના લડે,
બસ ઝળકતો, ને પછી અંધાર પોતે ઓગળે.
૬૦૭૯.
‘હું મજામાં’ એમ લખતાં એટલી વેળા, હવે
આંગળીઓ જૂઠ બોલે છે, કલમ હો કે ન હો.
૬૦૮૦.
વાંસળી પોલી હતી, તેથી જ ગાતી થઈ શકી,
હુંપણાથી જે ભરેલા, એ કદી ગાતા નથી.
૬૦૮૧.
પાસપોર્ટે છે વિદેશી સ્ટેમ્પ, ખિસ્સે ડૉલરો,
પણ હૃદયમાં તો હજી ગુજરાતનો ધબકાર છે.
૬૦૮૨.
રાધિકા જમુના કિનારે રાહમાં છે શ્યામની,
વાંસળીના સૂર લઈને નીર ચાલ્યું દ્વારિકા.
૬૦૮૩.
ગ્યા સુદામા દ્વારિકા લઈ તાંદુલો મુઠ્ઠી ભરી,
ને પછી ઐશ્વર્ય સઘળું ઝૂંપડી શોધી ગયું.
૬૦૮૪.
દીકરી તો પત્રમાં લખતી: ‘અહીં સૌ ઠીક છે,’
બાપ વાંચે છે, લખેલું ના હતું જે પત્રમાં.
૬૦૮૫.
લગ્નમાં આવ્યા હજારો લોક, ભોજન ઠાઠથી,
બે હૃદય ત્યાં એકબીજાને જરા ના ઓળખે.
૬૦૮૬.
બેંકનું બેલેન્સ વધતું જાય છે વરસોવરસ,
ને ઘટે છે રોજ રાતે ઊંઘનું બેલેન્સ પણ.
૬૦૮૭.
ફાઈલોને પગ નથી, ચાલે નહીં એ ઓફિસે,
તેલ પૈડાંને જરા પૂરો, પછી તો દોડશે.
૬૦૮૮.
ચૂંટણી પ્હેલાં હતા જે હાથ જોડેલા બધા,
એ જ હાથો ચૂંટણી બાદે ગયા ખિસ્સાં મહીં.
૬૦૮૯.
પાંચસો મિત્રો હતા, સ્ક્રીને સદા હાજર બધા,
કાંધ દેવા અંતમાં તો ચાર પણ ભેગા ન થ્યા.
૬૦૯૦.
આલ્બમે જૂના બધા હસતા હતા, કારણ સરળ:
કોઈને ક્યાં જાણ’તી કે કાલ શું લઈ આવશે?
૬૦૯૧.
હૉસ્પિટલની બેંચ પર જે રાત વીતી જાગતાં,
એ જ રાતે સાવ સાચી પ્રાર્થના મેં પણ કરી.
૬૦૯૨.
ટ્રેનની બારી ઉપર બેસી નિહાળું હું બધું,
દૃશ્ય પાછળ દોડતાં, જાણે ગયેલાં વર્ષ સૌ.
૬૦૯૩.
નામ, પદવી, સિદ્ધિઓ તકતી ઉપર કોરાઈ છે,
પણ હૃદયના ઘાવની યાદી કબરમાં લઈ ગયો.
૬૦૯૪.
પત્ર તારો મેં છુપાવ્યો ભાગવતમાં, ત્યારથી
એ જ પાનું ખોલતાં થઈ જાય છે પૂજા સમું.
૬૦૯૫.
ખણકતી ચૂડી બધી તૂટી, છતાં કાંડા ઉપર
એ જ લીલી છાપ ખણકે છે હજી પણ રાતભર.
૬૦૯૬.
શબ્દની તલવાર બંનેએ ઉગામી રાતભર,
આખરે તો મૌન જીત્યું, શબ્દ હાર્યા બોલકા.
૬૦૯૭.
પત્રપેટી ઝાંપલે લટકે, ભરેલી કાટથી,
કોઈ લખતું ના હવે, ને ફોનમાં બસ વાત છે.
૬૦૯૮.
ઓસરીમાં બાપના જોડા હતા સૂના સદા,
એક ચકલીનો હવે એમાં વસે છે માળલો.
૬૦૯૯.
છાપરું ટપકે બધે, મા વાસણો મૂકે બધે,
રાતભર સંગીત વાગે ટપ ટપાટપ ઠામમાં.
૬૧૦૦.
શેઠનો ટૉમી ઉડાવે કેક, બિસ્કિટ, દૂધ રોજ,
ને ગલીમાં રોટલી કાજે રડે બાળક ગરીબ.
૬૧૦૧.
આરસે મંદિર સજાવ્યું, સોનનું આખું શિખર,
પણ દયા વિણ ઈશ એમાં એક પળ પણ ના ટકે.
૬૧૦૨.
આપણે ભીંતો ચણી, ને ચોકઠાં બારી તણાં,
ને પછી પડદા ખરીદ્યા, કોઈ ભાળી ના શકે.
૬૧૦૩.
ડામરે નીચે દબાયું બીજ, તોયે રાતદી’
એક તડની રાહમાં એ જાગતું બેઠું રહે.
૬૧૦૪.
‘આભ નીલું કેમ?’ બાળક પૂછતું રોજે મને,
ને જવાબો શોધતાં હું આખરે કવિ થઈ ગયો.
૬૧૦૫.
રંગ તો ધોવાઈ ગ્યા સૌ, ગાલ પણ કોરા થયા,
પણ ગુલાલી પ્રેમનો તો ડાઘ દિલ પર આજ પણ.
૬૧૦૬.
આભમાં ઝળહળ ફટાકા, બે પળે તો રાખ થ્યા,
ને ગલીનાં છોકરાં તો દૂરથી બસ જોઈ ગ્યાં.
૬૧૦૭.
ગોળ ગરબે ઘૂમતી આ જિંદગીનું ચક્ર છે,
આદિ જે, તે અંત થઈને આવતો પાછો અહીં.
૬૧૦૮.
બેનડીની રાખડી તો સૂતરે ગૂંથેલ છે,
તોય એ લોખંડ કરતાં પણ વધારે સખત છે.
૬૧૦૯.
વારતા દાદી કહેતી રાજકુંવર ને પરી,
આજ બાળક ફોનમાં જાહેરખબરો જોઈ લે.
૬૧૧૦.
હર કદમ પ્હેલાં હવે ઘૂંટણ પરમિશન માગતા,
જે જુવાનીમાં પહાડો ઠેકતા’તા કૂદકે.
૬૧૧૧.
જે ઉધારી ચૂકવે, એવા મળે છે દોસ્ત તો,
જે કદી પાછું ન માગે, એ જ દુર્લભ યાર છે.
૬૧૧૨.
સાવ સૂકી ડાળને પણ આવતું સપનું રહે,
કે વસંતે એક કૂંપળ ફૂટશે મારા ઉપર.
૬૧૧૩.
પાનખરનાં પાંદડાં દઈ ગ્યાં મને આ શીખ કે
છોડવાની પણ મજા છે, ને ખરી જાવું કળા.
૬૧૧૪.
હીટરો આવ્યાં ઘરે, ને બ્લોઅરો, ને ધાબળા,
પણ ન મળતી હૂંફ, જે બાની પછેડીમાં હતી.
૬૧૧૫.
ટાવરો ઊંચા થયા, આકાશને અડકે બધા,
ને મનુષ્યો ફોનમાં ઝૂકી ગયા છે સાવ, લો.
૬૧૧૬.
ઝાંઝવાં તો શીખવી ગ્યાં આ તરસને એટલું:
જળ મળે કે ના મળે, પણ દોડવું તો જોઈએ.
૬૧૧૭.
ચૉક ખૂટી પાટિયે, શિક્ષક ઘસાયા આયખું,
ને પછી શિષ્યો બધા ઊંચા થયા વરસોવરસ.
૬૧૧૮.
બાપના જોડા ઘસાયા, ને તળે કાણાં થયાં,
એ જ પૈસે બૂટ મારા ચમકતા’તા શાનથી.
૬૧૧૯.
છત્ર થઈ મારા ઉપર જે ભીંજતા’તા રાતદી’,
એ પિતાને આજ મારા છત્રની દરકાર છે.
૬૧૨૦.
સત્ય તો ચાલે પગે, ઠોકર ખમે છે રાહમાં,
જૂઠ તો મોબાઇલે ઊડી ગયું આખા જગે.
૬૧૨૧.
પોસ્ટ પર સો લાઇકો આવી, ઘણાંએ વાહવા,
આંખમાંની વેદના પણ કોઈએ વાંચી નહીં.
૬૧૨૨.
હું ભલે પરદેશમાં બોલું વિદેશી બોલ સૌ,
આજ ગુજરાતી સપન તો આવતાં રાતે મને.
૬૧૨૩.
મ્હેક થઈ જે વાયરામાં ભેળવાયો, ના ફરે,
આ ‘પરાગે’ ડાળ છોડી ક્યારની, પાછો ન શોધ.
૬૧૨૪.
તૂટતાં દિલ, આ ‘પરાગે’ શેર લખ્યા ચાર-પાંચ,
કાચના ટુકડા હતા, ને પ્રાસ હર ટુકડે હતો.
૬૧૨૫.
આ ‘પરાગે’ ખેડુને જોયો હસીને વાવતાં,
પેટ ખાલી, તોય એ જગની ક્ષુધા સંતોષતો.
– પરાગ રતનપરા