છૂટા શેર ૫૯૨૮–૫૯૬૭

૫૯૨૮.
નદી સૂકી, છતાં કાંઠે હજી ઊભો અડગ પીપળ,
ગયાં પાણી, ગયાં પંખી, હજી એની જ છાયા છે.

૫૯૨૯.
પિતાના હાથની રેખા હથેળીમાં મળી આવી,
હવે સમજાય છે મુજને ઉઝરડા કેમ પડતા'તા.

૫૯૩૦.
ગયો'તો ગામ વર્ષો બાદ, ઘર તો ત્યાં જ ઊભું'તું,
ફકત ઉંબર હવે મારાં જ પગલાં ઓળખે ના, લો!

૫૯૩૧.
અમે તો રેતના ઘરમાં રહીને ઝંખતા સાગર,
અને મોજું જરા આવ્યું, બધું ઘર રેત થ્યું પાછું.

૫૯૩૨.
કદી ઝાકળ બની આવો, કદી ટહુકો બની આવો,
તમે જે રૂપમાં આવો, અમે તો ઓળખી લઈશું.

૫૯૩૩.
નથી ઈશ્વર ફકત મંદિર, નથી મસ્જિદ મહીં કેવળ,
કશે ભૂખ્યા ઘરે રોટી ધરો, ત્યાં એ જમે ખુદ પણ.

૫૯૩૪.
હવે તો ફોનમાં ફોટા, અને ફોટા મહીં સગપણ,
બુઝાતાં સ્ક્રીન, સમજાયું, હતું ના કોઈ પણ સાચું.

૫૯૩૫.
બધાં ફૂલો ગયાં વેચાઈ, મંદિરમાં, મહેલોમાં,
ફકત એકાદ ડાળીએ, હજી ભમરા તણી રાહે.

૫૯૩૬.
પરાગે ફૂલ પાસેથી સદા આ એક શીખ્યું છે,
ખરે ત્યારે ય ધરતીને જરા ફોરમ ધરી દેવી.

૫૯૩૭.
વજન ઓછું થશે આ વર્ષ, એવું રોજ ધારું છું,
વરસ અંતે વજન-કાંટો મને ભેટી હસે ખડખડ.

૫૯૩૮.
નદી-તીરે હજી રાધા, હજી એ રાહમાં બેઠી,
ગયો કાનો, ગયું ગોકુળ, રહી ગઈ વાંસળી કાંઠે.

૫૯૩૯.
મને સૌ પૂછતાં: ‘શું છે ગઝલમાં, કેમ જાગો છો?’
કહું શું? ઊંઘમાં પણ શેર ઊઠી સાદ પાડે છે.

૫૯૪૦.
અમીરોના મહેલોમાં ઘણાં ઝુમ્મર, ઘણા દીવા,
છતાં એ ઝૂંપડીનો દીવડો સાચો ઉજાળે છે.

૫૯૪૧.
હતો હું એકલો, ત્યારે ગઝલ આવી, ગળે વળગી,
હવે મ્હેફિલ ઘણી છે, ને ગઝલ રૂઠી, નથી આવી.

૫૯૪૨.
ઝરૂખે રાતભર બેસી, હતા ગણતા અમે તારા,
હવે એ આભમાં એકે ય તારો ના મળે મારો.

૫૯૪૩.
બધાં ઘડિયાળ ચાલે છે, સમય તો સાવ ઊભો છે,
અમે દોડ્યા કરીએ, ને કહીએ: ‘સમય ભાગે છે!’

૫૯૪૪.
ભલે ને સૌ કહે ‘પાગલ’, અમે તો પ્રેમમાં ડૂબ્યા,
ન ડૂબ્યા હોત, તો મોતી ય ક્યાંથી હાથમાં આવત?

૫૯૪૫.
હજી બાના મસાલાથી ભરેલા ડાબડા મ્હેકે,
રસોડું એ જ છે, બસ એક ખૂણે બા નથી બેઠી.

૫૯૪૬.
ગળે મળતા હતા નેતા, હતી જ્યાં ચૂંટણી આવી,
પછી પાંચે વરસ ગાયબ, બને એ ઈદનો ચાંદો.

૫૯૪૭.
નદી સાગર મહીં ભળતાં ન પૂછે નામ પોતાનું,
અમે તો નામ માટે જિંદગી આખી ઝઘડતા'તા.

૫૯૪૮.
હથેળીમાં હતી રેખા, અને રેખા મહીં તું'તી,
સમય ભૂંસી ગયો રેખા, હવે ખાલી હથેળી છે.

૫૯૪૯.
પરાગે જિંદગીભર પ્રેમનાં ગીતો જ ગાયાં છે,
હવે ઘડપણ મહીં ગાઉં, સુણે ના કોઈ, શું કરવું?

૫૯૫૦.
તમે આવ્યાં, અને ઘરના અરીસે રૂપ ખીલ્યું'તું,
તમે ચાલ્યાં, અરીસે પણ ચડી બેઠી હવે ધૂળો.

૫૯૫૧.
ખળાંમાં ધાન ઢગલો છે, છતાં ખેડૂત છે ખાલી,
બજારે ભાવ નક્કી થાય, પરસેવો ગણે છે કોણ?

૫૯૫૨.
ઉડાડ્યું શાંતિનું પંખી, ગયું સીધું ઠરી સીમે,
પછી બંને તરફ ભાષણ થયાં લાંબાં ઘણાં એ પર.

૫૯૫૩.
ઘડી તું હોય, તો ઘર પણ ગગન જેવું ઉઘાડું છે,
ઘડી તું જાય, તો આકાશ પણ લાગે કબર જેવું.

૫૯૫૪.
પડોશીએ નવી ગાડી ખરીદી, નીંદ ઊડી ગઈ,
હવે હું રોજ એની કારનાં ટાયર ગણું બેઠો.

૫૯૫૫.
કદી ફુરસદ મળે તો મોકલી દેજે ખબર તારી,
અમે તો રાહમાં ઊભા, બળી દીવા સમા કાયમ.

૫૯૫૬.
બધા ગ્રંથો ઉકેલ્યા મેં, બધા વેદો ય વાંચ્યા પણ,
ન વાંચી એક ભૂખ્યાની જરી આંખો કદી સાચે.

૫૯૫૭.
હતો વડલો, હતાં બાળક, હતી વડવાઈ હીંચકવા,
હવે ત્યાં ‘મૉલ’ ઊભો છે, અને બાળક રમે ફોને.

૫૯૫૮.
પરાગે પાંદડે લખ્યું તમારું નામ, ને પાનખર
ઉડાડી પાન લઈ ચાલી, હવે આખું ય વન ગાતું.

૫૯૫૯.
અમે તો ગામડે ઊગ્યા, પછી કૂંડાં મહીં રોપ્યા,
ન એ માટી, ન એ ફોરમ, ન એ વરસાદ, ના એ સૂર.

૫૯૬૦.
નથી કૈં બોલતાં, બસ આંખથી વાતો કરે છે એ,
અમે શબ્દો તણા સોદાગરો, તોયે સમજ્યા ના.

૫૯૬૧.
હસીને જીવવું એ પણ કલા છે, શીખવું પડશે,
નહીંતર જિંદગી ખૂણે સદા રોતી રહી જાશે.

૫૯૬૨.
પતંગો કાપવાના ખેલમાં ધાબે ગયા સૌ, પણ
ઘવાયાં કેટલાં પંખી, કશે એની ગણતરી ના.

૫૯૬૩.
પરાગે આંસુઓ વાવ્યાં ગઝલના ખેતરે રોજે,
કણસલાં શેરનાં ઊગ્યાં, જમી ભૂખી હતી દુનિયા.

૫૯૬૪.
હજી પણ ઘર મને પૂછે: ‘ગયો’તો ક્યાં બધાં વર્ષો?’
કહું શું? ‘શ્હેરમાં જઈને તને ભૂલી નથી શક્યો.’

૫૯૬૫.
બધાં તીરથ ફરી આવ્યો, બધાં દર્શન કરી આવ્યો,
પિતાજીના ચરણ પાસે જ ગંગા છે, મળી આવી.

૫૯૬૬.
ગરીબીને ધનિક જાણે ભલા શું? ક્યાં કદી ભાળ્યું
ઉદર ખાલી, તરે થાળી મહીં બસ ચાંદની ઝાંખી.

૫૯૬૭.
ભજનમાં ઝૂમતી મીરાં, ન જાણે રાજ કે રાણો,
કહે: ‘કાનો જ મારો છે’, બની ઘેલી ઘણું નાચે.

– પરાગ રતનપરા