છૂટા શેર ૫૮૩૮–૫૮૬૫
૫૮૩૮.
નદી સૂકી, સરોવર પણ, અને કૂવા થયા ખાલી,
છતાં માની ભરેલી આંખમાં પાણી હજી ઝળકે.
૫૮૩૯.
તમારી યાદની ઓઢણ ભલે ઓઢી, છતાં ધ્રૂજું,
શિયાળાની ઠરેલી રાત જેવો હું વિરહમાં છું.
૫૮૪૦.
ઘણું દોડ્યો, ઘણું જીત્યો, ઘણાં સન્માન પણ લીધાં,
વિસામો તો હતો કેવળ જનેતાના જ ખોળામાં.
૫૮૪૧.
પરાગે ફૂલને પૂછ્યું: ‘ખરી જાતાં નથી ડરતું?’
હસીને ફૂલ બોલ્યું: ‘મ્હેક તો તારી જ પાસે છે.’
૫૮૪૨.
અમે તો ખેતરે ઊગ્યા, અમારું ઘર ધરા ખોળે,
હવે ફ્લૅટે અમે ઊભા, ન માટી, ના કશો ખોળો.
૫૮૪૩.
કદી બાળક હતો, તો ચાંદને પણ માગતો હસતાં,
હવે મોટો થયો, તો રોટલો પણ ચાંદ લાગે છે.
૫૮૪૪.
ભલે ને સાત ફેરા લઈ, ભલે ને સાત ભવ સાથે,
નિભાવે એ જ સાચો, જે સહે નાની તિરાડો પણ.
૫૮૪૫.
અમારા ગામમાં પીપળ, અને પીપળ ઉપર ચકલી,
અહીં ટાવર, અહીં સ્ક્રીનો, અને ચકલી કિતાબોમાં.
૫૮૪૬.
નથી મંદિર, નથી મસ્જિદ, નથી ગિરજાઘરે ઈશ્વર,
પરાયાં આંસુ લૂછે જે, હથેળી એ જ દેવળ છે.
૫૮૪૭.
અમે તો ફૂલ થઈ ખીલ્યા, તમે કાંટો બની વાગ્યાં,
છતાં ઘાયલ ગુલાબે પણ તમારું નામ મ્હેક્યું છે.
૫૮૪૮.
હવે બાળક નથી રમતું ગલીમાં કે બગીચામાં,
હથેળીમાં ઝગે સ્ક્રીનો, અને સૌ ખેલ એમાં છે.
૫૮૪૯.
અમે ઈંટો ચણી, ને ગામ આખાનાં ઘરો બાંધ્યાં,
છતાં માથે નથી છત, ને પથારી ધૂળની અમને.
૫૮૫૦.
પરાગે ગીત ગાયું તો ભ્રમર પણ નાચતો આવ્યો,
અને આખો બગીચો ત્યાં ગઝલનો ડાયરો બન્યો.
૫૮૫૧.
કદી કાગળ, કદી શાહી, કદી અક્ષર, કદી અર્થો,
પછી જાણ્યું, હતો હું તો હૃદયની એક પીડા બસ.
૫૮૫૨.
ભલે સૂરજ ન ઊગે, તોય દીવો તો ઉગાડીશું,
અમાસે પણ અમારું આંગણું રોશન રહેવાનું.
૫૮૫૩.
હજી પણ ઓસરીમાં બા પ્રભાતી ગાય છે ધીમે,
પછી જાગે બધું આંગણ, પછી ગાયો, પછી ચકલી.
૫૮૫૪.
તમે ચાલ્યાં ગયાં તો આ ગુલાબો પણ નમી ગ્યાં સૌ,
ભ્રમર પણ ગુંજવું ભૂલ્યા, પવન પણ સાવ થંભી ગ્યો.
૫૮૫૫.
ઘણી ડિગ્રી, ઘણાં પદ ને ઘણું ધન છે ખજાનામાં,
છતાં ક્યાં છે ઘડી એકે, ફરી બાળક બની રમવા?
૫૮૫૬.
ગઝલ મારી, સભા આખી ભલે ના દાદ દે એને,
પરાગે એક ભમરાને સુણાવી, એ જ તો કાફી.
૫૮૫૭.
ભલે ખાલી હથેળી, પણ જવું છે હોઠ પર હસતાં,
ભલે રડતાં રહે સૌ, એ ઘડી મારે હસાવું છે.
૫૮૫૮.
અમે તો ઝાંઝવાંને પણ નદી માની ગયા ડૂબી,
તરસ એવી હતી, કે રેતમાં પણ જળ નિહાળ્યું’તું.
૫૮૫૯.
કરે છે ‘સ્વચ્છ ભારત’ની ઘણી જાહેરખબરો સૌ,
પછી એનાં જ કાગળથી ભરાયું ગામ આખું યે.
૫૮૬૦.
પરાગે શું કમાયું? કોઈ પૂછે, તો કહું હસતાં:
‘ભલે ખિસ્સે ન પૈસો, મ્હેકથી ઝોળી ભરેલી છે.’
૫૮૬૧.
નથી ગામે હવે ભજનો, નથી ચોરે કથા-વાર્તા,
હવે સૌના ઘરે ટીવી, અને એનો જ કોલાહલ.
૫૮૬૨.
હથેળીમાં તમે મેંદી, અને એમાં છુપાવ્યું નામ,
ભલે ઊડી ગયા રંગો, હજી એ નામ ઝગમગતું.
૫૮૬૩.
નગરમાં નોકરી, ગાડી, બધું છે, તોય લાગે છે,
કશું છૂટી ગયું પાછળ, ગલીના ઓટલે જાણે.
૫૮૬૪.
સવારે ઝાકળે નાહી, ગુલાબો સ્હેજ હરખાયાં,
પછી ભમરો જરા ગુંજ્યો, અને શરમે થયાં રાતાં.
૫૮૬૫.
ચડે છે આભમાં વાદળ, અને ખેડૂ જુએ ઊંચે,
વરસ તું મેઘ, તો ઘરમાં હસે બાળક, હસે ચૂલો.
– પરાગ રતનપરા
કવિ: પરાગ રતનપરા · તખલ્લુસ: ‘પરાગ’
કાવ્ય ક્રમ ૨૯૩૨–૩૦૩૧ · શેર ક્રમ ૫૮૬૬–૬૦૬૫