છૂટા શેર ૧૭૫૬–૧૮૧૫

૧૭૫૬.
તમે આવો, ગગન આખું ઝુકી જાશે નયન સામે,
તમે જાઓ, પછી ઊગે ભલે સૂરજ, તિમિર લાગે.

૧૭૫૭.
ભલે ભૂખી રહે એ મા, છતાં સૌને જમાડે છે,
અને ઈશ્વર સ્વયં એના ચરણ ધોવા પધારે છે.

૧૭૫૮.
પિતા બોલે નહીં ઝાઝું, બને પથ્થર સમો ઊભો,
છતાં ભીતર ઝરણ જેવું સદા ઝરતું હૃદય એનું.

૧૭૫૯.
પરી જેવી હતી નાની, બની દુલ્હન, વિદાયે છે,
હવે ઘરમાં રમકડાં સૌ રડે છાનાં, જુએ રસ્તો.

૧૭૬૦.
ઘટા ઘેરી, ગગન ગાજે, પવન વાગે, ઝબૂકે વીજ,
અને ખેડૂ તણી આંખો મહીં ઊગે નવાં સપનાં.

૧૭૬૧.
હતો કૂવો, હતી વાવો, હતાં પનઘટ, હતી ગાગર,
હવે નળ છે, બધે ટાંકી, તરસ તોયે રહે બાકી.

૧૭૬૨.
વિઝા લઈને ગયો દરિયા ભણી, ડૉલર ઘણા મળ્યા,
છતાં માની, પિતાની ને વતનની એ ગલી છૂટી.

૧૭૬૩.
ઘડી બેસી, સમય પાસે જરા પૂછ્યું: ‘જશે ક્યાં તું?’
હસીને એ કહે: ‘તારી જ પાછળ હું, તને જોતો.’

૧૭૬૪.
મરણ આવ્યું, મને બોલ્યું: ‘હવે ચાલો, ઘણું બેઠા,’
મને લાગ્યું, હજી બાકી ઘણાં ગીતો, ઘણી વાતો.

૧૭૬૫.
નદી કાંઠે કદંબે જ્યાં બજે મુરલી, હસે રાધા,
પછી જમુના તણું પાણી સ્વયં નાચે, ભરે તાલે.

૧૭૬૬.
ફકીરે ઝોળમાં લીધું ગગન આખું, હસી ઊભો,
અમે મોટા ખજાના લઈ છતાં ભૂખ્યા, હતા ખાલી.

૧૭૬૭.
ગઝલ મારી, કલમ તારી, અને કાગળ ધરા આખી,
હવે શાહી વિના લખશું, હવા પરથી તમે વાંચો.

૧૭૬૮.
પરાગે જે ઉડાડ્યો તે પવનમાં થઈ ગયો ભેળો,
ખબર ના કો, વળી કોની કળીમાં એ ગયો ખીલી.

૧૭૬૯.
વચન આપે, ભલા નેતા, મતોની જ્યાં ઘડી આવે,
પછી ગાડી તણા કાચે મઢી કાળી, ન દેખાયે.

૧૭૭૦.
મળે મિત્રો, બધા બેઠા, નજર સ્ક્રીને, જુએ ‘સ્ટેટસ’,
અને છૂટા પડે ત્યારે લખે: ‘સારું, મજા આવી.’

૧૭૭૧.
કરોડોની, જમણ ભારી, ઘણા ફોટા, ઘણા ડીજે,
અને ત્રીજે વરસ પાછી પિયરમાં એ, થયા છૂટા.

૧૭૭૨.
નિયમના સો, ભરે ફૉર્મો, ઘણા સિક્કા, ઘણા ટેબલ,
છતાં થોડું ‘ઉપરનું’ દો, પછી પળમાં બને કામો.

૧૭૭૩.
લખોટી, ભમરડો, ગિલ્લી, પતંગો ને ચણીબોરાં,
ખજાનો એ હવે ક્યાં છે? હૃદય પૂછે, વળી શોધે.

૧૭૭૪.
બુઢાપામાં મને ગમતી હવે બારી અને તડકો,
ગલીમાં જે ગયા જાતાં, ગણું એને, દિવસ વીતે.

૧૭૭૫.
ઘણા મળ્યા, ઘણા છૂટ્યા, ઘણાએ તો દગો દીધો,
છતાં એ યાર બચપણનો હજી પણ સાથ દે છે, ભૈ.

૧૭૭૬.
સવારે ઝાકળે ભીનાં ઘણાં ફૂલો, કળી ખીલી,
બપોરે તો ગયાં સૂકાં, બધી લીલા ક્ષણો કેરી.

૧૭૭૭.
નવે રાતે રમે ગરબા, ઝગે દીવા, બજે ઢોલક,
અને મા પણ ગગનમાંથી પધારે છે, રમે સંગે.

૧૭૭૮.
તમે ગ્યા, તો ઝરૂખો પણ ઉદાસીમાં ઢળી ઊભો,
હવે ચાંદો ઉગે ત્યારે, નજર મારી ઝુકી જાતી.

૧૭૭૯.
પરાગે ના કરી ચિંતા, ખરે ક્યારે, જશે ક્યાં એ,
ઘડી જીવ્યો, ભલે થોડું, છતાં મ્હેકી બધે ફેલ્યો.

૧૭૮૦.
અરીસાએ મને પૂછ્યું: ‘મને ઓળખ જરા આપો,’
હસીને મેં તને દીધો ફરી પાછો તને તારો.

૧૭૮૧.
હજારો છે, હજારો મુખ, હજારો પગ, હજારો હાથ,
છતાં એકે ન આપે હાથ, જ્યારે હું પડું રસ્તે.

૧૭૮૨.
ગરીબીમાં હસી જીવ્યો, નથી ખોયું હૃદય મેં તો,
અમીરોના ખજાનામાં, જડે ક્યાં એ ખુશી સાચી?

૧૭૮૩.
હળે ખેડે, બળે તડકે, ધરા સીંચે, ઉગાડે અન્ન,
છતાં એનું જ ઘર ભૂખ્યું, બજારે સૌ ખજાના છે.

૧૭૮૪.
તમારી યાદ આવે ત્યાં ગુલાબો પણ શરમ ખાતાં,
નયન ઢળતાં, અધર ધ્રૂજે, પરાગે ત્યાં ગઝલ થાતી.

૧૭૮૫.
દવા લેતી, ઘણી ધીમે, ચડે સીડી, થકે બા તો,
છતાં પૂછે: ‘જમી લીધું?’ મને ફોને બધી સાંજે.

૧૭૮૬.
ખુદા ક્યાં છે? ન પૂછો તો, જવાબો પણ મળી જાશે,
સવાલોમાં ભટકતાં તો ખુદા પણ દૂર થઈ જાશે.

૧૭૮૭.
વિદેશે દીકરી છે ને, અહીં બાપા ગણે રાતો,
સમય એનો, દિવસ મારો, ઘડી બંને અલગ ધબકે.

૧૭૮૮.
ઝરે ઝરમર, બધે ભીનું, હવા ભીની, ધરા ભીની,
તમે આવ્યા નહીં, તેથી હૃદય કોરું, નયન ભીનાં.

૧૭૮૯.
સવારે તો જવું જિમમાં, ઘટાડું આ વજન મારું,
પછી બાએ ભરી થાળી, બધો સંકલ્પ ઓગળતો.

૧૭૯૦.
બધા જ્ઞાની, બધા વક્તા, બધા લેખક બધે પોસ્ટે,
છતાં એકે ન કાને દે, ન વાંચે છે, બધા લખતા.

૧૭૯૧.
શિયાળો છે, હવા ઠંડી, ગરમ ચા છે, મજા આવે,
વિના તારા ઠરે આ ચા, ઠરે હૈયું, ઠરે રાતો.

૧૭૯૨.
પરાગે શબ્દની માળા પરોવી છે, સજાવી છે,
ગળે નાખો, હૃદય ખોલો, મહક લેજો, મને ભૂલો.

૧૭૯૩.
ભજે મીરાં, મગન થઈને, તજી રાણો, તજી ધન-ઘર,
ગળે માળા, કરે વીણા, અધર પર શ્યામના ગીતો.

૧૭૯૪.
જવાની તો પવન સાથે ચગી ઊંચે, ઘણું ઊડી,
પછી દોરો કપાયો, ને બુઢાપો આ ધરા પર છે.

૧૭૯૫.
ગલી જૂની, ઘરો જૂનાં, ખળાં સૂનાં, બધું ખાલી,
જુવાનો સૌ નગરમાં ગ્યા, હવે ઘરડાં જુએ વાટો.

૧૭૯૬.
મને મોટો કરી દીધો, હવે ખુદ એ બની બાળક,
હવે મારો જ વારો છે, જમાડું એ, સુવાડું બા.

૧૭૯૭.
પરાગે ઝૂંપડીમાંથી મહક લીધી ગરીબીની,
અમીરોના બગીચામાં ગુલાબો તો હતાં કાગળ.

૧૭૯૮.
ઘણા વર્ષે, ગલી નાકે, મળી ગ્યો એ સખા જૂનો,
ન બોલ્યા કૈં, ન કૈં પૂછ્યું, ગળે મળતાં નયન ભીંજ્યાં.

૧૭૯૯.
ચિતા સળગી, ધુમાડો થઈ, ગયો ઊંચે, ગગન ભેટ્યો,
અને રાખે, ધરા માથે, નમી પાછું વતન શોધ્યું.

૧૮૦૦.
નદી નાની, ગલી વચ્ચે, તરે હોડી, ખુશી ખળખળ,
બને રાજા, નિશાળે ના જતું બાળક, કરે છપછપ.

૧૮૦૧.
બળદ જોડે, ભરે ગાડું, લણે ધાને, ભરી ખેતર,
બજારે તો દલાલોના હિસાબે સૌ વહી ચાલ્યું.

૧૮૦૨.
તને જોવા ઝરૂખે ચાંદ આવીને ઝુકી ઊભો,
પછી તારી પલક ઢળતાં, શરમથી એ ઘટામાં ગ્યો.

૧૮૦૩.
પિતાજીની ઘડી જૂની, હજી ખીંટી ઉપર ઝૂલે,
સમય એમાં થમી ઊભો, હજી એનો ટકોરો ના.

૧૮૦૪.
પરાગે મૌન રાખીને હવામાં સૌ કથા વેરી,
સમજશે એ, ભમર થઈને, અવર સૌ તો નયન મીંચે.

૧૮૦૫.
નગરમાં તો હજારો ઘર, બધે બારી, બધે તાળાં,
મરે છે કોઈ એકાંતે, ખબર પડતી દિવસ પાછળ.

૧૮૦૬.
દિવાળીએ કરે રોશન, સજે ઘર ઘર, ઉજાસો છે,
ગલીના એક ખૂણે જે ભિખારણ છે, તિમિર ત્યાં છે.

૧૮૦૭.
ગુલાલે ઘર, ગુલાલે મન, ગુલાલે ગાલ ને ચૂંદડ,
ન ભીંજ્યું જે, હૃદય એનું હજી કોરું, બિચારું છે.

૧૮૦૮.
ઘણું બોલ્યા, ઘણું લખ્યું, ઘણું ગાયું, છતાં ખાલી,
નજર તારી ઝુકી ત્યાં તો, કથા આખી ખુલી આંખે.

૧૮૦૯.
પરાગે જો, અમાસે પણ નિરાંતે જે બળે દીવો,
સવારે એ જ સૂરજને સલામી દે ઠરીને પણ.

૧૮૧૦.
બુઢાપાનું ભરેલું ઘર, છતાં સૂનું, બધું ફિક્કું,
બધા છે વ્યસ્ત ફોનોમાં, મને પૂછે નહીં એકે.

૧૮૧૧.
નદી દોડે, ખડક તોડે, વને ઘૂમે, વળાંકો લે,
છતાં અંતે સમંદરમાં ભળે, ખારી બની જાતી.

૧૮૧૨.
સભામાં તો હજારો મત, હજારો હાર ફૂલો ને,
પછી પાંચે વરસ નેતા ન દેખાયે, જડે ક્યાં એ?

૧૮૧૩.
પરાગે આ ખરી વાતો કહી સીધી, સરળ ભાષે,
ભલે ના કો ઇનામો દે, ન તાળી દે, ગમે તો બસ.

૧૮૧૪.
હજી બારી, હજી રસ્તો, હજી દીવો, હજી આશા,
તમે આવો ન આવો, પણ નયનમાં તો તમે આવો.

૧૮૧૫.
જગત આખું સ્વપન જેવું, ખુલે આંખો, ઉડી જાશે,
પરાગે, એ જ સાચું છે, હૃદયમાં જે ઝગે દીવો.

– પરાગ રતનપરા