ભઠ્ઠાવાળી બાઈ

બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે, ને કેડ્યે ઝૂલે છે બાળ,
તડકો પણ થાકીને બેઠો, પણ બાઈને ક્યાં છે ભાળ?

ભઠ્ઠાની આગ જેવી ભૂખ પેટે, ને આંખોમાં ધુમાડાના ગોટ,
સાંજ પડ્યે મુકાદમ આપે, ગણી ગણીને ખોટા સિક્કાની નોટ;
એ જ ઈંટોથી કોઈનો બંગલો ઊભો, ને બાઈનું છાપરું આળ.
બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે…

છોકરું રડે તો ધાવણ દેતી, ઈંટ પર બેસી બે ઘડી,
પાછી ઊઠે ને ગીત ગણગણે, જાણે થાકની ભૂલી પડી;
ગીતમાં એના ગામનો લીમડો, ને પિયરની ઝીણી ડાળ.
બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે…

ઊંચા ટાવર જોઈ પૂછે છોકરું, ‘મા, આપણું ઘર ક્યાં?’
પરાગ કહે, ત્યાં બાઈ હસીને ચીંધે આકાશી તારલિયાં;
‘એ ઘરમાં ઈંટો નહીં લાગે, બેટા, ત્યાં નહીં લાગે ભાડું કે ગાળ.’
બાઈ રે, ઈંટો ઉપાડે માથે…

– પરાગ રતનપરા