બે નદી, એક પટ

**બે નદી, એક પટ**

લગ્ન પહેલાં આપણે બે ઓરડા હતા,
જુદા જુદા દીવે ઝળહળતા —
મારા ઓરડે એક બાળકી હજી
કોઈ અધૂરા સ્મરણની કોર પકડીને બેઠી,
તારા ઓરડે એક છોકરો
એવા દ્વારની ચોકી કરતો
જેનું નામ એને આવડતું નહોતું.

પછી આપણે મળ્યા —
ને ઓરડા હવામાન બની ગયા.
મેં જે દાટ્યું હતું, તે તારામાં ધુમ્મસ થઈ ઊગ્યું.
તું જે બોલી ન શક્યો, તે મારા ધબકારા નીચે
બીજા ધબકાર રૂપે મેં સાંભળ્યું.

આ જ તો જૂનો જાદુ છે સંગાથનો —
અજાણ્યું કોઈ ક્યારેય અજાણ્યું નથી હોતું.
એ તો પાછો ફરતો કિનારો છે,
એ તો સ્વપ્ને વારંવાર દોરેલો ચહેરો છે.
આપણે એને જ પરણીએ છીએ
જે આપણી ભાષા પહેલેથી જાણે છે —
શીખવ્યા વગર.

એટલે આ વીંટી સાંકળ નથી,
એ તો જંગલી બગીચાની ફરતે દોરેલું વર્તુળ છે,
જેથી જંગલીપણું ખોવાયા વિના ઊગી શકે.
એ તો નદીએ સ્વીકારેલા કાંઠા છે,
જેથી એ પ્રવાહ બને,
ક્યાંક પહોંચે,
હોડીઓને સામે પાર લઈ જાય.

શા માટે જોઈએ આ બંધન?
કારણ કે એકલો જીવ રોકાયેલો શ્વાસ છે.
કારણ કે ઝંખના, ઘર વગરની,
ભટકે છે ને પોતાનું નામ ભૂલી જાય છે.
કારણ કે પ્રેમ, જ્યારે રોજ જોવાય છે,
ધીમી કિમિયા બને છે —
ભૂખને હૂંફમાં,
ઝંખનાને ચૂલામાં,
બેચેન પશુને
નાના પવિત્ર દીવાના રખેવાળમાં
બદલી નાખે છે.

આપણે રહસ્યને પૂરું કરવા નથી પરણતા —
આપણે પરણીએ છીએ એટલા માટે
કે પોતાને ધીમે ધીમે ઉકેલતી વખતે
પાસે કોઈ બેઠું હોય,
અને વર્ષોએ જે દાટ્યું તે જ્યારે બહાર આવે,
ત્યારે કહે —
*હા, મને પણ દેખાય છે. ને મને ડર નથી.*

બે નદી, એક પટ.
બે મૌન, એક જ ગીત શીખતાં.
બે બાળકો, મોટાં થઈને,
એવું ઘર બાંધતાં
જ્યાં પડછાયાઓનું પણ સ્વાગત છે.

---

જો ક્યાંય લય વધારે ઘૂંટવો હોય, અથવા વધુ પરંપરાગત છંદમાં (ગઝલ, સૉનેટ) ઢાળવો હોય, તો કહેજો. અને જો તમારી પાસે પેલી Gujarati poem skill ફાઇલ હોય, તો અપલોડ કરી દેજો — હું એના નિયમો પ્રમાણે ફરી લખી આપીશ.