મિઝ ઓન પ્લાસ
રસોઈ શરૂ કરતા પહેલાં મસાલાના વાડકા લાઈનમાં ગોઠવી દેવા. આ ફ્રેન્ચ શબ્દ છે. અર્થ સાદો છે: બધું જ પોતાની સાચી જગ્યાએ મૂકવું. ફ્રેન્ચ હોટલોના પ્રોફેશનલ રસોડામાં આ માત્ર પદ્ધતિ નથી, કડક ધર્મ છે. ડુંગળી અગાઉથી સમારાઈ ગઈ હોય, તેલનું માપ તૈયાર હોય, છરી ધાર કાઢેલી હોય. જ્યારે ચૂલો ચાલુ થાય ત્યારે રસોઈયો કશું શોધવા દોડતો નથી. તેનું મગજ શાંત હોય છે, હાથ મશીનની જેમ ફરે છે. આ આળસ નથી, પૂર્વતૈયારીની આક્રમકતા છે.
આ વિચાર રસોડાની બહાર પણ એટલો જ મોટો છે. કામની વચમાં સામગ્રી શોધવા જવું એ ગેરવહીવટની નિશાની છે. મોટાભાગના લોકો કામ શરૂ કરી દે છે અને પછી અટવાય છે. ટેબલ પર કાગળોનો ઢગલો હોય, કમ્પ્યુટરના સ્ક્રીન પર પચાસ ટેબ ખુલ્લાં હોય. પછી તેઓ તેને બિઝી હોવાનો રોફ માને છે. સાચી પ્રોડક્ટિવિટી અવાજ કર્યા વગર કામ પૂરું કરવામાં છે. જેણે કામની તૈયારીમાં સમય રોક્યો છે, તેને કામ પૂરું કરતી વખતે પરસેવો નથી વળતો.
આપણે ત્યાં ટીવી ન્યૂઝ રૂમ અને પ્રાઇમ-ટાઇમ ડિબેટ જુઓ. સાંજે આઠ વાગ્યે એન્કર ચીસો પાડવા બેસે છે. ન તો પાસે ચોક્કસ આંકડા હોય, ન કોઈ સાચો સંદર્ભ. સ્ક્રીન પર અંધાધૂંધી સર્જાય છે, કારણ કે પાછળ બેઠેલી ટીમે પૂર્વતૈયારી કરી જ નથી. બીજી બાજુ, જે ચેનલનું ગ્રાફિક્સ તૈયાર છે, દસ્તાવેજ ફાઈલ થયેલા છે અને કાયદાની કલમો સ્ક્રીન પર તરત આવે છે, તેનો શો જીતી જાય છે. ડિજિટલ યુગમાં ઘોંઘાટ એ લોકો જ કરે છે જેમની માહિતીના વાડકા પહેલાંથી ગોઠવાયેલા નથી હોતા.
આળસુ માણસ વચ્ચેથી દોડે છે, કુશળ માણસ શરૂઆત પહેલાં ગોઠવે છે. જીવન કે ધંધો કોઈ પણ હોય, રણમેદાનમાં શસ્ત્રો શોધવા ન જવાય. જ્યારે કામનો સમય આવે ત્યારે વિચારવાનું ન હોય, માત્ર વાપરવાનું હોય. તૈયારીનો કંટાળો જે વેઠે છે, વિજયનો સ્વાદ પણ એ જ ચાખે છે.
જે માણસ યુદ્ધ વખતે તલવાર ધાર કાઢવા બેસે છે, એ હારવાની પૂરી તૈયારી કરી ચૂક્યો હોય છે.